Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
73r
Einzelbild herunterladen
 

In librum de interpretatione editioprima. 73

negationeꝫ ſeſe habehūt ſcd̓m conſequentiā: vt priuatiōes: duę vero minime. Huius ſnīe multiplex expoſitio ab Alexādro. porphirio: Aſpaſio quoqꝫ: etherminio ꝓditur: in quibus ꝗd excellentiſſimus expoſitorū porphiriª dixerit: alias dicemus. qm̄ veroſimplicioruꝫ explanatio alexādri eſſe vr̄: eam nuncbreuitate ſubiecimus: priuatorie propoſitiōes ſunt:cūqꝫ predicant priuationē. Priuatio aūt eſt: vt ſi ꝗsdicat iniuſtꝰ. priuat .n. eum iuſtitia. Ergo affirmatiopriuatoria eſt: que dicit. homo ē iniuſtꝰ. Negatio rurſus priuatoria eſt. eſt homo iniuſtꝰ. Sed neqꝫ illaī ſignificatione plena affirmatio eſt (aliquid eniꝫ tolit) Sed priuatoria affirmatio: qm̄ formam quidemaffirmationis tenet: ſed priuationē predicat: aliꝗab eo (in priuationē copulat) abiungit: vt in propoſitiōe eſt iniuſtus homo. ab hoīe iuſtitiā. Nec hec rurſus pura negatio eſt. Iungas .n. priuationem. vt in eaque eſt. non eſt homo iniuſtus: habitū retinet .i. iuſtitiam. Sed qm̄ quod affirmatio predicabat: hoc aufert negatio: licet habeat talis negatio quaſi reponēdi habitus ſignificationeꝫ tn̄ qꝛ ipſam priuationē ſubtrahit: priuatoria negatio noīatur. Ergo nūc hoc dicit. Cum ſint inquit quatuor propoſitiones: quarumdue ex finitis noībus ſunt: vt eſt iuſtus homo: non eſtiuſtus homo. due ex infinitis noībus: vt eſt non iuſtꝰhomo: non eſt non iuſtus homo. Due inquit he: quarum vna affirmatio eſt habens infinitū nomen: vt ēnon iuſtus homo: vna negatio habens rurſus infinitū nomen: vt eſt: eſt non iuſtus: ſic ſe habēsad affirmationē negationeꝫ .i. eandē formā retinētaffirmationis negationis. Et ſimiles ſunt ad affirmandū aliquid vel negandū: his que ſunt priuatorieNam quēadmodū priuatoria dicit. eſt iniuſtus ſolū affirmatio eſt: ſed priuatoria affirmatio: itaquoqꝫ ea dicit: eſt non iuſtus: non ſolum ē affirmatio ſed infinito noīe: cum aliqua priuatiōe aſfirmatio. Idem .n. valet ad intelligentiam quod dicitur iniuſtus: tāqͣꝫ ſi dicatur iuſtus. Et rurſus quēadmodū non ē iniuſtus: non eſt ſolum negatio ſedpriuatoria negatio: qm̄ quāqͣꝫ det habitum: tn̄ priuationē negat: ita quoqꝫ ea que eſt ex infinito nomīenon eſt non iuſtus: non ſolum eſt negatio: ſed ex īfinito facta noīe infinitum negans. Quia igitur infinitū negat: ſubiectū infinito negando priuat: priuatorie ſimilis eſt. Nam ſi idem valet iniuſtum eſſe: qd̓non iuſtū: idem valebit non eſſe iniuſtū: qd̓ non eſſenon iuſtum. Igit̉ he due que infinitū nomen habētquantū ad ſpeciem formāqꝫ affirmationis negationis ſil̓r ſe hn̄t his: que ſunt priuatorie affirmationes negationes. Due vero ille: que ſimplex definitūqꝫ predicant nomen: ab ſimilitudine priuatiōuꝫſecluſe ſunt. Nihil .n. ſimilis eſt illa que dicit: eſt iuſtꝰhomo: cuꝫ vtreqꝫ ſint affirmationes: ſed illa eſt ſimplex: illa priuatoria. At vero ea que dicit: non eſt iuſtus: ad que dicit: non eſt iniuſtus homo: nullarōne ſimilitudine couiungit̉: cum ſint vtreqꝫ negationes: ſed illa eſt ſimplex: illa priuatoria: quare due:ex infinito noīe ſunt: ſimiliter ſeſe hn̄t: quemadmodūpriuationes: ſimilis nāqꝫ affirmatio eſt ea que dicit:ē iuſtus ei que dicit: eſt iniuſtus homo. Et rurſus ea que dicit eſt non iuſtus: ſi que dicit:eſt niuſtus priuationes vero ſimplicibus propoſitionibus: his que ex finitis noībus fiunt: non coniūguntur. Neqꝫ .n. quiſquā dixerit eam: que dicit: eſtiuſtus homo. eſſe compare ſi que dicit: ē iniuſtus ho

