.III.Titulus

ſuper omnia vicia. Ad hanc tn̄ generalitateꝫ ſuꝑbiꝑtinet ꝙ omnia vicia pn̄t ex ea oriri nō ꝙ ſemꝑ omīaex ea oriantur. Nam et ſi poſſit qͥs tranſgredi quodcunqꝫ preceptum ex contemptu quod ꝑtineret ad ſiperbiam. non tamen ſemꝑ ex contemptu trāſgrediſed aliquādo ex paſſione vel ignorātia et huiuſmōiAlio mō pōt conſiderari ſuꝑbia ẜm ſpeciem propriāquā habet ex ratiōe ꝓprij obiecti: et ſic ſuꝑbia ē ſpeciale peccatū. eſt enim appetitus inordinatus ꝓprieexcellētie. Et qͣꝫuis quidam ꝯnumerēt inter capitalia vicia inqͣtū ex ea multa genera peccatoꝝ oriūturGrego. tn̄ quē ſequit̉ beatꝰ Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. cxxxij.ponit eā matrē ⁊ radicē capitaliū dicēs. xxxj. morali.Radix quippe cūcti mali ē ſuꝑbia. prime aut huiꝰ ſoboles ſeptē nimirū prīcipalia vicia de hac virulentaradice ꝓferūtur. inanis gloria. inuidia. ira. triſticia.auaricia. vētris ingluuies. ⁊ luxuria. ¶ Ꝙtū ad terciū .ſ. ꝙ eſt primū pctm̄. patet ex hoc qd̓ dicit̉ Ecc̄i. xInitiū omīs peccati ſuꝑbia. ⁊ Thobi. iiij. Ab ipſaſ. ſuꝑbia ſūpſit initiū oīs perditio. ⁊ Iſi. dicit ꝙ ſicutſuꝑbia eſt origo omniū criminū. ita ⁊ ruina oīm virtutū. ptꝫ hoc. qꝛ primū pctm̄ luciferi fuit ſuꝑbia. Und̓de eo dr̄ yſa. xiiij. Detracta eſt ad inferos ſuꝑbia tuaEt ſimiliter pͥmū pctm̄ Ade ⁊ Eue fuit ſuꝑbia vt infra declarabit̉. Ꝙ aūt aliqua pctā etiā dicāt̉ pͥma vtcupiditas. apoſtaſia. ⁊ inuidia. hoc nō ē ſimpl̓r vt ſuꝑbia. ſed ẜm qͥd .i. ẜm aliquē reſpectū. Nā cupiditasdicit̉ prima ſeu pͥmū pctōrum ẜm illud. j. Thimo. vj.Radix oīm maloꝝ eſt cupiditas. qd̓ eſt verū ex partecōuerſionis eo ꝙ ꝯuerſio inordinata ad cōmutabilebonū eſt cauſa oīm pctōꝝ. Sed ſuꝑbia eſt cauſa exte auerſionis a deo. priꝰ aut eſt auerti ab incōmutabli bono ꝙͣ cōuerti ad cōmutabile bonū. ⁊ iō ſuꝑbia ēprior cupiditate. ⁊ cauſa eiꝰ. Apoſtaſia .i. recedere amādatis dei ⁊ volūtate dicit̉ cauſa omniū pctōꝝ ẜmillud Ecc̄i.x. Initiū pctī hoīs apoſtatare a deo. ſedhoc intelligit̉ poritate executōis nō pͥoritate ītentōnis. ita ꝙ prioritate executionis eſt apoſtaſia a deoque eſt volūtas nō ſubijciendi ſe volūtati diuine. ſecprioritate intētionis eſt prius ſuꝑbia. q̄ eſt volūtap̄ſidendi Tho. prima ſcd̓e. q. lxxxiiij. Inuidia dicit̉initium oīm maloꝝ .ſ. in hūano genere inuidia .