De interpretatione editionis ſecūde liber. ii.
vocem: qua profert̉: vt ſignificet quiddā quid autē ſignificet: aut circa ꝗd deſignationē enunciatio retineat: ad dr̄iam ſignificatiuaꝝ pertinet vocū: ita .n. dcm̄eſt tanqͣꝫ ſi diceret̉. non oīa enunciatio ſignificat: ſedeē aliꝗd aut nō eſſe. Ergo eſt enūciatio ſimplex vox ſignificatiua de eo qd̓ ē eſſe aliꝗd vel nō eſſe .i. oīs enūciatio aut affirmatio aut negatio eſt. eſſe .n. ponit affirmatio: nō eſſe negatio. ſed quāta diffinitionē breuitate ꝯſtrinxit: ꝗdā nō vidētes in errorē ſtolidū falſitatis abducti ſunt. ꝯtendūt igr̄ affirmationis ⁊ negatiōis nō eē enunciationē genus. Nā ſi hec inꝗuntdiffinitio ē enūciationis oīs āt generis diffinitio ꝓpriis ſpēbus accōmodari pōt (oē .n. genus vniuoce d̓ſpēbus ꝓpriis predicat̉) dubiū non eſt: qn hec quoqdiffinitio enūciationis: ſi eis enūciatio genus eſt: affirinatiōi negationiqꝫ cōueniat: ſi tn̄ eius ſpēs he ſūtſed quis vnqͣꝫ dixerit affirmationi cōuenire hāc diffinitionē q̄ eſt: vox enūciatiua de eo ꝙ eſt aliꝗd eē vl̓non eſſe. Neqꝫ .n. fieri pōt: vt affirmatio vox ſit ſignificatiua de eo qd̓ eſt eſſe ⁊ nō eſſe: ſed tm̄ de eo qd̓ eſteē. negatio rurſus nō de eo ꝙ ē eē ⁊ de eo qd̓ eſt noneſſe: ſed tm̄ de nō eſſe: nunqͣꝫ ēt de eſſe. Interimit .n.ſemꝑ negatio iungit atqꝫ ꝯſtituit affirmatio. Quareſi hec diffinitio enuciatiōis ad affirmationē negationēqꝫ non pōt predicari: affirmatio ⁊ negatio enūciationis ſpēs nō ſunt. ꝗ mihi nimiū vident̉ errare: quaſi v̓o quicqͣꝫ vetet vtraſqꝫ affirmationē ⁊ negationēſimul eadē diffinitione cōcludere. Poſſuꝫ .n. dicereaffirmatio ⁊ negatio eſt vox ſignificatiua de eo ꝙ eſteſſe aliꝗd vel nō eſſe. vt vox ſignificatiua vtriſqꝫ cōisſit. de eo qd̓ eſt eſſe aliꝗd affirmatiōis ſoliꝰ. de eo qd̓eſt nō eſſe ſolius ſit negatiōis. Sed nihil potuit fieribreuiꝰ: niſi vt in eadē diffinitiōe ⁊ enūciationis naꝫꝯſtitueret: ⁊ ipſiꝰ faceret diuiſionē. tāqͣꝫ .n. ſi ita dixiſſet. enūciatio vox ē ſignificatiua: ī qͣ veꝝ falſūqꝫ deſignat̉. huiuſ vna āt ſpēs affirmatiua eſt: alia negatiuaita ait. Enūciatio eſt vox ſignificatiua d̓ eo ꝙ ē aliꝗdvel nō eſt. Nā ꝙ dixit. de eo ꝙ eſt aliꝗd vel nō eſt. tāle ē. ac ſi diceret q̄ veꝝ falſumqꝫ demoſtrat. oē .n. qd̓eſſe ponit aliꝗd: vt ſi dicam dies eſt: vel nō eē: vt ſi dicam dies nō eſt. veꝝ falſum demōſtrat. Si ergo aliꝗd ponat̉ eſſe vel nō eſſe: in eo veritas ⁊ falſitas īuenit̉. eſt igr̄ in hoc ꝙ ait vocē ſignificatiuaꝫ eſſe de eoqd̓ eſt aliꝗd vel nō eſt. tanqͣꝫ ſi diceret. Eſt enūciatiovox ſignificatiua veꝝ falſumqꝫ ſignificans. Significatio nāqꝫ de eo ꝙ eſt eſſe aliꝗd vero non eſſe v̓i falſiqꝫdemōſtratio eſt. ſed in eadē diffinitione ſpēs admirabili breuitate partitus eſt. tanqͣꝫ .n. ſi diceret: vox .n. ſignificatiua ē enūciatio: in qͣ veꝝ falſumqꝫ demōſtrat̉Sed vna eius ꝑs affirmatiua ē: alia negatiua. ita aitde eo qd̓ eſt aliꝗd vel non ē. Significatio .n. de eo qd̓eſt aliꝗd affirmatio eſt: de eo vero qd̓ nō eſt negatioita id qd̓ ait deſignatiuā eſſe vocē enunciationē d̓ eoqd̓ eſt aliquid aut nō eſt. vtrūqꝫ vna colligit intelligentia. hoc .n. qd̓ dixit de eo ꝙ eſt aliꝗd aut non eſt.vtrūqꝫ ſignificat ⁊ veri falſiqꝫ demōſtrationē: ⁊ affirmatiōis negatiōiſqꝫ diuiſionē. Sed alexāder ⁊ ꝓpriaſnīa non deſiſtit. nec alio qͣꝫ ceteri tenet̉ errore. ait .n.hic quoqꝫ apparere nō eſſe genus affirmationis ⁊ negationis enunciationē: qm̄ ita in diffinitione enūciationis affirmatiōe ⁊ negatiōe vt partibus vſus ē. Oēaut compoſitū atqꝫ oē equocū vel ſuis ꝑtibus vl̓ ſui:ſignificatis deffiniri pōt: vt ſi ꝗs ternariū numerumdeffinire volēs dicat: ternarius numerus ē ꝗ ex vnoduobuſqꝫ cōiunctus eſt: vel ſi quis hoīeꝫ deffinire vo
