Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
145r
Einzelbild herunterladen
 

Primus

SimplicesNullus homo animal eſtQuidā homo animal eſtQuidā homo animal ēOmnis homo iuſtus eſtNullus homo iuſtus eſtQuidam homo iuſtus ēNullꝰ grāmaticus eſtOmnis homo lapis eſtNullus homo lapis eſtQuidā homo lapis eſtQuidaꝫ lapis eſtOmnis homo riſibilis eNullus homo riſibilis ēQuidam riſibilꝭ eſt

retinēt conuerſionē. vl̓is aūt negatio in falſitate ꝗdērexte ſibiipſa cōuertit̉. In veritate aūt ſibiipſa diſcordat. Particularis āt affirmatio in veritate ꝗdē ſibiconuenit ſꝫ in falſitate diſſentit. Similis aūt ꝯtemplatio eſt in his ꝯuerſo ordine terminorū p̄dicato tm̄vel ſub̓o ſibi cōpulant negationē: in ꝗbꝰ vt in ſuꝑioribus quoqꝫ fecimꝰ ꝓpoſitionū tm̄ ordinē deſcribemꝰ ꝗd euēiat ſub breuitate mōſtrabimꝰ. Perquirēdaatqꝫ examināda ſingula lectoris diligētie derelinquētes. Deſcriptꝭ ergo ſimplicibꝰ ex aduerſa ꝑte ꝯuerſo ordīe p̄dicatū negatiōe pronūciāt conferanturCōuerſe de p̄dicato īfinitoOmnis homo animal eſt Omne animal eſtNullū non animal eſtQuoddā non aīal eſtQuoddaꝫ aīal ēOmnis non iuſtus eſt

Nullus non iuſtus eſtQuidam non iuſtus ēQuidaꝫ homo iuſtus ē Quidā non iuſtus ēOmnis grāmaticus ē Oīs grāmaticus ēNullꝰ grāmaticꝰ ēQuidā grāmaticus ē Quidā grāmaticꝰ ēQuidā grāmaticꝰ ē quidā grāmaticꝰ ēOmnis non lapis eſtNullus non lapis homo ēQuidam non lapis eſtQuidā lapis ēOmne non riſibile eſtNulluꝫ non riſibile eſtQuoddaꝫ riſibile ēQuidaꝫ riſibilꝭ eſt Quoddā riſibile ēHarū igitur in affirmationibus quidem vl̓ibus ſi eade ſubiecto predicentur que adeſſe abeſſe contingant: ſiue illud ſubiecto maiꝰ ſit vt iuſtitia hoīe: ſiueminꝰ vt grāmaticꝰ hoīe: vel ſi ea que omnino adeſſenon poſſūt. vt lapis homini ſil̓ ſemper falſas eſſe neceſſe eſt. Si ꝗd v̓o preter hec fuerit p̄dicatū vnā veram: falſam alterā eſſe proueniet: nūqͣꝫ v̓o vtriqꝫ voritas conſonabit. in negationibus v̓o vl̓ibus ſi quidēea de ſubiecto predicent̉ que a ſubiecto valeāt ſegregari: ſiue illa maiora ſint: vt iuſtitia hoīe: ſiue mīoravt eodē hoīe grāmaticus vtriſqꝫ aderit falſa ſentertia. Quicquid v̓o reliquorū fuerit predicatū vni veꝝalteri faciet adeſſe mēdatiū. Nunqͣꝫ v̓o in his cōcorsveritas inuenit̉. In particularibꝰ v̓o affirmationibꝰſiquidē ea predicentur que ſeparari poſſint velmaiora ſunt vt iuſtus hoīe vel minora vt grāmaticꝰhoīe cōmunis affirmatiōes v̓itas obtinebit. Alia v̓oquelibet predicatio vnā verā alteram ſemꝑ facietmendacem: ſed nunqͣꝫ cōmuniter mentient̉ In negationibus v̓o particularibꝰ hic modꝰ eſt: vt ſiue eaadeſſe poſſunt vt lapis hoīs ſiue que poſſūt ac poterunt ſegregari tn̄ eorū aliud maius ſit: vt iuſtitia hoīe: aliud minus vt grāmaticus hoīe p̄dicenturveritas vtriſqꝫ cōſtabit. Quicꝗd v̓o abſqꝫ his predicabitur veritatē vni: alteri diuidet falſitatē: ſil̓ tn̄ falſas eſſe non euenit. Itē deſcriptio ſupponat̉ prio

