De diffinitionibus.

decima eſt ἀιτιωδησ. cauſam tribuens. De primadiffinitione plenius in ſuꝑioribus ſermo confectꝰ ēcum ſubſtantialis q̄ ſit diffinitio ꝗbuſqꝫ partibus cōpleatur on̄dimus. Secūda dr̄ έυυὀιο ματίκή quānotionē non ꝓprio noīe ſed cōi poſſemus dicere. Inomnibus .n. reliquis diffinitionibus notio rei profertur n̄ ſubſtātialis explicatio declarat̉. vtꝝ hec q̄ ſecūda eſt hoc mō ſemper effinit̉ cū propoſito eo qd̓ diffiniendū eſt: neqꝫ dicto eiꝰ genere v̓bis in rei ſenſuꝫducētibꝰ audientē ꝗd illud ſit de quo querit̉ explicatur. Eſtqꝫ huic pene familiare res poſitas ꝑ ſuꝑiectanoīa diffinire vt ſi dicā homo eſt quod rationali cōceptiōe ⁊ exercitio preeſt aīalibus cunctis hic nō ꝗdēqd̓ ip̄m ſit dixi: ſed dicēdo quid agat quaſi quodā ſigno in noticiā deuocaui. Alia ſunt apud. m. tulliū inrhetoricis multa vt honeſtū cauſe genꝰ eſt: cui ſtatꝭſine orōne nr̄a fauet auditoris aīus. ⁊ item admirabile a quo alienatus ē aīus eoꝝ qui audituri ſunt. Sicreliqua cū in ſecūdo libro adhibet diffinitiones ī virtutibus declarādis. primū cū dicit quid ſit ipſa virtponitqꝫ eius diffinitionē habitus naͣe modo: atqꝫ rōni conſentaneus hic qm̄ genus poſuit vt habitū diceret ſubſtantialis diffinitio eſt. At cū dicit memoria ēper quā aīus repetit illa q̄ fuerant. Et itē intelligentia ꝑ quā illa reſpicit q̄ ſunt ac pari mō prouidentiaeſt per quā futuꝝ aliquid prouidet̉: ſatis clarū eſt nōſubſtantialē iſtam diffinitionē: ſed quēadmodū diximus eā que ευυοίοματίκη. grece dr̄ cuꝫ rei notionon ſubſtantiali rōne ꝑcepta: ſed actu res cognita ꝓferat̉. Tertia diffinitiōis eſt ſpēs que. πόίότησ dr̄hec dicendo qd̓ quale ſit on̄dit: ⁊ vt ſupra nr̄um proponemus exemplū: vt facile appareat de eodeꝫ vnoplures diffinitiōes ꝯfici poſſe. hoīem primū ſubſtantial̓r diffiniuimus. Deinde ſcd̓e diffinitionis mō notionē eius expreſſimus. Nūc ꝑ tertiā diffinitionē quihō ſit explicabimus. Hō ē vbi pietas vbi iuſtitia vbieꝗtas: ꝯtinētia vbi rurſus malicia verſutia. ceteraqꝫvitia verſant̉: qui ingenio valet artibus pollet. ⁊ cognitionē reꝝ aut qd̓ agere debeat diligit: aut aīaduerſiōe qd̓ inutile ſit cōtemnit: repudiat: reiicit. hisqͣlitatibus expreſſus eſt hō. non .n. vllum aliud aīalhis motibus mentis. qualitatē deſignātibus exigitvitā: ſed ſolū hoc aīal quod ē hō qualitatibus in mēte poſitis ⁊ conſtitutis quaſi quidā vel naͣlis artifexvel vite gubernator implet̉. Hec quidē tertia ⁊ ſecūda illa poſſunt videri quibuſdā eſſe cōes. nā ſepe ſufficit in qualibꝫ haꝝ ad diffinitionē eius rei de qua q̄ritur ſolū eius propriū noīari. vt ſi dicā hō eſt qd̓ ridet. hoc .n. propriū hoīs neqꝫ vllius aīalis eſt: quo dicto tacitiſqꝫ alijs oībus ꝗbus hō poſſit on̄di ſolo tn̄ſui proprio declaratus eſt. Et hoc Cicero de proprietate dixit genus eē diffinitionis qd̓ notioni applicari pōt: vt quibuſdā vr̄. poteſt ēt huic diffinitioni q̄ qͣlitatis ſortita eſt nomen. Un̄ quidā has duas interſe nullo fine diſcretas vnā eſſe potius cenſent: cū ſatis appareat illā nullis poſitis qualitatibus notionēvt ſupra docuimus poſſe cōpleri: hāc poſitis qualitatibus ꝗd res ſit tacito ēt eius proprio poſſe oſtēdere.Quartā nos diffinitionē. υπουράφίκήυ diximꝰ nōnumeꝝ quaſi propriū collocantes: ſed inſtituto ordine ad faciliorē cognitionē vocabulū exhibita nūc notioni ſociantes. non .n. quarta que eſt. υποῦραφίκιqͥ a nobis deſcriptio dicta eſt. quarta dicenda ē. Sꝫqꝛ ordo ꝓpoſitionis exegerat ideo nomē numeri col-