mo. nec vero eam que dicit: non eſt iuſtus homo. poſe aliquid comparari ea que dicit non eſt iniuſtushomo. Recte ergo dictū eſt de his quatuor propoſitionibus: duas ad affirmationē negationē ita ſe habere: vt ſunt priuationes. Duas vero ſimplices preter aliquā priuationum ſimilitudinē. Qd̓ aūt ait adconſequentiā tanqͣꝫ ſi dixiſſet ad ſimilitudinē: ita debet intelligi. Que .n. ſibi ſunt ſimilia: a ſe quodāmodo recedūt: ſe inuicem conſequunt̉. Deſcribant̉ergo duę prius ſimplices propoſitiones: poſt has duepriuatorie poſtreme que infinitis nominibus conſtātvt affirmationes ſub affirmationibus: negationesſub negationibus conſtituantur.Affir. Eſt iuſtus. eſt iuſtus. NegꝭAffir. Eſt īiuſtꝰ. ē īiuſtus. Neg.Affir. Eſt iuſtꝰ. ē iuſtꝰ. Neg. Sed he inquit ita ſunt diſpoſite eandēqꝫ ad ſe ſimilitudinē gerunt: quemadmodū in analyticis .i. reſolutoriis dictū eſt. ſcripſit aūt duos reſolutorios librosde ſyllogiſiis. In quoꝝ primo de propoſitionū ex finito noīe infinito cōſequentia diſſeruit. Eſt vero ſimilitudo affirmatiue quidē ſimplicis ex finito noīe: negatiue eius habet infinitū nomen. Nāqꝫ eadicit: eſt iuſtus homo: affirmatio: ei que dicit: non ēnon iuſtus: negationi ſimilis eſt. Negatio quoqꝫſimplex finiti noīs Affirmationi infiniti noīs conuenerit. Ea .n. que dicit: non eſt iuſtus homo: ſimilis eſtei que dicit: eſt non iuſtus homo. ſed quemadmoduꝫiſte ſibi ſint ſimiles: quō in conſequentia propriū teneant ordinē: nunc quidē exequi diſtulimus pauliſꝑ:tamen deſcribātur: vt ex eaꝝ quedā proprietas oſtēdatur. ſit .n. affirmatio finiti nomīs: ſub ea negationominis infiniti: ſit iteꝫ negatio finiti nominis: ſubea affirmatio nominis infiniti. ē iuſtꝰ. Neg.Affir. Eſt iuſtꝰ.Ag.g iresEſt iuſtꝰ. Affir.Neg?. ē iuſtꝰ. In hac igr̄ deſcriptiōe negatio ex īfinito noīe ſub affirmatōe finiti noīs ponit̉: rurſus affirmatio īfinitinoīs ſub negatiōe finiti quaꝝ angulares qm̄ ſūt indefinite in oībus ſimul noībus vere poſſunt: niſi inhis tm̄ aut naturaliter inſunt: aut naturaliter ineē poſſunt: vt ſi ꝗs dicat. eſt aīal: nunqͣꝫ hac vera eſſe pōt: dicit eſt non aīal eſt angularis. idcirco qm̄ aīal naͣliter in ſubſtantia hoīs ꝑſpicitur inherere. Rurſus ſi ꝗs dicat: eſt lapis: ē lapisne he quidē ſimul vere poſſunt. Idcirco lapidēineſſe hoī naͣliter impoſſibile eſt. Quod ſi huiuſmodiſunt inſint naͣliter. ſed ineſſe poſſint: vt in hisſupra propoſuimus exēplis: angulares vere ſunt ſem. Pōt .n. vera eſſe ea dicit: eſt iuſtus. ea qdicit ē: iuſtꝰ. Rurſus pōt vera eſſe ea que dicit eſt iuſtus. ſi hoc de ſylla dicatur. ea que dicitnon ē iuſtus: ſi hoc de catōne p̄dicetur. In hisigit̉ ſunt indefinite: ſi ea p̄dicantur: naliter inſunt: ea ineſſe poſſibile eſt: ſemꝑ angulari ſimul veras eſſe ꝯtingit. Qd̓ ſi huiuſmodi propoſitiōes definitione ponamus: ita dicendū eſt. eſt oīs iuſtus