Secunda editio in porphi.
ſtituunt: diffinitionemqꝫ conformant: vt ſit ſubſtantia animata ſenſibilis. Subſtantia quidem eſt genusanimatum vero atqꝫ ſenſibile conſtitutiue eiuſdemdifferentie. Item animal rationali atqꝫ irrationali:mortaliatqꝫ immortali diuiditur: ſed iuncta rationalitas atqꝫ mortalitas: que animalis diuiſiue fuerāt: fiūthoīs conſtitutiue: atqꝫ perficiunt ſpeciem: atqꝫ omnēeius rationem diffinitionis informant atqꝫ perficiūtAt ſi irrationalitas cuꝫ mortalitate iungat̉: fiet equꝰatqꝫ quodlibet animal: quod ratione non vtitur. Rationabilitas vero atqꝫ īmortalitas copulate ſubſtantiam dei informant. Ita igitur eadem cum reſeruntur ad genera diuiſiue generum fiunt. Si v̓o ad inferiores ſpecies conſiderentur: informant ſpecies: earūqꝫ ſubſtantiam conueniēti copulatione cōſtituūt: Inhoc queſitum eſt: quemadmodum dicerentur eſſe hedifferentie ſpecierum conſtitutiue: cum irratiōabilisdifferentia atqꝫ īmortalis nullam ſpeciem videnturefficere. Reſpondemus quidem primum placere Ariſto. celeſtia corpora animata non eſſe. Quod v̓o animatum non ſit: animal eſſe non poſſe. quod vero nonſit animal: nec rationale eſſe concedit: ſed eadem corpora propter ſimplicitatem et perpetuitatem motuseterna eſſe confirmat. Eſt igitur aliquid ꝙ ex duabꝰhis differentiis conficiatur irrationabili ſcilicet atqꝫimmortali. Quod ſi magis concedendum Platōni ē⁊ celeſtia corpora aīata eſſe credendum nulluꝫ eſt qd̓his differentiis poteſt eſſe ſubiectum. Quicquid eniꝫirrationabile eſt: corruptioni ſubiacens ⁊ generatiōiimmortale eſſe non poterit. ſunt tamen he differētiequoniam ſubſtantialium differentiarum in numeroſunt: ſi iungi vllo modo potuiſſent. earum naturam ⁊ſpeciem quoqꝫ poſſent efficere. atqꝫ vt intelligatur qͣſit hec potentia efficiende ſubſtantie ſpecieiqꝫ formāde. Reſpiciamus ad proprias atqꝫ communes: que tametſi iungantur: ſpeciem ſubſtantiamqꝫ nulla ratione conſtituunt. Si quis enim loquatur ambulans: q̄ſunt due cōes differentie. vel ſi longus vel albꝰ: vnūidcirco ab eiſdem eius ſubſtantia conſtituitur minime. Cur qꝛ eiuſdem ſunt generis: que alicuius poſſūtconſtituere ⁊ conformare ſubſtantiam. ita igitur heideſt irratiōale atqꝫ immortale: etiam ſi ſubiectumaliꝗd ſubſtantie habere non poſſunt: tn̄ poſſēt ſubſtātiaꝫ efficere ſi vllo modo iungi copulariqꝫ potuiſſentPreterea irrationale iunctum cum mortali ſubſtantia pecudem facit Eſt igitur conſtitutiua irrationalis differentia. Item īmortale atqꝫ ratiōale coniūctaefficiunt deum. Eſt igitur immortale qd̓ ſpeciem format. Quod ſi inter ſe iungi nequeunt. non idcirco ꝙin natura eorum eſt: abrogatur.¶ Sed he quidem que diuiſiue ſunt differentiegenerum: completiue: fiunt ⁊ conſtitutiue. ſpecierum diuiditur enim animal rationali ⁊ irrationalidifferentia: ⁊ rurſus mortali ⁊ immortali differentia. ſed ea que ſunt rationalis differentie ⁊ mortalis: conſtitutiue ſunt hominis: rationalis vero ⁊ immortalis dei: ille vero que ſūt irrationalis ⁊ mortalis: irrationabilium animalium. ſic ⁊ ſuprema ſubſtantia cum diuiſiua ſit animati ⁊ inanimati differentia. ſenſibili ⁊ ſenſibili. animata ⁊ ſenſibilis cōgregate ad ſubſtantiā animal perfecerunt. animata v̓o ⁊ inſenſibilis perfecerunt plantam.¶ Seminum differentiarum vſum eſſe demonſtrat:
vnum quidem quo genera diuiduntur: alium quo ſpecies informantur. neqꝫ enim hoc ſolum diſſerētie ſaciunt: vt genera partiantur verum etiam dum genera diuidunt: ſpecies in quas genera deducuntur efficiunt. Itaqꝫ que diuiſiue ſunt generum fiunt conſtitutiue ſpecierum. huiuſqꝫ illd̓ exemplum ē: quod ipſeſubiecit. Animalis quippe differentie ſunt diuiſiue:rationale atqꝫ irrationale: Omne enim quod animal eſt: aut rationale aut irratiōale: aut mortale autimmortale eſt. Sed iſte differentie que diuidunt genus quod eſt animal: ſpeciei ſubſtantiam formamqꝫconſtituunt. Nam cum ſit homo aīal: efficitur rationali mortaliqꝫ differentijs: que dudum animal partiebantur. Itē cū ſit equus animal: rationali mortaliqꝫdifferentiis conſtituitur que dudum animal diuidebant Deus autem cum ſit aīal. vt de ſole dicamus:rationali immortaliqꝫ efficitur differentijs quas diuidere genus cōueniens habita portio paulo ante mōſtrauit. Sed hic (vt diximus) deuꝫ corporeum intelligi oportet vt ſolem ⁊ celuꝫ ceteraqꝫ huiuſmodi: quecum animata ⁊ rationabilia Plato eſſe confirmat:tum etiam deorum vocabulo antiquitatis veneratione probantur eſſe ſubiecta. de primo quoqꝫ genere .i.ſubſtantia demonſtrantur venire. Nam cum eius diuiſiue ſint differentie: animatum. atqꝫ inanimatū. ſēſibile atqꝫ inſenſibile iuncte differentie ſenſibile atqꝫ animatum efficiunt ſubſtantiam animatam atqꝫſenſibilem: quod eſt animal. Iure igitur dictum eſtque diuiſiue ſunt differentie generum: eaſdem eſſeconſtitutiuasᵛ ⁊ completiuas ſpecierum.¶ Quoniam ergo eedem aliquo modo accepte fiunt conſtitutiue. alquo modo autem diuiſiue. omnes ſpecifice dicuntur ⁊ his maxime opus eſt addiuiſiones generum ⁊ diffinitiones ſpecieruꝫ. ſednon his que ſecunduꝫ accidens inſeparabiles necmagis his que ſunt ſeparabiles.¶ Omnes a genere differentias ꝓcedentes genus ip̄ꝫa quo procedunt: nullus diuidere ignorat. Ipſe aūt q̄diuidunt genus: ſi ad poſteriores ſpecies applicenturinformant ſubſtantias eaꝝ/ eaſqꝫ perficiunt Eedemigitur ſunt conſtitutiue ſpecieꝝ: eedē ſunt diuiſibilesgenerum tamē alio modo atqꝫ alio conſiderate. vt ſiad genus relate quideꝫ in contrariā diuiſionē ſpectētur diuiſibiles generū inueniunt̉. Si vero iuncte aliquid efficere poſſunt: ſpecieꝝ conſtitutiue ſunt. Quecum ita ſint. he differentie que genus diuidūt: rectiſſime diuiſiue nominantur. Que enim conſtituūt ſpeciem eedem ſpecifice nūcupāt̉: ſꝫ cōſtituūt ſpēm hedifferētie que ſunt generis diuiſiue: igit̉ q̄ ſūt geneꝝdiuiſiue: ⁊ conſtitutiue ſpecifice nūcupāt̉. has igit̉ indiuiſiōe gn̄is ⁊ ī diffinitiōe ſpēꝝ accipi oportere: manifeſtū eſt: qm̄ enī diuiſiue ſunt: ꝑ eas diuidi oportetgenus: quoniā aūt cōſtitutiue per eas ſpēs diffiniri:quibus enim vnumquodqꝫ conſtituitur: eiſdem etiādiffinitur. Conſtituitur aūt ſpecies ꝑ differentias generis diuiſiuas: que ſunt ſpecifice. Iure igitur he ſpecifice ſole ⁊ in generis diuiſione ⁊ in ſpecierum diffinitione ponuntur: ⁊ de ſpecificis quideꝫ hec ratio eſtDe his autem que vel ſeparabilia illa inſeparabiliacontinent accidentia: nihil in generum diuiſione veldiffinitione ſpecierum poterit aſſumi: iccirco quoniāque diuiſibiles ſunt ſubſtantiam generis diuidunt: ⁊que conſtitutiue ſunt: ſubſtantiam ſpeciei conſtituūt