⁊ de altero diffinitionē poſuit ⁊ ſic. ὄπουρα φiκnō.Quintā cōſtituit: ſed nos omiſſa numeroſitate quidύπουραφική quea. m. tullio deſcriptio noīatur propoſita rōne docebimus ⁊ per exemplū: q̄ oratio nonquid ſit potius dicit. Sed adhibita circuitiōe dictoꝝfactorūqꝫ quid queqꝫ res ſit deſcriptiōe declarat. deſcriptiua iſta dicit̉ eē diffinitio: vt cū querit̉ ꝗd auarus ſit: ꝗd crudelis: ꝗd luxurioſus ⁊ vniuerſa auariluxurioſi crudelis naͣ deſcribit̉. Que diffinitiōis ſpecies dr̄ exhortationis genere deſcriptio vt luxurioſuſē victus non neceſſarii: ſed ſūptuoſi ⁊ oneroſi appetēs: in delitias affluēs ī libidinē ꝓnus. hec ⁊ alia diffiniūt luxurioſū. ⁊ deſcriptōe diffiniūt: hec diffinitioapta ſemꝑ ē oratori. huic .n. laus dicēdi ꝑ circuitū tribuit̉ ꝑꝑ honeſtatē non ille aptior: ⁊ determinatꝰ ſermo ꝗ veluti familiaris ē diffinitiōi quā ſupra ſubſtātialē eſſe precepimus. Idcirco multis in locis. m. tullius cū diffiniendū aliꝗd dicit non ſubſtantialiter p̄cepit eſſe diffiniendū: ſed potius deſcribendū: ⁊ hocnoīe vtitur vt cū querit̉ inquit. quid ſit fur: ⁊ ꝗd ſitſacrilegus ſua deſcriptiōe mōſtrandū ē. Quīta ſpēsdiffinitiōis eſt quam κατα ἀυπλεξιυ diximus latine aduerbiū poſſumꝰ dicere. hec vocē illam de qͣ q̄ritur alio ſermōe deſignat vno ac ſingulari ⁊ quodāmō ꝗd illud ſit in vno verbo poſituꝫ vno verbo aliodeclarat: vt cōticeſcere tacere eſt. itē latus haurit aꝑtū haurit. percutit. itē cū terminū dicimus finē autpopulatas interp̄tamur eē vaſtatas ⁊ oīno cū vniusv̓bi rē verbo manifeſtare alio declaramus. hec eritꝗnta de qͣ loꝗmur diffinitio. m. tullius hac vſus ē intopicis cū locū argumēti diffiniens dixit eē ſedeꝫ italocū noīe vno cuius rem querebat alia appellationead verbū poſita per diffinitionē quid eēt on̄dit: ſedēdicendo hoc greci κατα ἀυτίλεξιυ appellant vtαύήρέτίμοαῦ θρωποσ Sexta. κατάδιαφόραυ:ſpecies diffinitōis ē hāc nos ꝑ dr̄iam dicimus. Scriptores vero artiū de eodē ⁊ de altero noīant: vt cū q̄ritur ꝗd inter rege ſit: ⁊ tyrannū adiecta dr̄ia quidvterqꝫ ſit diffinitur. ⁊ omnis quideꝫ diffinitio ſicutīdocuimus ſupra nō niſi appoſitis differentiis cōprehenſoqꝫ ſuo ꝓprio quid ſit de quo q̄ritur exprimit. n̄tn̄ hoc idem videbitur eſſe modus iſte de quo nō loquimur: ſi quidē ſola differentia cū poſita fuerit inter duo de ꝗbus q̄ritur quid ſit. vtrumqꝫ cognoſcit̉.⁊ .n. in ſuperioribꝰ ſola queqꝫ definiunt̉ in duo quaſicognita ſed quadā inter ſe cōione cōfuſa adiecta diſferētia ſecernūt̉ per quā quid ſit vtrumqꝫ cognoſcit̉vt rex eſt modeſtus ⁊ tēperatus. Tyrannꝰ vero crudelis. Ex hoc illd̓ ē terētii pudore ac liberalitate liberos retinere ſatiꝰ eē puto qͣꝫ metu hic paret ac dn̄s ītereſt. Itē. m. tulliꝰ ꝓ geſtio. Atqꝫ inter hanc vitā ꝑpolitā humāitate ⁊ illā immanē: nihil intereſt quāuis atqꝫ vis. Septīa eſt καταμ εταφο μύ. id eſt ꝑtranſlationē vt Cicero in topicis littus eſt qd̓ fluctuseludit. Itē adoleſcentia ē flos etatis ſenectus occaſuſetatis. hec varie tractari pōt mō .n. vt moneat: mōvt deſignet: mō vt vituperet: aut laudet: vt moneatnobilitas ē virtꝰ maioꝝ apud poſteriores ſarcina. vtdeſignet. Caput ē arx corꝑis: vt vituꝑet. Diuitie ſūtbreuis vite longū viaticū: vt laudet. adoleſcētia flosetatis. his itaqꝫ ⁊ alijs modis ꝓferri pōt iſta diffinitio in quo genere tn̄ illud cauendū eſt: lōge ſit petitatrāſlatio: aut turpis lōge petita: vt turba reipu. chaos ē legū. Qd̓ tulliꝰ ꝓ geſtio roſio temꝑauit: qͣſi ſempiterna nox eēt inꝗt in quo ēt ſi ſit quaſi vt ꝑ ſimili-