Prima editio in predicamenta
genus proprium iſte dicuntur alicuius: vt grammatica alicuius dicitur ſcientia: non alicuius grammatica. Ergo ſingularum. ſpecierum nihil eſt quod aliqua relatione predicetur Genera vero harum ſpecieruꝫ relatiua ſunt que paulo ſuperius dixi: quod nait pene enim in omnibus talibus genera ad aliquiddicuntur. Eorum vero que ſunt ſingularia nihil. hocdemonſtrare voluit: genera ipſa habitudinum diſpoſitionumqꝫ eſſe relatiua: ſpecies vero generum quasſingillatim eſſe dixit: ad aliquid nullomodo predicariQuas iccirco eſſe ſingillatim vocauit quia grammatica vna eſt: ⁊ rurſus muſica vna: ſcientia vero nonvna. Recte igitur ſpecies ſcientie ſingillatim eſſe nominauit. Conſtat igitur ꝙ genera huiuſmodi habitudinum dicantur ad aliquid: ſpecies vero ad nihil aliud propria predicatione referātur. Quocirca quoniāhuiuſmodi ſpecies relatiuas non eſſe demonſtrauitnunc ꝙ reliquum eſt qualitates eſſe confirmat.¶ Dicimur autem ſecunduꝫ ſingula quales. Hecenim ⁊ habemus. Scientes enim dicimur: ꝙ habemus ſingulas ſciētias aliquas. Quare hec erūtetiam qualitates: que ſingularia ſunt: ſecundum q̄ſetiam quales dicimur. Hec autem non erunt eoꝝque ſunt ad aliquid.¶ Illas eſſe qualitates ſuperius confirmatuꝫ eſt: ex ꝗbus aliqui quales vocarentur. nos autem iccirco grāmatici dicimur: non ꝙ vniuerſalem ſcientiam: ſed ꝙipſam grammaticam habeamus: ⁊ hoc vere dicitur.Iccirco nos dici ſcientes: quia grammatici ſumus:potius qͣꝫ iccirco grammaticos quod aliquam ſcientiam retinemus. Nullus enim a generali ſcientia grāmaticus aut ſciens: niſi a ſingillatim ſcientia ſciensgrammaticuſqꝫ perhibetur. Igitur quoniaꝫ ex hishabitudinum ſpeciebus quales vocamur: ipſe ſpecieſin qualitate numerande ſunt. Sed cum quis grammatica participat: de ea etiam genus dicitur: ⁊ ſecundum eam non ſolum ad grammaticā. ſed ad ſcientiam quoqꝫ coniungitur. Dicitur enim iccirco ſciens:ergo quoniam habens grammaticam: ⁊ ſciens ⁊ grāmaticus dicitur: non poteſt vlla ſcientia participare:qui ſingulas non habuerit. qui enim cunctis ſpeciebꝰcaret: illi quoqꝫ genere ipſo carenduꝫ eſt. Quare quoniam has ſpecies habemus: ⁊ ſecundum eas qualesdicimur: vt a grammatica ſcientes ⁊ grāmatici nūcupamur: has autem ipſas ſpecies monſtratum ē adaliquid non referri. Recte igitur huiuſmodi habitudines que in alterius relatiuis ſpecies ſunt: in qualitate enumerate ſunt. Quod ſi quis hoc quoqꝫ inuitus:accipiat aliud addit quo totum queſtionis vinculumſolueretur. ait enim.¶ Amplius ſi contingat hoc ipſum ⁊ quale ⁊ relatiuum eſſę. nihil eſt inconueniens in vtriſqꝫ hec generibus enumerare.CNam cum ſit verum vnam eandemqꝫ rem duobusdiuerſis generibus non poſſe eſſe ſuppoſitaꝫ: illud tamen conuenit ſecundum aliud atqꝫ aliud vnam eandemqꝫ ſpeciem duobus generibus poſſe. ſubnecti:vt in eo quod ſupra dictum eſt. cum ſocrates ſubſtantia ſit pater vero ad aliquid: cumqꝫ ſubſtantia diſcrepet atqꝫ relatio: nihil tamen eſt inconueniens eundeꝫipſum ſocratem in eo ꝙ homo eſt ſubſtantie ſupponiin eo ꝙ habet filium relationi. quocirca ſi ſecundumaliam atqꝫ aliam rem duobus generibus eadem res
