Capitulū.III.

fornicata eſt ⁊ ex alio viro ſtatuit ſibi filios qd̓ eſt ctra bonū ꝓprie prolis. Sed primuꝫ eſt ꝯmune om̄ibꝰpeccatis mortalibus. Alia duo que ponunt̉ in dictaauctoritate ſpāliter ꝑtinent ad deformitatē adulterij. ⁊ ſic adulteriū eſt determinata ſpēs luxurie vtpte ſpālem deformitatem hn̄s circa actus venereos.Tho. Et ſic manifeſtū ꝑ ſe eſt quaſi ſemꝑ eſt mortale. ¶ Eſt aūt aliqn̄ adulteriū ſimplex cum .ſ. alterapartiū eſt ꝯiugata ⁊ nō alia. Aliqn̄ eſt duplex vt cuvtraqꝫ pars eſt ꝯiugata qd̓ grauiꝰ eſt. Aliqn̄ hꝫ aliadeformitatē vt ſi nō ſit altera pars ꝯiugata. vel etiāꝯiugata eſt. tn̄ vel virgo vel ꝯſanguinea vel monial̓.⁊ tūc cum adulterio ſimul eſt ibi alia ſpecies luxuriQd̓ aūt dicit Sextus ph̓s vt allegat Hiero. ꝙ aduter eſt om̄is in vxorem ſuā amator ardentior. ꝙuis talis nō violet fideꝫ mr̄imonij tamen facit ꝯtra bonimatrimonij inhoneſte eo vtens. Ideo aliqualiterpōt dici adulter. nō tn̄ ꝓprie ꝙ intret hanc ſpēm. Enota ẜm Pe. in. iiij. ꝙ in adulterio ẜm quid plꝰ peccat mulierˡ qͣꝫ vir .ſ. quia facit ꝯtra bonum ꝓlis. et ratione ſcandali. ẜm vero aliū reſpectū .ſ. ꝙͣtum ad bonum fidei equaliter peccant. Et qꝛ hec eſt cauſa ſufficiens qua alter poſſit aliuꝫ dimittere. ideo equalit̓oc pōt vterqꝫ. Sed ꝙͣtum ad p̄dominantiā ratiōisvir habet ratōneꝫ magis vigoroſam ad reſiſtēdipaſſionibꝰ. ideo (ceteris paribꝰ) plus ipſe peccat aduterando qͣꝫ mulier. De dimiſſione ꝓpter adulteriumvide. infra in. iij. parte ti. j. De adulterio loquēs dominꝰ ꝑ pſalmiſtā ait pͣs. xlix. Cum adulteris portionem tuam ponebas. Et paulo poſt. Arguaꝫ te ⁊ ſtatuam ꝯtra faciē tuam. ponere portōeꝫ ſuā cū adulteseſt ꝑticipare .i. adulterare. In his autem tria norimo crimen deteſtandum. ibi. Cum adul. portionem tuā ponebas.Scd̓o ligamē eiꝰ intimandū. ibi. Arguā te.Tercio grauamen expectandū. ibi. et ſtatuam cōtrafaciem tuam.Quantū ad primū.§. j.certum eſt adulteriū eſſe valde deteſtabile peccatum⁊ graue. Cum adulteris portionem tuam ponebasvt ſcilicet eſſes ⁊ tu adulter. Ozee. vij. Om̄es adulterantes quaſi clibanus. ſcilicꝫ intus ardentes per cōcupiſcentiam. extra ſordentes ꝑ immundiciā. poſteain anima ⁊ corpore incenſi ꝑ gehennā. Unde adulterium ꝙͣgraue ſit oſtendit Clemens. Quid inquit inom̄ibꝰ peccatꝭ adulterio grauiꝰ eſt? ſcd̓m nanqꝫ locumin penis tenet. xxxij. q. vij. Naꝫ in peccatis q̄ ſunt cōtra