De interpretatione editionis ſecūde liber. il. 54

iuſmodi ratio ſocratis fuit: omnem quicunqꝫ philoſophus eſt ſenex caluus: etiam ſocrateꝫ eſſe. In multisergo continuatio iſta valet accidere. Quocirca nonvnum ſignificat: qͣꝫ qͣꝫ continue proferatur. Ergo ſi exomnibus vnum quidem ſignificetur: ⁊ continue proferatur: vna eſt oratio: vt partes quedam rei definiteſint ea que in diffinitione ponuntur: non accidentia.⁊ proficit quidem aliquid continua prolatio ad perficiendam vnam orationeꝫ: ſed ipſa ſola non ſufficit: niſi vnumquodqꝫ ſubiectum ſit. atqꝫ ideo dixit Ariſtoteles animal greſſibile bipes non idcirco eſſe vnā orationem: ꝙ propinque dicatur. nam neqꝫ ſufficit ad cōſtituendam vnam orationem propinquitas proferendi: nihilqꝫ prohiberet que naturaliter eſſent multiplices: eas continue ⁊ propinque prolatas vnas videri. ſed huius rei rationem Ariſto. ponere diſtulit. Sēſus ergo huiuſmodi eſt. Neceſſe eſt inquit oēm enunciatiuam orationem ex verbo eſſe vel caſu. Etenim hominis ratio: que ⁊ ipſa quoqꝫ oratio eſt: ſi non eſt: auterit: aut fuit: aut aliquid huiuſmodi illi addatur: nondum eſt enunciatio. hoc vero in ſolis ſimplicibus enūciationibus venit. In his autē que coniunctione vneſunt (vt ſupra iā uit) non omnino eſt. Cum enim dico dies eſt. vis tota in verbo eſt. Si autem cum coniunctione proferam ſi dies eſt. lux eſt. tota vis in coniunctione conſiſtit. Ueritatis enim aut falſitatis rationem ſola coniunctio tenet: que conditionem proponit: cum dicit. ſi dies eſt lux eſt. ſi enim illud eſt illud euenit. igitur in coniunctione omnis vis huiuſmodi propoſitionis eſt. omnis autem ſimplex propoſitio totam vim in verbo habet poſitam. Et quemadmodum in his: que hypothetice vel conditionales dicuntur. coniunctiones vim propoſitionis tenentſic in ſimplicibus propoſitionibus prodicatio vim obtinet. vnde ⁊ grece quoqꝫ tales propoſitiones categorice. ideſt predicatiue dicuntur ſcilicet que ſunt ſimplices: quod in his totam propoſitionem obtineat p̄dicatio. atqꝫ ideo Ariſtoteles ait ex verbo vel caſu fieri ſimplicem enunciationem. nam preter id quod continet totam propoſitionem predicatiuam. ſcilicet preter predicationem enunciatio non ſit: non eſt: vt negatio quoqꝫ non ad ſubiectum ſed ad predicatum ſemper aꝑtetur. Nam cum dico ſol oritur: non eſt huiusnegatio. non ſol oritur: ſed illa que eſt ſol non oritur.atqꝫ ideo negatio ad ſubiectum poſita non facit contrariam propoſitionem: ad predicatuꝫ vero reddit cōtrariam. Recte igitur Ariſtoteles de ſubiecto nihil locutus eſt. Non enim predicatiuam propoſitionem ſubiectus terminus tenet: ſed tantum predicatuſ: qui totam enunciationem propria virtute confirmat.¶ Eſt autem vna oratio enunciatiua que vnum ſignificat: vel coniunctione vna plures vero: que plura ⁊ non vnum: vel inconiuncte. Nomē ergo ⁊ verbum dictio ſit ſola: quoniam non eſt dicere ſic aliquid ſignificanteꝫ voce enunciare: vel aliquo interrogante: vel non ſed ipſo proferente.Hinc monſtratur quoniam tunc cum dixit. Eſt autēvna prima oratio enunciatiua affirmatio: deinde negatio. primam eum non de ea oratione dixiſſe putandum eſt: que naturaliter vna eſt: ſed de affirmationealioquin hic quoqꝫ repetens ita dixiſſet. Eſt autē oratio vna prima enunciatiua que vnum ſignificat. ſedquoniam non ita dixit: manifeſtum eſt ꝙ dudum aitprimam: non ad orationem: que preter coniunctioneꝫ