lēs dicat hō eſt aut aīal rōnale mortale: aut hmōi coloribus vel metallo facta ſimulatio: ita nomen equocum ex his q̄ ipſum nomen equiuocū deſignabāt: on̄ſum eſt: hic ergo eodē mō. Enunciatio inquit eſt voxſignificatiua de eo qd̓ eſt aliꝗd vel nō eſt: tanqͣꝫ ſi diceret. Enunciatio eſt vox aut affirmatiua aut negatiua: in eundē .ſ. errorē labens: nec videns quēadmodūvna diffinitione ⁊ diuiſionē fecerit: ⁊ naͣm enunciationis on̄derit: ſed hanc expoſitionem (qd̓ adhuc ſciamneqꝫ porphyrius neqꝫ vllus alius cōmentatoꝝ vidit̉Aſpaſius ēt cōſentit Alexandro. dicit .n. Alexāder eodē mō hic diffiniſſe Ariſtote. enunciationē: ſicut alibꝰquoqꝫ .i. in reſolutoriis. illic .n. ita ꝓpoſitionē q̄ ē enūciatio diffinitione cōcluſit dicens. Propoſitio ergo ēoratio affirmatiua vel negatiua alicuius de aliquovel alicuius ab aliquo. Idē quoqꝫ Aſpaſius ſequit̉ eūPorphyrius āt ſic dicit admirabilē eſſe ſubtilitatediffinitiōis: ex ſua .n. vi affirmatiōis ⁊ negatiōis emciatio diffinita eſt. ex terminis vero ipſa affirmatioatqꝫ negatio: affirmatio nāqꝫ in duobꝰ terminis corſtans aliꝗd alicui ineſſe ſignificat. tota aūt visꝰ ipſiueſt aliꝗd annuere: negatio quoqꝫ aliꝗd alicui nō incēſignificat: ſed tota vis ipſius eſt aliꝗd abnuere atqꝫdiſiungere: vel rurſus affirmatio aliꝗd alicui ineſſeſignat: ſed vis ipſiꝰ tota ponere aliꝗd eſt. cū .n. aliꝗdalicui ineſſe demōſtrat: pōit aliꝗd: rurſus negatio ꝙaliꝗd alicui nō ineſſe declarat: ſed tota vis eius auferre eſt. Ergo inꝗt enunciationē ex tota vi affirmatnegationiſqꝫ diffiniuit dicēs: Enunciatio eſt vox ſigrficatiua de eo ꝙ aliꝗd eſt vel non eſt. Hoc āt ad negationis pertinet affirmationiſqꝫ vim: tanqͣꝫ ſi diceretenūciatio eſt vox ſignificatiua q̄ ponit aliꝗd aut tolliq̄ ꝓprie virtutes ſunt affirmationis ⁊ negatiōis. Sꝫ.n. ita dixiſſet: enunciatio eſt de eo qd̓ eſt aliꝗd alicuvel non eſt. tunc ex terminis affirmatiōis vel netiōis enūciationē diffiniſſe videret̉. Cum aūt dicit deeo qd̓ eſt aliꝗd vel nō eſt. de tota vtrorūqꝫ vi determinat. in hac .n. affirmatione q̄ dicit dies eſt: aliquidalicui ẜm terminos adeſſe monſtrauit. eſt .n. diei applicuit: ſed tota huius ꝓpoſitionis vis eſt aliꝗd eē declarare: rurſus cū dico dies non eſt: aliꝗd alicui noeſſe pronūcio: ſed tota vis eſt huius non eſſe dicere: q̄re manifeſtū eſt ſcd̓ꝫ porphyriū ex tota vi affirmatinis ⁊ negatiōis enūciationē eſſe deſcriptā: ex ſuis vterminis ipſaꝫ affirmationē ⁊ negationē: ait .n. affirmatio v̓o eſt enunciatio alicuius de aliquo: ī affirintiōis diffinitione genus ſumens: enunciatio .n. (vt dctū eſt) genus eſt affirmatiōis ⁊ negationis: qd̓ ipſeAriſto. plenius demōſtrat: ꝗ in vtrorūqꝫ diffinitionenunciationis nomē aſcripſit dicens. affirmatio veroē enunciatio. hoc .n. retulit ad genus. qd̓ vero addidialicuius de aliquo reduxit ad terminos: in ſimplicibꝰ.n. affirmatione aliꝗd de aliquo enunciando predicavt in eo quod eſt dies eſt eſſe diē. Negatio quoqꝫ itdiffinita eſt: negatio eſt enūciatio alicuius ab aliquoquantū ad enunciationē rurſus a genere. Quantumalicuius ab aliquo: rurſus ad terminos. In hac eniꝰnegatione que eſt dies nō ē eſſe a die enunciando tolimus: ſed ut non ſolum preſentis temporis enuncietionē diffiniſſe videretur: addidit enunciationis diffnitionē de alijs quoqꝫ tꝑibus intelligi: ait .n. enūciatio eſt vox ſignificatiua de eo quod eſt aliquid vel nieſt: adiecitqꝫ quēadmodū tempora diuiſa ſūt diuiſenim ſunt tempora in tribus. omne enim tempus aufuturum eſt aut preſens aut preteritū aut ex his mitū. Enūciatio