ꝓximum. primū penale .i. dignum pena etiā mortis corporis eſt homicidiū. Scd̓m eſt adulteriū. Maius em̄ eſt qͣꝫ furtum ⁊ rapina ⁊ mendacium ⁊ multaalia. ¶ Ex om̄i ſiquidē genere cauſaꝝ oſtendit̉ grauitas huiꝰ peccati ⁊ deteſtatio. Ex cauſa ſcilicꝫ efficienti. materiali. formali. finali. ⁊ circumſtantiali. ¶ Excauſa efficienti. naꝫ ſaltē alter eoꝝ hꝫ in ſe ſacr̄m matrimonij qd̓ eſt maximū ſignificatione. hoc autē dico ſacr̄m magnū in xp̄o ⁊ eccleſia. Significat em̄ cōiunctionē deitatis cum humanitate. ⁊ xp̄i cum eccl̓ianunꝙͣ aūt deus ſeparatꝰ eſt ab humanitate poſtꝙͣ aſſumpſit eam nec xp̄c ab eccl̓ia. nec eccl̓ia a xp̄o. Contra illud tammagnū ſacr̄m vbi eſt quedam dignitasgit adulter ſeꝑans ſe a ꝯiuge ⁊ alteri adherens. Dinitas autē ꝑſone ẜm Tho. in prima ſcd̓e aggrauatpctm̄. qꝛ quāto in maiori dignitate tantogͣuiꝰ peccatceteris paribꝰ. ¶ Scd̓o on̄dit̉ grauitas huiꝰ peccatꝭex cauſa materiali ipſiꝰ .ſ. actus. qͥ exercetur ꝑ duos⁊ ſic vbi dyabolus in alijs peccatis vnum interficit.ꝑ iſtud duo ſimul īmo plures qꝛ interponunt̉ mediatores. Et tantū creſcit aliqn̄ fatuitas amoris vl̓ po-

tius libidinis ꝙ ꝓcuratur mors ꝯiugis ꝑ adulteruꝫvel adulteraꝫ. vel ꝓmittit eam accipere in vxorē mortuo ꝯiuge. qd̓ ſi fecerit cum effectu ſecuto ſi duxerit ilam in vxorem ꝯtinue manent in peccato mortali. qꝛmr̄imoniū nullum eſt ꝓpter impedimentū criminis⁊ ſic multiplicant̉ peccata. extra d̓ eo. qui duxit ī maquā pol. per adul. c. Suꝑ eo. ⁊. c. Significaſti. de hoctamen vide plenius in. iij. parte tit. jͣ. ¶ Tercio ex cāformali. Hec eſt in quolibet peccato mortali auerſioab incōmutabili bono. ſed per nullum peccatum ratio ita abſorbet̉ ab om̄i ꝯſideratōne dei ita vt efficiatur totus caro. ſicut ibi. Hiero. dicit. ꝙ etiam in actuꝯiugali pn̄tia ſpūſſancti nō habet̉ a veris ꝓph̓is. ſcilicet quo ad actū ꝓphetandi. multomagis in actu aculterij totaliter mens auertit̉ a deo ꝓpter inordinatum amorē vn̄ ꝓcedit adulteriū. Un̄ dicit̉ ꝓuerb. vj.Qui adulter eſt ꝓpter cordis inopiā .ſ. amiſſo vigoreratōis ꝑdit aīaꝫ ſuā. turpitudinē ⁊ ignominiā ꝯgregat ſibi. ⁊ obprobriū eius non delebit̉. ¶ Quarto excā finali. Finis huiꝰ mali eſt ꝯſecutio voluptatꝭ. Sꝫquāto quis pōt remediare alicui pct̄o ⁊ nō facit. tantograuiꝰ peccat. qꝛ maiori inordinatiōe volūtatis. ſꝫhuic malo pōt defacili remediare. qꝛ ſi hꝫ vxorē pōtſibi ſatiſfacere. Un̄ apl̓s. Propter fornicatōeꝫ .