Liber.
predicatūqꝫ negat̉. Poſt v̓o cuiꝰ ſubiectū ſolum poſtremo cuius ꝗ p̄dicas terminus cū negatione ꝓfert̉Atqꝫ earū ꝗdē naturam atqꝫ ordinem ex ſimplicibusinformabimꝰ. Simplices autē in quantitatū differētijs conſtitutas quattuor eē mōſtrauimus. Sit igiturprima quidem affirmatio vniuerſalis que proponatom̄eꝫ hominē eē āimal: aduerſum hāc collocet̉ affirmatō vniuerſalis que nō ſolū cōuerſis terminis enūciet̉ verū in vno quoqꝫ termino negatiuū aduerbiuꝫhēat adiunctū hoc modo. Oē non animal nō homo ēRurſus ꝓ ponat̉ vniuerſalis negatio ea que eſt nullus hō animal ē: huic aduerſū teneat locū vniuerſalis negatio terminis cū negatione cōuerſis .i. nulluꝫnon animal non hō ē. Itē ſit particularis affirmatioſimplex. Quidā hō animal eſt: huic terminus atqꝫ exaduerſo referat̉ particularis affirmatio: que ꝯmutatis in ordinē terminis negationes vtriſqꝫ geſtet oppoſitas: vt ē. Quiddā nō animal nō hō ē. Itē ſit particularis ſimplex negatio que ꝓponat. Quēdā homineꝫ aīal nō eē: hāc ex aduerſo reſpiciat particularisnegatio: que ꝑmutatis ad ordinē terminis aduerbiūnegatiōis adiecerit: vt ē. Quiddā nō aīal nō hō nō ēConuerſe vtriſqꝫ infinitis.Simplices.Omnis homo aīal ēOē nō aīal nō homo ēNullū nō aīal nō hō ēNullus homo aīal ēQuidā homo animal eſtQuidā nō aīal nō hō ēQuidā homo aīal nō ēQuidā nō aīal n̄ hō n̄ ē¶ Sed quamqͣꝫ huiuſmodi participationis plures eēdifferentias nouerimus ad inſtructionem tamen categoricoꝝ ſyllogiſmorum de hac tantū ꝓpoſuiſſe ſufficiat. quaruꝫ quideꝫ ꝓpoſitionuꝫ pars ex ſimplicibꝰnominibus cōſtat: pars v̓o ex infinitis. Nam ꝓpoſitiovniuerſalis: que eſt: omnis homo animal ē: ex vtriſqꝫnominibus finitis conſtat. Namqꝫ ⁊ homo ⁊ animalfinita nomina eſſe manifeſtum eſt. Ea vero affirmatio que ꝓponit: omne non animal non hominē eſſe infinitorū terminorū poſitione cōiuncta ē. Non animaleniꝫ ⁊ nō hō nomina eē īfinita in nominis difinitione prediximus: que quidem ſeſe ad veritatis falſitatiue rōnē ſic habēt: vt .n. negatōibꝰ adiūctis īfinita nomina ſimplicibꝰ opponūtur: ita ēt cōuerſio ꝓpōnū ꝯͣrio ꝯtingit qͣꝫ paulo an̄ ī ſimplicibꝰ hēbat̉. In illis .n.affirmatio vniuerſalis particulariſqꝫ negatio cōuerſionē ſtabilē n̄ tenebāt. Affirmatio āt ꝑticularis atqꝫvniuerſalis negatio cōuerſe certiſſime tuebāt̉ vl̓ ī veritate vl̓ ī falſitate cōſēſuꝫ. Hic oē diuerſū ē. Uniuerſalis nāqꝫ affirmatio: ⁊ ꝑticularis negatio ꝑ oppoſitiōeꝫ ſibiip̄a ꝯuertit̉. vniuerſalis aūt negatiōis ⁊ ꝑticularis affirmatiōis nō ē ad v̓itatis falſitatiſue conſēſum fida cōuerſio. At pͥmū de vniuerſali affirmatiōe tractemꝰ q̄ cū ī ſimplicibꝰ vera ſit v̓itatē quoqꝫ ꝑoppoſitionē ꝯuerſa cuſtodit: vt ea q̄ dicit oēꝫ hoīemeē aīal vera ē: atqꝫ illi ꝑ oppoſitionē ꝯuertit̉ .i. oē nōaīal nō hō ē: eā quoqꝫ verā eē neceſſe ē. Propoſitionis aūt huius iſta ſnīa eſt qm̄ nō ē hō ꝗcꝗd aīal nō ē:qd̓ verū eē nullus ignorat. Itē ſi ſit falſa vniuerſalisaffirmatio ī ſimplicibꝰ terminis ꝯſtituta: falſa quoqꝫeiꝰ ꝑ oppoſitionē ꝓbabit̉ eē ꝯuerſio: nā cū dicimus.Oīs lapis aīal ē falſa ē: atqꝫ illi ꝑ oppoſitionē cōuertitur .i. oē nō aīal nō lapis ē: eā quoqꝫ falſā eē neceſſe ē. Id .n. ex tali enūciatiōe ſentit̉: qm̄ ꝗcꝗd aīal nonfuerit id lapis n̄ ē: qd̓ aꝑtiſſime falſū ē: cū lapis ipſeaīal nō ſit: ꝙ ſi vniuerſalis affirmatio terminoꝝ op-