vna eſt: retuliſſe: ſed ad affirmationem: quam negatione priorem eſſe conſtaret. ſed hoc iam ſuperius dictum eſt. Quid autem ſibi velit hec enunciatio: paucis exponam. Multas enim confuſiones multoſqꝫ inorationibus errores hic locus optime intellectus: veraciterqꝫ perceptus ſuſtulit. ⁊ hec eſt expoſitio: quamnullus ante Porphyrium expoſitorum vidit. Noneſt idem namqꝫ vnam eſſe orationem ⁊ multiplicem.quod ſimplicem ⁊ compoſitam: ⁊ diſtat vna a ſimplici: diſtat etiam multiplex a compoſita. Eſt ergo vnaoratio que vnum ſignificat: multiplex autem que nōvnum ſed plura. Fit autem hoc in huiuſmodi orationibus: vt cum dico: cato philoſophus eſt hec orationon eſt vna. non enim vnum ſignificat. poteſt .n. monſtrare ⁊ catōnem vticenſem eſſe philoſophum. poteſt etiam oſtendere ⁊ catōnem cenſorinum oratoremeſſe philoſophum. qua in re non vna eſt oratīo. atqꝫidcirco in vticenſi quidem catōne eſt vera: in oratorevero falſa. Huiuſmodi ergo orationes multas vocamus. Sin vero vnum ſignificat. vt cum dicimus. incharta ſcribitur. illam dicimus vnam ergo vna queſit vel multiplex oratio ex his intelligitur que ſignificātur. ſi enim vnam ſignificat rem. vna eſt. ſi multas.multiplex. Simplices autem ⁊ compoſite orationesnon ad ſignificationem: ſed ad terminos ipſos dictioneſqꝫ: que in propoſitionibus ſumuntur: referendeſunt. Et eſt quidem ſimplex oratio enunciatiua: queex ſolis duobus terminis conſtat: vt eſt homo viuit.Siue autem his propoſitionibus omnis addatur: vteſt omnis homo viuit. ſiue nullus: vt nullus lapis viuit. ſiue aliquiſ: vt aliquis homo viuit. vel aliquis homo non viuit. quoniam termini ipſi duo ſunt ſimplexvocatur propoſitio. compoſita vero ſi vltra terminosduos enunciat: vt eſt plato philoſophus in licio ambulat. hic enim quattuor ſunt termini. vel ſi tres ſint:vt plato philoſophus ambulat. he quoqꝫ ſi eis omniſaut nullus aut aliquis addatur: eodem modo compoſite ſunt. Ergo vna vel multiplex oratio intelligitur:ſi vnum vel multa ſignificat. ⁊ de propria ſignificatione ſemper iudicantur. Simplex autem ⁊ compoſitanon ex ſignificatione: ſed ex verborum ⁊ nominumpluralitate cognoſcitur. ſi enim vltra duos terminoshabet propoſitio compoſita eſt: ſi duos tātū ſimplex:ſi ergo ſemper oratio que ſimplex eſt. ideſt que duobus terminis conſtat: vnam tantum ſignificantiaꝫ retineret: indifferenter dici poſſet vna oratio ⁊ ſimplexeadem enim vna eſſet: que etiam ſimplex. ſed quoniam non omnis ſimplex vnum ſignificat. non omnisſimplex vna eſt. Poteſt ergo fieri: vt ſimplex quideꝫſit propoſitio: muite tamen orationes: ſimplex quideꝫad compoſitionem dictionum: multe vero ad ſignificationē ſententiarum: quare erit in hoc gemina dr̄iavt vnam dicamus ſimplicem namqꝫ orationē: alterāſimplicem ⁊ plures orationes. Rurſus ſi omnes compoſite orationes plures etiam res ſignificarent. indifferenter diceremus multiplicem ⁊ compoſitam. ſedqm̄ fieri poteſt. vt propoſitio aliquotiens quidē conſtet ex numeroſiſ pluribuſqꝫ terminis qͣꝫ ſint duo: vnātn̄ ſnīam monſtret. Pōt quidem fieri vt compoſitaſit: vna tamen oratio ſit ſignificatione: cōpoſita dictione: vt eſt aīal rationale mortale mētis ⁊ diſcipline capax. hec quidem plura ſunt: ſed his vna ſubſtantia ſubiecta eſt ideſt homo. Quare vna quoqꝫ ſnīa ē. Sinvero quis dicat. ſocrates ⁊ ambulat ⁊ loꝗtur ⁊ cogitat. multa ſunt. diuerſa ſunt enim ⁊ ꝙ ambulat: ⁊ ꝙ