Secunda editio In porphi.
modi differentia per ſe ineſt. Iccirco homo eſt: qꝛ rōnabilitas adeſt. Que ſi diſceſſerit: ſpecies homīs nōmanebit: ⁊ has quidem que ſubſtantiales ſunt: inſeparabiles eſſe nullus ignorat. Separari enim a ſubiecto non poterunt: niſi interempta ſit natura ſubiectiSecundum accidens vero que inſeparabiles difſerētie ſunt. he ꝓprie nuncupantur: vt aquilum eſſe: velſimum. que iccirco per accidens nuncupātur: quoniāiam conſtitute ſpeciei extrinſecus accidunt: nihil ſubiecto ſubſtantie cōmodantes.¶ Ille igitur que per ſe ſunt: in ratione ſubſtantieaccipiuntur: ⁊ faciunt aliud: ille vero que ſecundūaccidens: nec in ſub̓e rōne accipiuntur: nec faciūtaliud: ſed alteratum. ⁊ ille quidem que per ſe ſunt:non ſuſcipiunt magis ⁊ minꝰ: ille v̓o que ꝑ accidēs⁊ ſi inſeparabiles ſunt. intenſionem accipiunt ⁊ remiſſionem. nam neqꝫ genus magis ⁊ minus predicatur de eo cuius eſt genus: neqꝫ generis differentie. ẜm quas diuiditur: ipſe enim ſunt: que vniuſcuiuſqꝫ rationem complent. eſſe autem vnicuiqꝫ vnū⁊ idem. nec intenſionem nec remiſſioneꝫ ſuſcipiēseſt. aquilum autem vel ſimum eſſe vel coloratumaliquo modo ⁊ intenditur ⁊ remittitur.¶ Differentijs rite partitis earum inter ſe diſtantiammōſtrat Porphyrius Atqꝫ vnam quidem repetit qͣꝫſuperiꝰ dixit. Cū .n. tres eē dixiſſet .ſ. differētias cōes:ꝓprias: magis proprias: alteratum facere dixit proprias ſicut ēt cōmunes: aliud vero minime: ſꝫ hoc ſolis magis ꝓprijs reſeruauit. nūc igit̉ idē repetit dicēſQm̄ inſeparabiles differentie que ſubſtantiā monſtrant. Ideſt que per ſe ſubiectis ſpeciebus īſunt: eaſqꝫ perficiunt aliud faciunt. Ille vero que ſunt proprieideſt ſecūdū accidens inſeparabiles differētie: neqꝫ īſubſtātia ſūt neqꝫ aliud faciunt: ſed tantū (vt ſuperiꝰdictum eſt) alteratū. Itē alia diſtantia eſt eaꝝ differentiaꝝ que ſecūdū ſubſtantiam ſunt: ab his que ſecundū accidēs. Quoniam que ſub̓aꝫ monſtrāt: intendi aut remitti non poſſunt. Que vero ſecūdū accidēs⁊ ītētione creſcūt ⁊ remiſſione decreſcunt. id aūt ꝓbatur hoc modo. vnicuiqꝫ aūt rei eſſe ſuum neqꝫ creſcere neqꝫ diminui poteſt. nā qui homo eſt. humanitatis ſue nec crementa poteſt: nec decrementa ſuſcipere. Nā neqꝫ ipſe a ſe plus aut minus hodie vel quolibet alio tēpore hō eſſe pōt: nec hō rurſus ab alio homine plꝰ hō pōt eſſe vel animal. Utriqꝫ .n. equaliteraīalia equaliter homines eſſe dicuntur: Quod ſi vnicuiqꝫ eſſe ſuum nec cremento ampliari poteſt nec īminutione vel diminutione decreſcere: quod per id facile mōſtrari pōt quoniā que genera ſunt vel ſpecies:nulla intentione vel remiſſione variantur. Non ē dubium: quin differētie quoqꝫ que vniuſcuiuſqꝫ ſpeciecuiꝰ ſb̓am īformāt: nec remiſſionis detrimenta ſuſcipiant: nec intentionis augmenta. Itaqꝫ ſubſtantialesdifferentie neqꝫ intentionem neqꝫ remiſſionem ſuſcipiunt. huius cauſa hec eſt. Quoniā eſſe vnicuiqꝫ vnū⁊ idem eſt: ⁊ intentionem remiſſionemqꝫ non ſuſcipit. huius exemplū ſit Genus enim dici non poteſtplꝰ minuſue cuilibet eſſe genꝰ. Omnibus enim genꝰequaliter ſemper ponitur. Differētie quoqꝫ que diuidunt genus ⁊ informant ſpeciem: quoniam ſpeciei eſſentiam copulant vel complent: nec intentionem recviunt nec remiſſionem. Que vero ſcd̓m accidens diſferentie ſunt inſeparabiles: vt ſimum eſſe vel aquili-