ſ. dyaboli. pͥus tamē in ipſo fuit ſuꝑbia Sapientie. ij. Inuidia dyaboli mors introiuit in orbē terraꝝ. Ex ſuperbia em̄ dyaboli ſecutū eſt odiū ip̄ius ad deū iuſtepunientē ⁊ reſiſtentē ſuꝑbie ſue. ⁊ inuidia ad homine⁊ multa alia Thomas in. iij. ꝯtra gentiles. capitulo.Quantū ad ſecundū. §. ij.pͥncipale. ſuꝑbia on̄dit̉ eē maximū pctōꝝ cū dicit p̄svſqꝫquaqꝫ .i. maxime iniq̄ agebant ſuꝑbi. vn̄ glo. ibidicit. maximū peccatū in hoīe eſt ſuꝑbia. Et ad ideꝫfacit qd̓ dicit glo. ſuꝑ illud p̄s. Et mūdabor a delictomaximo. h̓ eſt a delicto ſuꝑbie. qd̓ eſt vltimū redeuntibꝰ ad deū. ⁊ pͥmū recedentibꝰ a deo Iſidorꝰ etiaꝫ inlibro de ſūmo bono dicit. Omī vicio deteriorē ſcitoeſſe ſuꝑbiā ſeu ꝓpter qd̓ a ſūmis ꝑſonis vl̓ a pͥmis aſſumit̉ ſeu ꝓpter qd̓ ex bonis oritur. ¶ Ꝙ aūt ſuꝑbiſit grauiſſimū oīm peccatoꝝ octo rōibꝰ ꝓbat̉. ſcꝫ rōauerſionis. oꝑatōnis. ꝑmiſſionis. vitatōis. oppoſitionis. aſſimilatōnis. adheſionis. ⁊ iniuriatōis. ¶ Etmo auerſionis ꝓbatur ſic. In pctō mortali attendūtur duo .ſ. auerſio ab incōmutabili bono. et ꝯuerſitad cōmutabile bonū. licet aūt ex ꝑte ꝯuerſionis accōmutabile bonū ſuperbia nō ſit grauiſſimū pctōrūeo ꝙ excellentia quā ſuꝑbus inordinate appetit nonhabet maximā repugnantiam ad bonū virtutis. tamen ex ꝑte auerſionis ſuꝑbia habet maximā grauitatem cuius rō eſt. quia in alijs peccatis hō auertit̉

a deo vel ꝓpter ignorantiā. vel ꝓpter infirmitatē aliquā. vel ꝓpter ꝯcupiſcentiam alicuiꝰ alteriꝰ boni ſecꝑ ſuperbiā auertitur a deo ex hocipſo ꝙ nō vult ſubijci deo et eius preceptis. ꝓpterea Iacō. iiij. diciturdens ſuperbis reſiſtit. preterea qͣꝫto peccatuꝫ magisauertit a deo tanto eſt maius: ſed peccatū ex contemptū quod eſt ſuperbia magis auertit a deo ꝙͣ peccatūgnorantia in potentia vel ꝯcupiſcentia. ergo ſuꝑeſt maius. Contēnit .n. deum ſuperbus eo ꝙ nonvult ſubijci ei et preceptis eius. ¶ Scd̓o probatur ſiperbiam eſſe maximū peccatū ratione operationisſic. Illud quod omnibꝰ peccatis grauitatem donatet cauſat eſt grauius alijs per regulā illā Areſt. Prepter quod vnūquodqꝫ et illud magis. Si em̄ quecūqꝫ ſunt calida ſunt calida inꝙͣtum ꝑticipant naturāignis. ergo permaxime ignis eſt calidꝰ: ſed ſuperbiafacit hoc. Nam vnūquodqꝫ peccatum eſt grauius ſifiat ex ſuperbia ꝙͣ ſi ex ignorantia vel infirmitate. ētſi ſit peccatum infidelitatis quod grauius redditurex contemptu ſuꝑbie. ergo ipſum eſt maximuꝫ ẜmopoteſt illud exponi. p̄s. Superbia eoꝝ qͥ te oderūt. ſcꝫdeum vt punientē et ꝓhibentem conſecutionem ſuorū maloꝝ deſideriorū aſcēdit ſemꝑ .