poſitiōe cōuerſa ſibimet ī v̓itate ꝯuenit ⁊ in falſitatenō ē dubiū ꝗn vl̓is ſimplex affirmatio ſtabili ꝑ oppoſitionē ꝯuerſiōe mōſtret̉. Idē de ſimplici ēt ꝑticulari negatiōe dicemꝰ. Nā cū hec falſa eſt vt ea q̄ dicit.Quidā hō aīal n̄ ē: illa quoqꝫ falſitatē tenebit q̄ huiterminoꝝ oppoſitiōe cōuertit̉: vt ea q̄ ꝓpōit. Quocdā nō aīal nō hō nō ē. Id .n. ex hac enuciatione colligitur ꝙ res q̄ nō ſit aīal ſit hō. Etenī hoc ē eē hoīemꝙ nō eē nō hoīeꝫ. At ſi vera ſit negatio ꝑticularis exſimpliciꝰ terminis iūcta: vt ē ꝗdā lapis aīal nō ē: nōdeerit v̓itas cū terminorū oppoſitōe cōuerſe q̄ ꝓponit. Quoddā nō aīal nō lapidē nō eē. Id .n. ꝯuerſioita ſignificat ꝙ res q̄dā q̄ aīal nō ſit lapis ſit: hoc eſenī eē lapidē ꝙ nō eē nō lapidē: ꝙ ſi ꝑticularis ſimplex negatio ꝑ oppoſitiōes ꝓprie ꝯuerſiōi ⁊ ī v̓itatis⁊ ī falſitatis ſignificatōe cōcordat nō ē dubiū ꝑticulrē ſimplicē negationē certo ſibi ac ſtabili mō ꝑ oppoſitionē terminoꝝ poſſe ꝯuerti. In negatiōe v̓o vniuerſali non ē ꝑpetua neqꝫ fida cōuerſio. Qd̓ ꝗdē fallere poterit ſi ꝗs ad ſolā reſpiciat cōueniētiā falſitatis. Nā cū ſit falſa ſimplex vl̓is negatio q̄ ꝓponit nulū hoīeꝫ eē aīal: falſa ē q̄ ei ꝑ oppoſitionē cōuertit̉ viē nullū nō aīal nō hō ē. Id .n. ex hac ꝓpoſitiōe monſtrat̉ qm̄ oē qd̓ aīal nō ē: id hō ē: hoīeꝫ eē ſignificaꝗcꝗd aīal nō ſit q̄ ꝓponit nullū eē nō hoīeꝫ ꝗ aīal naſit. Sed hic in falſitate conſenſus ad veritatem vſonō peruenit. Age .n. ſit vera ſimplex vl̓ iſnegatio: nilus hō lapis ē: nō vera pōt eē nullꝰ nō lapis nō hō ēId nāqꝫ defignat iſta cōuerſio qm̄ ꝗcꝗd lapis nō furit id hō ē: hoīeꝫ nāqꝫ eē deſignat qd̓ lapis nō ſit: ꝗꝓnūciat nullū eē nō hoīeꝫ qd̓ lapis nō ē: qd̓ aꝑtiſſimefalſū ē: qͣꝫuis .n. multa ꝓferā q̄ cū lapides nō ſint: tn̄ab hoīuꝫ natura ſeiūcta ſūt: vt equꝰ arbor atqꝫ aliaplurima. Si igit̉ negatio vniuerſalis ꝑ oppoſitioneꝫpropͥe cōuerſioni in falſitate ꝗdē conuenit nec tamēin veritate cōſētit: recte ꝓnūciatur cōuerſionē perptuaꝫ atqꝫ equabilē non habere. Eadem quoqꝫ ratioeſt in affirmatione ſimplici particulari. Nam in hocquoqꝫ ſepe error opprēdit̉: vt certe ꝓpoſitionū conuerſiones putētur: ſi quis non ad falſitatis quoqꝫ ſecad ſolā cōueniētiā veritatis aſpiciat. Nā cū affirmatio ſimplex particularis v̓a ſit: vt eſt quidā homo anmal eſt. ſi huius termini cuꝫ oppoſitione cōuertāturfiatqꝫ ꝓpoſitio. Quoddā nō aīal nō hō ē: a veritatenō diſcrepat. Quid enī aliud enūciatio iſta deſignaſqͣꝫ eē rē aliquā q̄ cū aīal nō ſit ne hō ꝗdē ſit: vt lapiſimul ⁊ aīalis ⁊ hoīs natura deficit. Sed hic ī v̓itatecōſēſus ad falſitatē vſqꝫ nō tēdit. Quid enī ſi ſit falſa ſimplex affirmatio ꝑticularis: vt ē: ꝗdā hō lapis ēnō erit eiꝰ ꝑ oppoſitionē falſa cōuerſio: ꝗdā nō lapisnō hō ē. At ꝗ hec firma ꝟitate cōſiſtit. id .n. ex hac.poſitione dat̉ ītelligi: ꝙ ſit ꝗddā qd̓ cū lapis non ſine hō quidē ſit: vt equꝰ atqꝫ arbor: q̄ neqꝫ hoīs neqͥlapidis diffinitiōe claudūtur: ꝙ ſi ꝑticularis affirmatio dū ꝑ oppoſitionē cōuertit̉ ī ꝟitatē ꝗdē tenet ſecum ipſā cōcordiā. In falſitate aūt ſibimet ip̄a diſſeſit rectū ē ꝓnūciare ꝙ termini negatione cōiūcta cōuerſionē firmā ſtabilēqꝫ nō teneāt. Quare cū ī ſimplicibꝰ ac p̄ter oppoſitionē conuerſionibꝰ vniuerſalisꝗdē negatio ꝑticulariſqꝫ affirmatio ꝑpetua fidaqterminorū ꝑmutatiōe vertātur. Affirmatio vero viuerſalis ꝑticulariſqꝫ negatio minime dū ꝑ terminorū oppoſitionē ſimplex ꝓpoſitio ſibiipſa cōuertit oī(vt dictū ē) aduerſa rōne ꝯtingūt: vl̓is nāqꝫ animatio ⁊ ꝑticularis negatio firmā negataꝝ partiūretinent