ſ. vitandā vnuſqͥſqꝫ ſuā heat vxorē. j. Coꝝ. vij. Si nō hꝫpōt ſumere. qꝛ vt ait ideꝫ apl̓s. Meliꝰ eſt nubē ꝙͣ vri.id eſt incide̓ in adulteria ⁊ alias ꝯcupiſcētias ⁊ voluptates dānatas. Nec excuſat te ſi dicis nō poſſem ꝓuidere vxori ⁊ nutrire filios ſi haberē. niſi dotē hr̄emſufficientē. Meliꝰ eſt pati diſpēdia in tꝑalibꝰ et recipere minorē dotē. ⁊ facere minores pōpas et ꝓuidereaīe ſue ꝙͣ in talia incidere vicia ꝑ q̄ damnat̉. Si autēſumere nō vult qꝛ ad hoc nō cogit̉. ſeruet caſtitatem¶ Quinto ex cā circūſtantie aggrauat̉ pct̄m. Namquāto plura ſcandala ⁊ mala inde ſequunt̉ tātograuius eſt pctm̄. Sꝫ qͥs poſſet enūerare mala q̄ ſequurtur ex adulterio? Quot homicidia inde ſequunt̉ eqͣnta? ⁊ nōſolū in corꝑe ſꝫ in aīa? Nam quā diſpoſitōnem bonā hr̄e pōt qͥ in adulterio ꝯſtitutꝰ ſubito occidit̉? quot hereditates dep̄dant̉ ꝑ filios habitos occulte ex adulterio quibꝰ vt legitimis relinquit̉ hereditas? Quot inceſtus inde ꝓcedūt dū ꝯtrahūt qͥ aliqn̄ ſunt ꝯſanguinei? Quot regna exterminata ſunt.Nōne troia ciuitas illa tam famoſa ꝓpter adulteriūꝑpetratū a Paride cum Helena totaliter deſtructaeſt? Nonne Dauid ꝓpter adulterium ꝯmiſſum cumBerſabee vt occultaret addidit ꝓditōnem. ⁊ homicidium ꝓcurando fideliſſimum militeꝫ ſuū occiditEt propter adulterium in punitōnem filiꝰ eiꝰ Abſalon expulit eum a regno ⁊ publice peccauit cum vxoribꝰ pr̄is ſui? vt habet̉. ij. Reg. in pluribꝰ ca. Et cumadulteriū ſit ita graue. tn̄ videt̉ verificari illd̓ Ozeciiij. Non eſt veritas .ſ. fidelitatis in terra. nō ē miſericordia .ſ. ad aīam ſuā ⁊ ꝓximū. ſꝫ maledictū. mendaciū. furtū. adulteriū inundauerūt .i. abundanter creuerūt. ⁊ ſanguis ſanguinē tetigit .i. pctm̄ pct̄o cumulatur dum nō ꝑ pnīam tollit̉.Quatuꝫ ad ſecundū. §. ijſcꝫ ꝙ ꝓhibet̉ adulteriū. ⁊ ligatꝰ eſt qͥlibꝫ ab omī legevt caueat ſe ab eo. Un̄ dic dn̄s. Arguā te .ſ. d̓ adulterio. ⁊ hͦ ꝑ ſcripturā. Oīs em̄ ſcriptura diuinitꝰ īſpirata vtilis ē ad arguēdū. ij. Thimo. iij. Et p̄cipue ſcriptura legꝭ. Un̄ dr̄ Iaco. ij. Redarguti a lege .ſ. eſqͣſi tranſgreſſores. Arguit gͦ dn̄s de adulterio. Prper legē intrinſecā ⁊ naturalē. Scd̓o per legem Moſaycam ⁊ prophetalem. Tercio per legem euangelicam et ſupernalem. Quarto per legem canonicamet ſinodalem. Quinto ꝑ legem ciuilicam ⁊ imperialem. Lex naturalis intrinſeca menti eſt illa q̄ dicit