In tōpicoꝝ ciceronis commentarioꝝ lib. i.

¶ Anitii Mālii Seuerini Boetii viri clariſſimi ⁊ illuſtris e conſulum ordine ad patricium in topica Ciceronis Commentariorum.Liber primusChortatione tua patrici: Rhetorum ꝑitiſſimeQue ⁊ preſentis honeſtate propoſiti ⁊ futureetatis vtilitate cōiunctaeſt: nihil antiquiuſ exiſtimaui. Cui muneri libentius acꝗeui. Non ꝙ adinſtrumentum te cōmētarios in. M. Tulli ToxſApica laborare me crediQEdi. Ridiculus quippe forem ſi Mineruam docere velle (vt aiunt) litteras. Sed ut ex diſciplinarū liberalium ſumptum penu noſtre apud te ſemꝑ pignꝰamicicie permaneret. Quod enim munus ex alo diligentibus iocundius inueniri poteſt: qͣꝫ qd̓ ipſius animi partes format ⁊ inſtruit. Nam cetera fere caducaimbecilla: labantia: ⁊ ſi ad fortune uicem ſpecies: pene ſemꝑ aliena ſunt. At v̓o opulētiam litterarū: nec p̄ſens īminuit etas eaꝝqꝫ auctoritatem ipſa etiaꝫ cuncta cōficiens auget potius ⁊ cōfirmat vetuſtas. Acciꝑe igitur opus: non efficientie ſecuritate: ſed amiciciepreſumptione ſuſceptū: apud qͣꝫ neſcio quo nā interſuos pacto garrire nō dedecet: ſil̓ qꝛ prelato munerecum tuorum aliꝗd operum poſtulauero: iniurius fuerit ſi negabis. Sed cum in. M. Tullii Topica Uictorinus rhetor plurima noticie cōmēta cōſcripſerit nōme oportuiſſet melioribus forſitā attemptata cōtingere: ni eſſet aliꝗd quo ſe noſter quoqꝫ labor exercereatqꝫ parere potuiſſet. Quattuor enim voluminibusUictorinus in Topica cōſcriptis: eoꝝ primo indeclarandis tm̄ libri principiis occupatur. Addit etiā ſiqͣin eodem volumine predicenda fuiſſe perpendit vtab exordio voluminis Topicoꝝ qd̓ eſt. Maiores nosres ſcribere ingreſſos Trebati: vſqꝫ ad eum locū quieſt ſed iam tempus eſt ad id: quod inſtituimus accedere primi voluminis. Uictorini expoſitio terminet̉Scd̓o volumine de iudicandi atqꝫ inueniendi logicepartibus: ⁊ de locoꝝ atqꝫ argumēti diffinitione ꝑtractat: vt ab eo loco Topicorū: ꝗ eſt. Cū oīs rō diligēsdiſſerendi duas habeat partes. Unam inueniēdi: alteram iudicādi vſqꝫ ad locū: qui eſt. Itaqꝫ lꝫ diffinirelocū eſſe argumenti ſedem. Argumentū autem rationem: que rei dubie faciat fidem ſcd̓i libri cōmentoꝝexplanatio ſubſiſtat. Tertius v̓o atqꝫ quartus diſcretionē locorū inter ſe: eorūqꝫ exempla multiformiterperſequuntur. Ita vt tertius ꝗdē Tulliana ſibi de iure prepōat exēpla. Quartꝰ v̓o eoſdē locos ꝑ aliaſ ruiſus ſimilitudines monſtret ex Uirgilio vel Terentiopoetis. Oratoribus Cicerone: ⁊ Catōne: vt quod preceptis oſtenditur: exemplis multipliciter colluceſcat:neqꝫ ab eo loco: qui ē in topicis: ſed ex hiis locis in ꝗbus argumēta incluſa ſunt expoſitio ꝓgreſſa: eū trāſcendit locuꝫ qui eſt valeat equitas: que paribꝰ in cauſis paria iura deſiderat. Quanta v̓o pars reliqua Topicorum ſit ipſius voluminis magnitudo demōſtrat:quam Uictorinus neqꝫ attigit: neqꝫ attingere potuiſſet: ita eſt rebus minimis immoratꝰ niſi opus multalibrorum pluralitate diſtenderet. Nos v̓o ⁊ hanc ipſam particulam: quam Uictorinus attigit diligenter