ſ. ſuper alia vicia¶ Tercio ꝓbatur idem rōne ꝑmiſſionis ſic. Apuedeum et apud mundū ꝑmittitur minus malū vt eurtetur vel extirpetur maius. ſicut et medicus ſapiensin remediū maioris morbi patit̉ infirmū in leuioremorbū incidere. et deus permittebat in veteri lege libellum dari repudij vt vitaretur vxoricidiuꝫ. ⁊ legeshumane ꝑmittunt meretriciū ne ſequatur adulterium. qꝛ gͣuiora ſūt hmōi Sꝫ ī remediū peccati ſuꝑbiꝑmittit deus homineꝫ ruere in peccata grauia ⁊ turpia Tho. vbi ſupra. Un̄ Iſidorꝰ in libro de ſūmo bouo dicit. Qui detinetur ſuꝑbia et nō ſentit. labiturin carnis luxuriā vt ꝑ hāc hūiliatꝰ ꝯfuſione exurgat.idem Gregꝰ. in moral̓. tractans illud. Iob. xij. Quiſcꝫ deus diſſoluit baltheum regū .i. ꝑmittit frangi caſtitatem ſanctoꝝ vt .ſ. recognoſcant ſuperbiam. Exemplum in vita patrū de vno qui cū ex magna puritate et ſanctitate paſceretur ab angelo lapſus in ſuꝑbiam ita fuit deuictus ſtimulo carnis ꝙ derelicto hremo ibat ad ſeculum ad implendū ꝯcupiſcentiā ſiam ſed in via hoſpitatus apud duos germanos religio ſos. dum ad eorū inſtantiam eos inſtrueret ī ſe reuerſus pnīam egit. ¶ Quarto ꝓbatur idem rōne ſcilioris vitationis ſic. Peccatū tanto eſt grauiꝰ quāto faciliꝰ pōt vitari ⁊ nō vitat̉. Sed peccatū ſuperbiefaciliꝰ pōt vitari alijs peccatis. ſcꝫ ipſo cognito. erſi nō vitet̉ grauiꝰ erit. Signanter aūt dictū eſt ip̄ognito. Nā motus ſuꝑbie occulte ſubrepens anteq̇deprehendatur ꝑ iudiciū rōis nō hꝫ maximā grauitatem. ⁊ difficulter tales motus vitant̉ ꝓpter eoꝝtentiam. Un̄ in p̄s. In via hac qͣ ambulabā. ſcꝫ bonoꝝ opeꝝ abſconderūt ſuꝑbi laqueū mihi. ſed dhenſi ꝑ rōnem faciliter vitant̉ et hoc ex triplicideratione. ¶ Primo ex ꝯſideratōe infirmitatis proprie. ẜm illud Ecc̄i. x. Quid ſuperbis terra et cinis.¶ Scd̓o ex ꝯſideratione magnitudinis diuine Iobv. Quid tumet .i. ſuꝑbit contra deum ſpūs tuus?¶ Tercio ex ꝯſideratōe paruitatis bonoꝝ noſtroꝝ.Nam quo ad bona nature vel fortune dicit̉ yſa xl.Omnis caro fenū et omnis gloria eius qͣſi flos feni.Quo ad ſpūalia dicitur yſa. lxiiij. Omēs iuſticie vr̄eqͣſi pānꝰ mēſtruate. Cū gͦ ex hmōi ꝯſideratōe ſuꝑbiaꝯꝑta defacili poſſit vitari ſi nō fit erit grauiſſimumTho. vbi ſupra. Quīto ꝓbat̉ idē rōe oppoſitōis ſicIllud ē gͣuiſſimū ⁊ maximū pctm̄ qd̓ maxime oppoītſe deo: ſꝫ ſuꝑbia ē hmōi. gͦ ⁊cͣ. Nā Boetiꝰ dicit ꝙ cuomnia vicia fugiant a deo ſola ſuperbia opponit ſedeo. ſic̄ fecerūt deſcēdentes ex Nōe nēroth cuꝫ ſuis.