Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
143v
Einzelbild herunterladen
 

Liber.

Quidam homo lapis eſt Quidam non lapis eſtQuidam homo lapis ē Quidā non lapis ē

de ceteris que vel ſubiectū vl̓ p̄dicatum retinēt infinitū: ad v̓itatis falſitatiſqꝫ cōſenſuꝫ enunciationumpropͥetas cōſiderāda eſt: de quibꝰ modo breuiter ꝗdeueniat tetigiſſe ſufficiat. ſingula v̓o lectoris explorāda diligētie cōuenientes terminos rimāda ꝑmitSimplices.Omnis rōnalis eſtNullus rōnalis ēQuidam rōnalis ēQuidā rōnalis ēOmnis riſibilis eſtNullus riſibilis eſtQuidā riſibilis eſtQuidē riſibilis ēOmnis homo iuſtus ēNullus homo iuſtus eſtQuidā homo iuſtus eſtQuidā homo iuſtus ēOmnis grāmaticꝰ ēNullus grāmaticꝰ ēQuidā grāmaticꝰ ēOmnis homo lapis eſtNullus homo lapis eſtSimplices.

timꝰ. diſponantur igit̉ ꝓpoſitiōes que ex vtriſqꝫ ſimplicibus terminis conſtant: eaſqꝫ quaruꝫ ſubiectumtantum abnuatur: ex aduerſa parte reſpiciant.Ex ſubiectis infinitis.Omnis rōnalis eſtNullus rōnalis eſtQuidā rōnalis eſtQuidā rōnalis ēOmnis riſibilis eſtNullus non riſibilis ēQuidā riſibilis eſtQuidā riſibilis ēOmnis non iuſtus eſtNullus non iuſtus eſtQuidā non iuſtus eſtQuidā iuſtus non ēOmnis grāmaticꝰ ēNullus ſi grāmaticꝰ ēQuidā grāmaticꝰ ēQuidā grāmaticꝰ ē Quidā grāmaticꝰ ēOmnis non homo lapis ēNullus homo lapis ēQuidaꝫ homo lapis eſt Quidam non lapis eſtQuidam lapis non ē Quidā homo lapis ē In haruꝫ igitur affirmationibus quideꝫ vniuerſalibus veritas falſitas diſtribuit̉: ſi ꝗd tale de ſubiecto p̄dicet̉ quod abeſſe poſſit: ſiue illud maius ſitvt aīal hoīe: ſiue equale vt riſibile hoī. In his enimvnam verā alterā falſā neceſſe eſt quicquid ꝟoter ea fuerit p̄dicatū vnā ſēper v̓itas: alteram ſemꝑfalſitas ſequet̉: vt autē ſimul v̓e ſint neꝗt oſtēdi particulariū v̓o in affirmationibus quideꝫ ſiquidem eapredicent̉ que valeāt trāſire ſubiectū: ſiue ab eo ſeparari nequeūt: vt aīal ab hoīe: ſeu poſſint: vt iuſtitiaab hoīe: loquitur vtraqꝫ vera ſētētia. quicquid veropreter ea fuerit p̄dicatū: vnā veritas alterā falſitastenet. falſe vero ſimul nequeūt īueniri. Negationesvero ꝑticulares ſiꝗdē id p̄dicet quod a ſubiecto nonpoſſit abſcedere: ſiue illud maiꝰ ſit vt rōnale homineſeu eqͣle: vt riſibile homini: vni cōſtabit v̓itas alteramentietur. Si quid vero preter ea fuerit predicatuꝫ:veras ſēper vtraſqꝫ cōſtat: vt ī eas cōmunis falſitasnunqͣꝫ poſſit incidere. Item diſponantur in ordinem primum quidem ſimplices: has e regione reſpiciant que ſubiecto ſimplici denegantur predicato.Ex infinito predicato.Omnis homo lapis eſt Omnis homo non lapis ēNullus homo lapis eſt Nullus homo non lapis ē