(vt poſſumus) aggrediamur: ⁊ longius expoſitioneprogreſſi: cum Topicorum habemus fine conſiſtere.Quare de tota operis propoſitione conueniens ſumamus exordium. Sed anteqͣꝫ de Topice facultatꝭratione pertractem. Proemium: quo ad T rebatiuꝫ.M. T. vtitur paucis abſoluam. Ait.¶ Maiores nos res ſcribere ingreſſoſ. C. Trebati: ⁊ iis libris quos breui tempore ſatis multosedidimus: digniores: ecurſu ipſo reuocauit voluntas tua. Cum enim mecum in tuſculano eſſes: ⁊in bibliotheca ſeperatim uterqꝫ noſtrum ad ſuumſtudium libellos: quos vellet: euolueret. incidiſtiin Ariſtotelis topica quedam: que ſunt ab illo pluribus explicata libris. Qua inſcriptiōe commotꝰcontinuo a me librorum eorum ſententiam requiſiſti. Quam cum tibi expoſuiſſem diſciplinam inueniendorum argumentorum vt ſine vllo erroread eam rationem via perueniremus ab Ariſtote.le inuenta. illis libris contineri. verecunde tu quidem vt omnia. Sed tamen facile vt cernerem teardere ſtudio: mecum vt tibi. illa traderem egiſti.Cum autem ego te non tam vitandi laboris cauſa: ꝙͣ quia tua id intereſſe arbitrarer. vel ut eos ꝑ teipſe legeres. vel vt totam rationē a doctiſſimo quodam rhetore acciperes: hortatus eſſem. vtrumqꝫvt ex te audiebam) es expertus. ſed a libris te olſcuritas reiecit. Rhetor auteꝫ ille magnuſ hec (vtopinor) Ariſtotelica ſe ignorare reſpōdit. Quodquidem minime ſum admiratus euꝫ ph̓um Rhetori non eſſe cognitum: qui ab ipſis ph̓is preteradmodum paucos ignoretur. Quibus cominusignoſcendum eſt. ꝙ non modo rebus his. que abillo dicte ⁊ inuente ſunt: allici debuerunt. Sed dicendi quoqꝫ incredibili quadam cum copia: tū ſuauitate. Non potui igitur tibi ſepius hec roganti: ⁊tamen uerenti ne mihi grauis eſſes (Facile enimid cernebam) negare diutius ne ipſi iuris interp̄ti fieri videretur iniuria. Etenim cuꝫ tu mihi meiqꝫ multa ſepe cauiſſes veritus ſum: ne ſi ego grauarer. aut ingratum id aut ſuperbum videretur. Sꝫdum fuimus una tu optimus es teſtis ꝙͣ fuerim occupatus. Ut autem a te diſceſſi in gretiam proficiſcens: cum opera mea nec reſpublica. nec amici.vterentur. nec honeſte inter arma verſari poſſemNe ſi tuto quidem id mihi liceret. Vt veni veliatuaqꝫ ⁊ tuos vidi admonitus huius eris alieni nolui deeſſe ne tacite quidem flagitationi tue. Itaqꝫcum mecum libros non haberem memoria repetita in ipſa nauigatione conſcripſi. tibiqꝫ ex itineremiſi vt mea diligentia mandatorum tuoruꝫ: te quoqꝫ: ⁊ ſi admonitore non eges: ad memoriam noſtrarum rerum excitarem. Sed iam tempus eſt ad icquod inſtituimus accedere.¶ Omne proemium: quod ad componendum intendiauditorem: ut in rhetoricis diſcit̉: aut beniuolentiaꝫcaptat: aut attentionem preparat: aut efficit docilittem: his tribus partibus ſibi Cicero Trebatium format. Nam ꝙ ſe a magnarum rerum incoatione reuio