Omnis homo animal ēOmne animal non homo ē.Nullus homo animalēNullum aīal non homo eſtQuidā homo animal ēQuoddā aīal non homo ēQuidaꝫ homo aīal ē Quoddā aīal eſtOmnis homo riſibilis ē Omne riſibile non eſtNullus homo riſibilis ē Nullum riſibile non eſtQuidam riſibilis eſt Quoddā riſibile eſtQuidā riſibilis eſt Quoddā riſibile ēOmnis homo lapis eſt Omnis lapis non homo eſtNullus homo lapis eſt Nullus lapis non homo eſtQuidā homo lapis eſt Quidam lapis non eſtQuidam lapis eſt Quidam lapis ēOmnis homo iuſtus eſt Omnis iuſtus homo eſtNullus homo iuſtuſ eſt Nullus iuſtus non homo ēQuidam homo iuſtus ē Quidam iuſtus non eſtQuidam iuſtꝰ eſt Quidā iuſtus eſtOīs grāmaticus eſt Oīs grāmaticus non ēNullꝰ grāmaticus ē Nullus grāmaticꝰQuidā grāmaticꝰ ē Quidā grāmaticꝰ ēQuidā grāmaticꝰ ē Quidā grāmaticꝰ ēSuperius igitur deſcriptarū enunciationuꝫ affirmationes quidem vl̓es ſi ea de ſubiecto predicentur queab eo nunqͣꝫ valeant āmoueri: ſiue illud maius ſit vtaīal homīe: ſeu equale vt riſibile homini: ſeu tale qd̓ſubiecto nullo poſſit obtingere vt lapis hoī vniveritatē diſpertiēt alteri falſitatē. At ſi qd̓ abſqꝫ hispredicabitur vtraſqꝫ falſitas obinebit. Cōmum ātpoſitionū veritati locuſ poterit. At in negationibus ſiquidē vl̓ia maiora predicētur: ſeu ea que relinquere ſubiectum nequeant vt animal hominē: ſeuque poſſint vt iuſtitia hoīeꝫ: vtriſqꝫ falſitas īherebitAlia quelibet predicamenta vnā verā faciunt alterāfalſam: ita vt cōmunis vtreqꝫ veritatis poſſintparticipeſ: at in particularibus affirmationibus ꝗdēSiquidem maiora de ſubiecto predicentur velqͣꝫ ſubiecti coniunctione diſcedāt vt aīal hoīe: vel ētſegregentur vt iuſtitia ab hoīe: reſpōdebit vtraqꝫ veritatē cetere v̓o predicationes veritatem ꝓpoſitionibus falſitatē ue diſtribuunt in cōmune participātibus falfitatē Particulares v̓o negationes ſiquidē eap̄dicēt poſſint a ſub̓o ſeparari: ſiue illud maiꝰ ſit vtiuſtitia hoīe: ſeu minꝰ vt grāmaticꝰ hoīe: v̓as vtraſqꝫ neceſſe eſt. Si quid v̓o extra predicabit̉ vni opꝫverum alteri adeſſe mendaciū: vt ſimul falſe neq̄ āt īueniri. Atqꝫ hec quidē de his propoſitionibꝰ que cuꝫdetermīatione proferūtur dicta ſūt. que v̓o īdefiniteſunt: qm̄ particularium proprietatibus adequantureadem omnia comparate vniuerſalibꝰ obtinebūt: īſuperiore deſcriptione particulariū ꝓpoſitionū ordoſeruauit. Reſtarent ſubiectorum ſingulariū ꝓpoſitiones: de quibus qm̄ longū eſt dicere nihil ad oꝑispropoſiti affert vtilitatem ſibiipſe exemplo earū qͣsſuperius propoſuimus eaſdē lector inueniet pretereū