num vel coloratum aliquo modo: ⁊ intentionem ſuſcipiūt ⁊ remiſſionem. Fieri enim poteſt vt hic paulo ſitnigrior hic vero amplius ſimus ſit: ille minus aquilinus. At vero quoniam omnes homines equaliter rationales mortaleſqꝫ ſunt: nec ſpecierum: nec differentiarum natura videtur amittere.¶ Cum igitur tres ſpecies differentie conſiderentur. ⁊ cum he quidem ſint ſeparabiles. ⁊ ille vero īſeparabiles. ⁊ rurſus inſeparabilium he quidē ſintper ſe: ille vero per accidens. rurſus earum que ꝑſe ſunt differentiarum. alie quidem ſunt. ſecūdumquas diuidimus genera in ſpecies. alie v̓o ẜꝫ quasea que diuiſa ſunt ſpecificantur. vt cum per ſe differentie omnes huiuſmodi animalis ſint. animati⁊ ſenſibilis. rationalis ⁊ irrationalis. mortalis. ⁊ īmortalis ea quidē que eſt animati ⁊ ſenſibilis differentia. conſtitutiua eſt animalis ſubſtantie. eſt eniꝫanimal ſubſtantia animata ſenſibilis. ea vero que ēmortalis ⁊ īmortalis differentia. irrationalis. ⁊ irrationalis. diuiſiue ſunt animalis differentie. pereas enim genera in ſpecies diuidimus.CFit nunc differentiarum plena ⁊ ſuprema diuiſio: qͣeſt huiuſmodi. differentiarum alie ſeparabiles: alie īſeparabiles. inſeparabiliū: alie ſunt ẜm accidens: alieſubſtantiales. Subſtantialiuꝫ: alie ſunt diuiſibileſ generis: alie conſtitutiue ſpecierum Quod vero ait. Cūigitur tres ſpecies differentie cōſiderētur: ad hoc retulit quod in prima differentiarum diuiſione partimeas cōmunes eſſe: partim proprias partim magis ꝓprias dixit: quas rurſus tres differētias: alias ſeparabiles eſſe monſtrauit: alias inſeparabiles. Separabiles: ꝗdē cōmunes: inſeparabiles vero ꝓprias: ac magis proprias. Inſeparabilium vero fecit diuiſionemdicens: alias eſſe ẜm ſe: alias ẜm ſubſtantiam conſiderari: ⁊ illas eſſe ẜm accidēs: que ꝓprie nuncupāt̉.Magis ꝓprias vero ẜm ſubſtantiam conſiderari. earum vero que ẜm ſubſtantiam ſunt: ſubdiuiſionē facit: ꝙ alie earum genus diuidunt: alie ſpeciē īformātAd cuius rei facilem cognitionem illa tertij libri ſpecierū generūqꝫ diſpoſitio vel deſcriptio tranſcribat̉.Sitqꝫ primum ſubſtantia: ſub hac corporeū atqꝫ incorporeum ſub corporeo aīatuꝫ atqꝫ inanimatū: ſubanimato ſenſibile atqꝫ īſenſibile: ſub quo animal: ſubanimali rationale: ſub rationali atqꝫ irrationali mortale atqꝫ immortale. Et ſub mortali ſpecies hominisque ſolis deinceps indiuiduis prepōatur. In hac igitur diuiſione oēs he differentie ſpecies nūcupātur.Generum enim ſpecierumqꝫ differentie ſunt: ſed generum quidem diuiſiue: ſpecierum aūt conſtitutiue.id autem probatur hoc modo. Subſtantiam quidemcorporei atqꝫ incorporei differētie partiūt̉. Corporeūvero animati atqꝫ inanimati: animatum enim ſenſibilis atqꝫ inſenſibilis partiuntur. Ita igitur generaſubſtantiales differentie partiuntur: ⁊ dicūt̉ geneꝝdiuiſiue. At vero ſi eedem differentie a genere deſcēdētes que genus diuidunt colligantur: ⁊ ad vnum adquod poſſunt iungi copullentur ſpecies informanturvt quidem animal ſubſtantie ſit ſpecies. Omnia eniꝫſuperiora de inferioribus predicantur ⁊ quicquid inferius fuerit: ſpecies erit etiam ſuperioris. Animatūtamen atqꝫ ſenſibile que ſunt eiuſdem differentie: ſireferantur ad genera: diuiſiue ſunt. Conſtitutiue vero fiunt animalis: eiuſqꝫ ſubſtantiam formāt atqꝫ cōſtituunt