Omnis homo animal ēOmnis homo non aīal eſtNullus homo animal eſt Nullus homo non aīal ēQuidam homo aīal eſtQuidā homo non aīal eſtQuidam homo aīal ē Quidam non aīal ēOmnis riſibilis eſtOmnis homo riſibilis ēNullus homo riſibilis ēNullꝰ homo riſibilis ēQuidā non riſibilis īQuidā homo riſibilis ēQuidaꝫ riſibilis ēQuidam riſibilis ēOmnis homo iuſtus eſtOmnis non iuſtus eſtNullus homo iuſtus eſtNullus homo non iuſtꝰQuidā homo iuſtus eſtQuidā homo iuſtus ēQuidā iuſtus non ēQuidā non iuſtus ēOmnis grāmaticꝰ ēOmnis grāmaticꝰNullus grāmaticꝰ ēNullus grāmaticꝰ ēQuidā grāmaticꝰQuidā grāmaticꝰ ēQuidā grāmaticꝰ ē Quidā grāmaticꝰ ēHarum igitur affirmationes vniuerſales: ſiquideꝫpredicent quod ſubiecto nequeat conuenire: vt lapihomini: vel a ſubiecto cuꝫ ſit equale vel ſit maiuspoſſit abſcedere: vt animal vel riſibile ab hoīe: vnaꝫſemper neceſſe eſt veritatem alteram proferre mendacium: quicquid vero preter ea fuerit predicatumvtriſqꝫ falſitas inuenitur: vt ad veritatem conuenirenon poſſint. Negationes vero vniuerſales ſi ꝗdē idſubiecto predicent qd̓ ſubiecto adeſſe poſſit abeſſe:ita vt excedat vt virtus hominem: vel id quod adeſſequidem queat ſed non poſſit adequare ſubiectum vtgrāmaticus hominem: vtreqꝫ in falſitate cōmunicātquicquid vero aliud fuerit predicatum: vnaꝫ veritasalteram falſitas conſequetur: vt autē ſimul vere ſintnequit oſtendi. Particularium vero affirmationesquidem ſimul vere ſunt ſi id qd̓ vel adeſſe poſſit velabeſſe predicetur: ſiue illud maius ſit vt iuſtitia homine: ſeu minus vt grāmaticus ab homine. Si quidvero aliud fuerit predicatum veritas in eas ac falſitas diſtribuitur: ita vt nunqͣꝫ cōmunem cōſonent falſitatem. Particularis quoqꝫ negatiue in ſimilibꝰ terminis veritate concordant. Nam ſi quod adeſſe veabeſſe poteſt ſiue illud maius ſit: vt iuſtus ab homīeꝫſiue minus vt grāmaticus ab hoīe de ſubiecto predicetur veritas vtriſqꝫ conſtabit. In alijs vero cunctispredicationibꝰ vni veritas alteri falſitas cedit. Nūqͣꝫtamen vtreqꝫ in prodenda falſitate conſentient. Pꝰter hanc autem inter ſe conuenientiam propoſitionhabent aliquid he proprium que predicatum adiectanegatione pronunciant quod ceteris ineſſe non poſſit. Affirmatiōes nāqꝫ negationibus negatiōeſqꝫ affirmationibus quarum vniuerſalis ē ꝓpoſitio. Itēoparticulares affirmatōes negationibꝰ negationes alfirmationibꝰ ita cōueniūt: vt nūquā neqꝫ in falſitateneqꝫ in veritate diſcordēt. Cōuenientium āt ordinenſeriēqꝫ deſcribimꝰ: qͣs ſi quis in ſuperius poſita reſpexerit videbit angulariter conuerſas.Oīs rōnalis ē Cōueniūt Nullꝰ rōnalisOīs rōnalis ē Cōueniūt Nullus rōnalisqQuidā rōal̓ ē Cōueniūt Quidā rōalis fiQuidā rōalis ē Cōueniūt Quidā rōal̓