Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
138v
Einzelbild herunterladen
 

De diffinitionibus.

tudinē ſit vt diffinitio. Accipi pōt tēꝑamentū accipiens ex ꝑticula ſimilitudinis. Turpiſ trāſlatio ſit duobus modis. honeſta turpibꝰ definimꝰ aut turpiahoneſtis: vt ſi ꝗs patrationē diffiniēs lachrīas dicatveneris fatigate quē ſudorē meliꝰ noīaret. Aut ꝯtraaliꝗs dicat lachrime ſūt doloris patratio. huic vitionec ſuꝑior ꝑticula temꝑamētū tribuit. Ergo magnopere iſtud vitare debemꝰ. Octaua ſpēs diffinitionis. έχατα αφάίρετυτούξυαρτίοο .i. priuātiamꝯͣrii eius qd̓ diffinit̉: vt bonū eſt qd̓ malū ē. hocgenere diffinitionis vti debemus ꝯͣriuꝫ notū eſt. hec duo ita intelligent̉ vt alteꝝ ſine altero poſſit: alterius cognitio qn̄ fiet. niſi fuerit vtrūqꝫcōprehēſuꝫ. igr̄ alteꝝ querit̉ ꝗd ſit: vtiqꝫ hac diſfinitione cōprehendi non pōt cuꝫ vtrumqꝫ neſcitur: ſe ita naͣliter ligat: vt neceſſariā cognitionem ſibivnius cōprehēſione cōnectat. Periclitat̉ ergo talisdiffinitio. vn̄ an ꝯͣrium eius notū ſit ſcire debemꝰ vthoc ſublato fiat eiꝰ cognitio qd̓ diffinit̉. Quare melius ſepe ſit ſi querētes aliꝗd ꝗd diffiniendū ſit ꝯtrariū eiꝰ diffiniamus: quo ſublato illud qd̓ q̄rit̉ declarabimus: vt ſi bonū eſt qd̓ prodeſt honeſtate: idqd̓ tale eſt malū eſt. Cicero in rhetoricis nepharie demōſtrant̉ ea aliter ac debent̉ nec fieri necbari pn̄t. Ponamus .n. neceſſariū neceſſariu?ria: vt oīa ꝯͣria hic nos ponere intelligas: quoꝝ ſublatione id qd̓ querit̉ diffiniat̉. Ergo qd̓ non eſt neceſſariū ita diffiniri pōt aliter: ac dr̄: fieri ꝓbaripōt hoc tollo neceſſarii diffinitionē ꝯſtituo. Ergorecte fieri pōt hmōi diffinitio: ſed hoc quēadmodūdocuit. Et hoc ē qd̓. m. tullius in ꝑtitionibus p̄cepit ſepe ex ꝯͣriis ēt diffiniendū. Sub hanc diffinitio cadunt ēt notiones accn̄a tollunt̉: alia oīadiuerſa ſunt ꝯͣrium accn̄tis vel conſequentis accidētis tollitur vt ſi ꝗs eſſe ſubſtantiā dicat: qd̓ neqꝫqualitaſ neqꝫ quātitaſ: neqꝫ reliqua accn̄ia ſit: oīaalia diuerſa ſunt tollunt̉: talis eſt diffinitio vt ſi ꝗshoīem diffiniens tollat oīa aīalia vel generaliter vl̓ſpecialiter. Quo genere diffinitiōis deꝰ diffiniri pōtEt .n. quid ſit deus nullo ſcire poſſumus ſublatione oīum exiſtētiū que greci. ὀύτά. appellāt cognitionē dei nobis circūſcripta: ablatā notarū re cognitione ſupponit. Deus eſt neqꝫ corpus neqꝫvllū elemētū neqꝫ anima neqꝫ mēs neqꝫ ſēſus neqꝫ ītellectus: neqꝫ aliquid qd̓ ex his capi pōt his talibus ſublatis ꝗd ſit deus poterit diffiniri: magis ſi addas qd̓ ēt diffiniri non pōt id deū eſſe. Contrariū accidentis vel cōſequētis tollit̉ talis ē diffinitio. Ugilare eſt vti ſenſibus: dormire eſt vti ſenſibꝰ naͣliter pn̄t videri hmōi diffinitiones cōuenire illi diffinitioni quā ſupra. έυύοίοήιαπκηρ. diximꝰ. Ueꝝ illa ex accidentibꝰ eius rei quā diffiniuimꝰ cōſtat velconſequētibus. hec ex ꝯͣrus: itaqꝫ illa. ξυύοιοηαπki. eſt ex accidētibus ſit docet. m. tullius piſonem fuiſſe conſulē ita. An v̓o reliquo tꝑe conſulē te ꝗſqͣꝫ duxerit: ꝗſqͣꝫ tibi venienti in curiā aſſurexit quiſqͣꝫ cōſulenti rn̄dendū putauit. Atqꝫ huius loci ſuperior oratio: cōſequēs in hac diffinitiōe ꝯſiſtit. Quavariis modis explicat non fuiſſe conſulē docēs ē:per ea repugnāt cōſuli a dictis factis cognitis. aſequentibus ſic diffinit. Conſulē aīo eſſe opꝫ conſiliofide. grauitate. vigilātia cura toto deniqꝫ munereſulatus hucuſqꝫ a cōſequētibus. Oīa .n. conſequētiaſunt ex hoc qd̓ dicit muncre cōſulatus. vn̄. ευυοιοηά ixxii. hec erit diffinitio hoc aꝑtius vt fiat dabo alid̓

