Druckschrift 
2 (1486)
Entstehung
Seite
84b
Einzelbild herunterladen
 

.III.Titulus

beatitudinē ſuā que in plena dei viſione cōſiſtit nō ſeerexit in deum tanꝙͣ in finalem ꝑfectionē ex eius gr̄adeſiderans cuꝫ alijs ſanctis: ſed eum ꝯſequi voluit ꝑvirtutē ſue nature. nō tamē ſine deo in natura oꝑante: ſed ſine deo gr̄am ꝯferente. Et quia habere finalēbeatitudinē per virtutē ſue nature oīno abſqꝫ gratialicuiꝰ ſuꝑioris. eſt ꝓpriū deo: manifeſtū eſt ꝙ ꝙͣtū adhoc appetijt angelus dei equalitatē. Unde ꝙͣtuꝫ adhoc appetijt etiam deo nō ſubijci vt .ſ. eius gr̄a ſupraſue nature virtutē indigeret. hec Tho. ij. ſnīaꝝ. di. v.Et prima ꝑte. q. lxiij. Nō ſolū aūt in lucifero fuit ſuperbia. ſed etiā in alijs angelis qui ceciderūt cum eUnde dicit̉ Apoca. ꝙ draco cauda ſua .i. exēplo traxit terciā partē ſtellaꝝ .i. angeloꝝ in terrā .ſ. infernaliSed qꝛ incertꝰ eſt nobis numerꝰ angeloꝝ qui ceciderunt. ponit̉ ibi numerus determinatꝰ aliquo modo .i.tercia pars ꝓ indetermīato. Quomō aūt alij angelipeccauerūt exemplo primi dat̉ tale exempluꝫ. Sicutmiles ordinatꝰ ſub rege et ſub duce exercitus. habetbonā voluntatē ſequens voluntatē ducis dirigentisvoluntatē ſuā in regē. ⁊ malā ſequens voluntatē ducis contra voluntatē regis: ſic quidam de inferioribꝰangelis ſequētes voluntatē primi angeli cōtra volūtatem dei peccauerūt: alij diſſentientes a voluntateprimi angeli peccantis. ⁊ ſequētes voluntatē diuinādeo īmobiliter adheſerūt. Unde Iob. iiij. Ecce quſeruiūt ei .ſ. deo nō ſunt ſtabiles .ſ. in bene eſſe gratie.quo ad malos. Et in angelis ſuis .i. a ſe creatis inuenit prauitatē .ſ. ſuꝑbie. Angelis dicit in plurali. Seddiſperſit ſuꝑbos mente cordis ſui per aerem caliginoſum vbi hincinde habitant. Multa aūt magna ⁊ mrabilia dicunt̉ in lege diuina .i. in ſcriptura de angeliprimi excellentia ꝑmaxime Ezech̓. xxviij. Tu ſignaculum ſimilitudinis ⁊cͣ. Hec auteꝫ tammira (inquitGregꝰ) illa exponēs. xxxij. moral̓. idcirco de eo ſcribūtur vt homini oſtendat̉ quid ip̄e ſi ſuꝑbiat de elationis ſue culpa paſſurus ſit. ſi feriendo illi parcere noluit quē creando in tanta gloria claritatis eleuauit.de penitētia diſ. ij. ca. finali.De ſuperbia pri.§. iiij.moꝝ parentū dicit Augꝰ. ad Horoſium. Homo elatus ſuꝑbia ſuaſioni ſerpentis obediens dei mandataꝯtempſit .ſ. de nō comedendo de ligno ſcientie boni etmali. Superbia ergo p̄ceſſit appetituꝫ ſcientie boni⁊ mali ⁊ viciuꝫ gule. ſed ſecuta eſt ſuaſionē ſerpentis.Fuit aūt ſuꝑbia primi homīs in hoc ꝙ appetijt immoderate ſimilitudinē dei ꝙͣtum ad ſcientiā boni etmali principaliter. Secūdario aūt appetijt ſimilitudinē dei ꝙͣtum ad potentiā vt .ſ. virtute nature ꝓprieoperaret̉ ad beatitudinē ꝯſequendaꝫ. Pro quoꝝ declaratōe ſciendū ꝙ ſimilitudo dei eſt triplex .ſ. eſſe. noticie. ⁊ potentie. ¶Prima ſimilitudo .ſ. ī eſſe fuit impreſſa homini a pͥncipio. ẜm illud Gen̄. j. Fecit deushominem ad ymaginē ⁊ ſimilitudinē ſuam. ⁊ angeloEzech̓. xxviij. Tu ſignaculū ſimilitudinis. Secūda eſt ſimilitudo noticie ſeu ſcientie. ⁊ hanc ſimilitudinē angelus accepit in ſua creatōe. Unde ſubdit̉ inauctoritate Ezech̓. p̄dicta. Plenus ſapiētia. Sed hōhanc ſimilitudinē in ſui creatōne nō accepit in actuſed in potentia ſolū. Tercia eſt potētie ſil̓itudo. ſoꝑandi aliquid quo ad beatitudinē per ſe ꝑueniretAngelus igit̉ ⁊ homo nō peccauit appetendo primaſimilitudinē .ſ. nature. Peccauit aūt homo in appetendo ſcd̓am ſimilitudinē pͥncipaliter .ſ. ſcīam boni ⁊mali. ſicut ſerpens ei ſuggeſſit vt .ſ. ꝑ virtuteꝫ natureproprie ſciret vel per ſeip̄m cognoſceret quid ſibi boni vel mali futurū eſſet. Secūdario appetijt diuinaꝫſimilitudinē quo ad potentiā vt .ſ. virtute ꝓprie nature oꝑaret̉ ad beatitudinē ꝯſequendā. Unde Augu.

