Primus.14 3

nune de ea participatione dicēdum ē que ⁊ vtroſqꝫterminos ⁊ eundē ordinē ſeruat: hoc aūt (vt dictū ētribus cōtingere modis pōt: aut .n. p̄dicatus tm̄: autſupiectus terminus: aut vterqꝫ cum negatione proponit̉. Ac tunc enūciatio vel ab infinito ſubiecto: velab īfinito predicato: vel ab infinitis vtriſqꝫ conſiſtit.Quotiēs enī nomini negatio ſubiungitur: nomē redditur īfinitū. Atqꝫ ideo ꝑ oppoſitionem participatiofieri dicitur. Nomini enī ſimplici ſemper infinitū nomen opponitur: vt homo non homo: aīal non aīal:⁊ cetera. que cum ita ſint diſponantur ſimplices atqꝫex earū natura ceteras colligamus. Primo igitur ꝓpoſitionū ſeries deſcribatur ea .ſ. que vtriſqꝫ iūgiturfinitis: ꝓpoſitiſqꝫ ſimplicibus ita ex infinitis omnibꝰcopulatarum ꝓpoſitionum ordo iungatur: vt affirmationes affirmationibus: negationes negationibꝰaduerſis frontibus collocentur.Omnis hō rōnalis eſtOmnis nō hō n̄ rōnalis ēNullus homo rōnalis ēNullꝰ nō hō nō rōnalis ēQuidā homo rōnalis eſt. Quidā nō hō nō rōalis ēQuidā homo rōnalis n̄ ē Quidā nō hō n̄ rōalis n̄ ēOīs nō hō n̄ grāmaticª ēOmnis hō grāmaticꝰ ēNullꝰ hō grāmaticus ēNullꝰ n̄ hō n̄ grāmaticꝰ ēQuidā hōgrāmaticꝰ eſtquidā n̄ hō n̄ grāmaticꝰ ē

Oīs homo lapis ēNullus homo lapis eſtQuidam homo lapis ēQuidā hō lapis non eſtOmnis homo iuſtus eſtNullus hō iuſtus eſtQuidā homo iuſtus ēOmnis homo riſibilis ēNullus homo riſibilis ēQuidā homo riſibilis ē

Quidā hō grāmaticꝰ n̄ ē ꝗdā n̄ hō n̄ grāmaticꝰ n̄ ēOmnis nō hō nō lapis eſtNullꝰ nō hō non lapis eſtQuidā nō hō nō lapis eſtQuidā nō hō nō lapis n̄ ēOmnis nō hō nō iuſtus ēNullꝰ nō hō nō iuſtus eſtQuidā nō hō nō iuſtus ēQuidā homo iuſtus nō ē Quidā n̄ hō n̄ iuſtus n̄ eſtOīs nō hō nō riſibilis eſtNullus nō hō n̄ riſibilis ēQuidā n̄ hō n̄ riſibilis eſtQuidā hō riſibilis nō ē Quidā n̄ hō n̄ riſibilis n̄ ēMHarum igitur talis eſt conſonāda falſitate vel veritate proprietas vt affirmationes quidem īter ſe vniuerſales ꝑticulareſqꝫ negatiōes vl̓ ī vitate: vl̓ ī mendatio cōſētire queāt: vel veꝝ īter ſe falſūqꝫ diuidereSi quid enim de ſubiecto tale predicet̉ quod vel ſubiecto nequeat ſegregari: vt ab hoīe rationabilitas:vel a ſubiecto ꝗdē recedere q̄at ſed ſubiecti naturā n̄poſſit equare: vt hoīs grāmaticꝰ: vnā veram alterāfalſā eē ꝓueniet. Nā qui dicit omnis homo rationalis eſt veruꝫ loquitur: ⁊ qui dixerit. omnis nō hō nōrationalis eſt: mētiet̉. Diuine nāqꝫ ſubſtantie: rōnisquidē compotes ſūt: ſed homines non ſūt. Iteꝫ ſi ꝗspronūciet. omnis hō grāmaticꝰ eſt falſuꝫ dixerit. Atqui ꝓponit omnis nō homo nō grāmaticus eſt: veridixerit. Nā ꝗ homo non eſt grāmaticus eſſe nō pōt.At ſi id de ſubiecto p̄dicet̉: qd̓ vl̓ nūqͣꝫ ſubiecto valeat cōuenire: vt lapis homini: vl̓ cōueniēs ab eo poſſit abſcedere cū ſit maiꝰ atqꝫ vniuerſalius ſubiecto vtiuſtitia homini: ſimul vtriſqꝫ falſitas ꝓuenit. Naꝫ ſiquis dicit omnis hō lapis ē falſā fecerit ꝓpoſitionē.Eodem quoqꝫ modo ꝗ dixerit. omnis non hō non lapis eſt: cū ſilex homo nō ſit: ſed lapis. Itē propoſitio