exemplū. m. tullius in eadeꝫ. Quid eſt aliud furere.quā cognoſcere hoīes: cognoſcere leges: ſenatū: ciuitatē: cruentare corpus ſuū. Ergo conſequentia accn̄a colligere diffinitionis ē. έυῦοιομαπκησ. eius vero qd̓ diffinies ꝯͣrium tollere hec eſt illa quā octauā ſupradiximꝰ diffinitio. Nona ſpēs diffinitionis eſt. καταυποτῦπωοίυ .i. quandā imaginationē: vt eneas eſt filiꝰ veneris: anchiſe: hec ſiper in indiuiduis verſat̉ greci. ἀτο μα. vocāt. Deſiderat̉ aūt iſta diffinitio circa noīa omonimindiuidua duntaxat: vt aiax oileus: thelamItem ſubuenit in eo genere dictionis vbi aliquēdor aut metus eſt noīare. Me videlꝫ inꝗt. m. tulliusſiccarii illi deſcribebāt de domo ſua ſic. At fūdaita deſcripſiſti ne eiꝰ neceſſariū nr̄m cōpetitorē ifip̄ꝫ eius nūc ſtudio: gr̄a tota accuſatio iſta minutaē in metu fuerat noīare. Ideo ergo deſcriptꝰ ē. Iteꝫ cornelio maieſtatis ip̄a ſūt: legite vt legebatisintelligetis nulla tenuiſſima ſuſpitiōe deſcribi aūt ſignificari corneliū hec tm̄ de ꝓpriis noībus: alia illſit quā. υπονάὀικνυ. diximꝰ ſuꝑior diffinitio. Erga genere patria corꝑe: factis: dictis ſiue caſibus: atqꝫab aīo vnū illū quē nolumus diffinitiōis genere declaramus. Decima ſpēs eſt. ὀστύποσ. hanc velutidiximꝰ vt ſi querat̉ ꝗd ſit aīal rn̄deat̉ vt ſic Ariſt.dicit οῖσιαεσήύως αύθρωποσ .n. q̄ſitā ſubiunctū declarat exemplū vt hoc ē propriū diffinitionisꝗd ſit illud qd̓ querit̉ declarare. Undecīa ſpēs diffinitiōis ē καταέῦλταυπληοοίσεκτωο μουυοισ.i. indigentiā pleni ex eodē genere: vt ſi querat̉ ꝗdſit quadrans rn̄deatur cui dodrans deeſt vt ſit aſſis.Duodecima ſpēs diffinitionis eſt κατα έιπαῖυού i.per laudē vt. m. tullius cluentio lex eſt mēs aīus conſiliū ſciētia ciuitatis: nos quidē vt diffinitio on̄deremus ita poſuimꝰ exemplū. hoc idem.m. tullius dicēs adhibita orōe diffinitiōis ſimpl̓rcollocauit. mens inꝗt aīus ciuitatis conſiliū ſcientia poſita ē in legibꝰ vt nos ſupra docuimꝰ diffinitionē nihil aliud voluit qͣꝫ orōneꝫ. Ergo diuerſo. m. tullius ꝓtulit qd̓ a nobis cōuerſum orōneſua forma diffinitiōis accepit: hoc lōge ab illodiſtat ſit methaphorā .n. trāſlatio ē cum lex:mens dr̄ ciuitatis: nec tn̄ genꝰ eſt vt ſubſtātialis habeat̉. ούριῶδη5. conſequēs .n. eſt vt vituꝑatio: ſed ſine tranſlatiōe ponat̉ ſic videri pōt a. m. tullio diffinitū. Seruitus eſt poſtremū maloꝝ nonbello ſꝫ morte ēt repellēdū qͣꝫqͣꝫ .n. ita ſit exorſus paxeſt: tranꝗlla libertas. Sꝫ inter pacē ſeruitutē plurimū intereſt vt dr̄iam diffinitio videat̉. tn̄ ꝗa articulū illū breuiter quo diſtaret ꝯtendit. Sedvnāquāqꝫ ſuo genere diffinitiōis collationē magis qua diſtarēt on̄dit genere diffinitiōis dr̄iaꝫ.Erit igr̄ prior pacis diffinitio. ευυοιοκαήκά a ꝯn̄tibus eiª rei quā diffiniebat. Pax ē tranꝗlla libertashec ſcd̓a magis vituꝑationē ij. aut ꝯſequēs eiꝰē: aut aliꝗd hoꝝ q. ξυῦοιο ματηω. diffinitioi dedimus ſꝫ ſola vituꝑatio eſt ſeruitutē maloꝝ oīum dicit poſtremū. Nec accipit̉ rurſus malū quaſi genꝰad ſeruitutē. malū qͣlitas eſt ſeruitus ad aliꝗd. vn̄ diuerſe ſint res malū genꝰ eſſe pōt ad ſeruitu. Iure igit̉ vituperationē facta dr̄ ſeruitutis ſuprapoſita diffinitio. Tertiadecima ſpēs diffinitōis eκα μάράκοναύ .i. iuxta rōnem proportio dr̄.aliꝗd qd̓ diſputari licet altero id dr̄ qd̓ illud ealteꝝ ꝑꝑ rōnem ſimilitudinis: ſed hoc cōtingit cummaioris