quelibet diuerſiſſimis ſupponatur: nihil inconueniēscadit. Ita quoqꝫ ⁊ habitudines in eo ꝙ alicuius reihabitudines ſunt: in relatione ponuntur in eo ꝙ ſecūdū eas quales dicuntur: in qualitate numerant̉. Quocirca nihil eſt inconueniens vnam atqꝫ eandem remſecundum diuerſas nature ſue potentias geminis ⁊ ſicontingat pluribus adnumerare generibus: Quocirca quoniam de qualitate tractatum ē nos quoqꝫ orationis curſum ad reliqua predicamenta vertamus.¶ De facere ⁊ pati.Ecipit autem facere ⁊ pati contrarietaStem ⁊ magis ⁊ minus. calefacere enim ⁊frigidum facere contraria ſunt. ⁊ calefieri ⁊ frigidum fieri. ⁊ delectari ac contriſtari. quare recipit contrarietatem ⁊ magis ⁊ minꝰcalefacere enim dicitur magis ⁊ minus. ⁊ calefierimagis ⁊ minus. ⁊ contriſtari magis ⁊ minus. Recipit igitur magis ⁊ minus facere ⁊ pati. de his itaqꝫ tanta dicantur. Dictum eſt autem ⁊ de ſituꝫ eēin his que ad aliquid ſunt. ꝙ denominatiue a poſitionibus dicitur. ⁊ de reliquis auteꝫ quando ⁊ vbi⁊ habere eo ꝙ manifeſta ſunt. nihil de his vltra dicitur. quā quod in principio dictum eſt. quia habere quidem ſignificat calciatum eſſe armatum eſſe.vbi autem vt in lycio. quando vt heri. Et alia quede his dicta ſūt. de propoſitis itaqꝫ generibus ſufficiant dicta.¶ Decurſis quatuor predicamentis que aliqua queſtione ⁊ conſideratione egere videbantur: tenuiter cetera breuiterqꝫ perſtringit. Et de facere quidem ⁊ patinihil in hoc libro: niſi ꝙ ꝯͣria ſuſcipiant vel intenſionem immutationemqꝫ: ab ariſtotele eſt diſputatum.Alijs vero eius operibus plene ab eo perfecteqꝫ tractata ſunt: vt hoc ipſum de facere ⁊ pati in his librisquos πέρίρ ένεσεοσ κάί φόὀρασ īſcripſit. de alijsquoqꝫ predicamentis non illi minor in alijs operibusdiſputatio fuit: vt de eo quod eſt vbi ⁊ quando ī phyſicis: ⁊ de omnibus quidem altius ſubtiliuſqꝫ in librisquos. μέτά ταφύσ0κα vocauit: exquiritur. Ac de facere quidem ⁊ pati ipſe plāiſſime poſuit poſſe eas ſuſcipere contrarietates. Dicimus enim calefare ⁊ frigidum facere: quod ſcilicet ad faciendum refertur.Dicimus aquam calefieri ⁊ frigidam fieri: quod nihilominus ad patiendi ducitur predicamentum. Magis quoqꝫ ⁊ minus ſuſcipere apertiſſimis demōſtratexemplis. Sic enim magis calefacere ⁊ minus: ⁊ magis calefieri vel minus dicitur atqꝫ hec hactenꝰ. ip̄eenim hec apertiſſime poſuit. Eſt autem eorum deſcriptio talis. quod in faciendo quidem actus quidam aquolibet in aliam rem veniēs conſideratur. In patiēdo autem in eo ille actus conſideratur: in quem venitActus enim ⁊ paſſio ſimul in phyſicis eſſe monſtrataſunt. Et de facere quidem ⁊ pati ad preſens tempushec diſputata ſufficiant¶ De ſitu ⁊ poſitione.Ictū eſt de ſitu in relatiuis quoniam denoIminatiue a poſitionibus dicitur. Poſitioquidem quoniam ipſa eſt alicuius. in his qͣſunt ad aliquid: numerata eſt: ſed quoniamoīs res que ab alio denoīatur: aliud ē qͣꝫ idipſū a quodenoīata ē: vt aliꝰ ē ꝗ ē grāmaticꝰ atqꝫ grāmatica. qͣꝫuis grāmaticus a grāmatica denominetur. Ita cuꝫ