omnis hō iuſtus eſt falſa eſt: cuius ſequitur falſitatēomnis nō homo non iuſtus eſt. Nam diuinis ſubſtantijs adeſt ſemper iuſtitia: cū non ſit humanitas. At ſiꝗd tale d̓ ſubiecto p̄dicet̉ qd̓ ⁊ ſemꝑ ei copulct̉: neqꝫtamē ſubiectū poſſit excedere: vt riſibile hoī: vtrīqꝫſnīa in ſignificandi veritate concurrit: oīs hō riſibiliseſt vera eſt: omnis non homo non riſibilis eſt: hec retinet veritatem. Nā qꝛ riſibile hoīs ꝓpriū ē recte dicitur non eſſe riſibile quicquid homo non fuerit. Eadē oīa in particulari negatione redduntur. Nam ſiueq̄ ſūt maiora ſubiecto atqꝫ ab eo diſcedere nequeunt:vt rōnabilitas ab homine: vel que diſcedūt quidē ſꝫſunt minora ſubiecto: vt grāmaticꝰ hoīe: de ſubiectop̄dicētur: vnā verā alterā falſā faciūt. Nam qui dicit quidam hō rōnalis non eſt: falſum propoſuit: ꝙvero reſpōdet: ꝗdā non homo non rōnalis non ē: verum loquitur. Diuina quippe ſubſtantia non eſt quidam hō: ſed carere nō pōt humane rōne nature. Itēquidam hō grāmaticus non eſt vera ē: ſed falſa eſt ſidicam: ꝗdā nō hō nō grāmaticꝰ non eſt. Cum illd̓ ſitverius quoniam qui homo non fuerit non poteſt eſſegrāmaticus. At ſi que vel nūquā de ſubiecto poſſūtvere predicari: vt lapis de homine: vel predicatur ꝙdem ⁊ ſūt maiora ſubiecto: ſed ab eo diſcedere ſeꝑarariqꝫ patiūt̉: vt iuſtitia ab hoīe: veras ꝓtinꝰ vtraſqꝫcōſeruāt. Nā qui dicit: quidā hō lapis nō ē verū dixerit. At ſi ꝗs reſpōdeat: ꝗdā nō hō non lapis non ē:is quoqꝫ verum dixerit: ſi quidem de ſilice vel de huiuſmodi ceteris velit intelligi: q̄ cū non ſint hoīes nōlapides nō ſūt. Itē quidā homo iuſtus non eſt propoſitio veritatem tenet. Sed ne illa quidē falſa ē qͥ proponit quēdā nō hoīem nō iuſtū non eē: hoc enim vtdictum ē diuinis ſubſtātijs īuenit̉: vt iuſtitiā teneātqͣꝫuis ab hoīs diffinitione ſeiūcte ſunt. Item ſi id qd̓abeſſe non poteſt ⁊ ſit equale ſubiecto de eodem ſubiecto p̄dicetur: vt riſibile homini incurrit vtriſqꝫ mēdacium. Nā quidā homo riſibilis nō ē: falſa ē: cuiusfalſitati ſeſe emulā p̄ſtat q̄ proponit: ꝗdā non homonon riſibile non eſt: quaſi qui homo non ſit poſſit eēriſibilis. Ita igitur ꝗdē ī affirmationibꝰ vniuerſalibus ⁊ particularibus negatiuis veritas falſitaſqꝫ ⁊ ſimul aliquotiēs īuenitur ⁊ īter vtraſqꝫ diuidit̉. Negationes ꝟo vniuerſales ⁊ particulares affirmationesnō ſimili reſpōdēt mō. Sed negationes ꝗdē vniuerſales vnā verū dicere alterā falſū: ſimul vtraſqꝫ falſas eē poſſibile ē. Simul āt veras nūqͣꝫ eē cōtingit.Nā ſi id qd̓ adeſſe ſubiecto non pōt p̄dicet̉ vt lapishoī: vnā verā faciūt alterā falſā: vt ē. Nullꝰ hō lapis ē vera ē: falſa ē q̄ ꝓponit nullus nō hō n̄ lapis ē.Oīa ꝗppe aīalia p̄ter hoīeꝫ ita n̄ ſūt lapides ſicut abhoīuꝫ naͣ ſeiūcta ſūt. quicꝗd ꝟo aliud de ſubiecto p̄dicet̉: neutri cōſtare v̓itas pōt: vt ſi ꝗs ꝓponat. Nullus hō ratiōalis ē falſū dixerit. Aliuſqꝫ reſpondeat:nullus nō hō nō rōnalis ē: hāc quoqꝫ cōuincit ratiomentiri: equus ꝗppe nō hō ē: nec eū quis dixerit rationis eē participē: vt āt ſimul vere ſint nullus poterit terminus approbare. Particulares aūt affirmatiue ī differētiā v̓itatis falſitatiſqꝫ diſcedūt: quotiēsaliꝗd tale de ſubiecto dr̄ qd̓ nūqͣꝫ poſſit adeſſe ſubiecto: vt lapis. nam ſi ꝗs enūciet quidaꝫ hō lapis ē: falſa ꝓpoſitio eſt. At ſi ꝗs reſpōdeat. quidaꝫ nō hō nonlapis eſt tenet cōtrariam veritatem: equus ꝗppe nōhō ē nec lapis eē dicetur: quicquid vero alid̓ de ſubiecto predicabitur: eſt eas in v̓itatis ſignificationē cōuenire: vt quidaꝫ hō rationalis ē vera eſt: ꝗdaꝫ non