de vera religione dicit. ꝙ magis voluit ſua potentiafrui ꝙͣ dei. Notandū aūt ꝙ peccatū primoꝝ parentum .ſ. ſuꝑbia nō fuit ſimpliciter grauius alijs peccatis hominū qd̓ patet. qꝛ maior eſt ſuꝑbia qua qͥs deinegat vel blaſphemat vel odit qͣꝫ ſuꝑbia qua quis irordinate appetit diuinā ſimilitudinē. qualis fuit ſuperbia primoꝝ parentū. Sed fuit grauius illud peccatū ceteris ẜm quid .i. ẜm aliquē modū .i. ẜm ꝯditōnem ꝑſonaꝝ peccantiū. Peccatuꝫ em̄ illud hꝫ maximā grauitate ꝓpter ꝑfectōeꝫ ſtatus eoꝝ. qꝛ erāt in ꝑfectiſſimo ⁊ ſummo ſtatu. ⁊ ex hoc grauiſſime peccauerunt. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. ⁊ ſuꝑ. ij. ſnīaꝝ. Et ꝙͣuis amboequaliter peccauerint .i. in genere. quia ambo ſuꝑbirunt. ꝯꝑando adinuicē peccatū eoꝝ habēt ſe ſicut eicedētia ⁊ exceſſa. Suꝑbia mulieris fuit grauiꝰ triplici ratōe .ſ. elatōnis. ſuggeſtionis. ⁊ inclinatōis. Primo ratōe elatōnis qꝛ maior fuit elatio mulieris credentis ſuaſioni ſerpentis ꝙͣ viri nō credentis. Secūdo ratōe ſuggeſtionis. qꝛ mulier nō ſoluꝫ peccauiſed etiā viro peccatū ſuggeſſit: vn̄ peccauit in deū ⁊ꝓximū. Tercio ratōe inclinatōis. peccatū em̄ vex hͦ diminutū eſt. qꝛ ꝯſenſit in peccatuꝫ amicabili qͣdam beniuolētia qua plerūqꝫ fit vt offendat̉ deus noex amico qͥs fiat inimicꝰ. Sed ex alia ꝑte peccatū ſuibie Ade fuit grauiꝰ triplici alia ratōe. Primo ꝓpmaiorē ingratitudinē magis em̄ fuit ingratꝰ Adā eꝙ plus erat mēte ſpūali p̄ditus ꝓpter magnitudineſcīe ſibi date. Scd̓o ꝓpter maiorē rebellionē. Maior em̄ fuit inobediētia Ade eo ꝙ p̄ceptū pͥmo fuit ſibi datū. exinde Eue ꝑ eum. Tercio ꝓpter maiodāni incurſionē. Nā maiꝰ dānū ſecutū eſt ex ꝑAde qͣꝫ Eue. Nā qꝛ in Adā erat hūanū genꝰter ſeu ſemīalit̓ vt in pͥncipio actiuo. ideo ex pct̄o ip̄ius corruptū eſt ⁊ trāſfuſuꝫ pct̄m in humanū genꝰ. nōaūt ex peccato Eue. Nā ſi ſola peccaſſet nō fuiſſꝫ humanu genꝰ infectū. Alexan. in ſcd̓a ꝑte. ⁊ ThoPene aūt ſecute ex.§. villa ſuꝑbia que cauſa fuit trāſgreſſionis diuini mādati ſunt multiplices. Et pͥmo qͦ ad totū genꝰ humanieſt triplex. Et pͥma quidē infectio aīaꝝ cū corporibꝰinfundit̉ .ſ. peccato originali. ꝓpter qd̓ niſi purificentur. dei viſione ⁊ gloria ꝑpetuo priuant̉. Scd̓m eſt ꝙex illo originali etiā purgato remanēt aīe vulnerateignorantia. malicia ꝯcupiſcentia. ⁊ difficultas adnum. Terciuꝫ eſt qꝛ ex illo omnes ſunt ſubditi mocorporali ⁊ omnibꝰ penalitatibꝰ quas ſuſtinemus. famis. ſitis. eſtus. ⁊ frigoris. īnumerabiliū infirmitaticorꝑis. Vnde apl̓us ad Ro. v. Per vnū hominē peccatū .ſ. originale intrauit in mūdū. ⁊ ꝑ peccatū mors.Ꝙͣuis em̄ Eua prius ſuꝑbiendo peccauerit propteqd̓ dicit̉ Ecc̄i .xxv. A muliere initiū factū eſt peccatꝭ⁊ ꝑ eam omnes morimur. tn̄ qꝛ mulier nō fuit vl̓e pͥncipiū totius humane nature. qꝛ nō tota humana natura fuit in Eua ſed in Adam .ſ. vt in pͥncipio actiuoſeu ꝑfectiuo. ideo totū peccatū fuit in Adā ꝯſumatiqn̄ mulieri ꝯſenſit. Si em̄ Adam nō ꝯſenſiſſet peccāti mulieri. paruuli deſcendētes ab eis nō ꝯtraxiſſentpeccatū originale nec ꝑ ꝯn̄s mortē neceſſario incurriſſent. herueꝰ. Et ideo ſignāter apl̓us dixit ꝑ vnumhominē .ſ. Adam. Et ꝙͣuis illa die qua peccaueruntprimi parentes nō fuerint mortui actu. tamē fuerūtīmediate morti corꝑis obnoxij. Et ſic intelligit̉ illieis a dn̄o dictum. In quacūqꝫ die comederitis exmorte moriemini Gen̄. ij. i. morti eritis obnoxij. ẜmThomā ⁊ Auguſtinū.Secundo pena in .§. vj.flicta cōmuniter primis parentibꝰ ex ſuperbia eſt tiplex. Prima eſt gratię ⁊ omniū virtutum amiſſio.