Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
23r
Einzelbild herunterladen
 

Secunda editio in porphi.

ſubſtātia de hoīe. Rurſus ſocrates īferius ē homīepredicabit̉ igitur ſubſtantia de Socrate. Itaqꝫ ſpecies ꝗdē de īdiuiduis predicantur: genera vero deſpeciebus de indiuiduis: qd̓ cōuerti non poteſt. naꝫneqꝫ indiuidua de ſpeciebꝰ aut de generibus predicātur nec ſpecies quidē de generibꝰ. itaqꝫ ſit: vt genusquidē generaliſſimū de oībꝰ ſubalternis generibꝰ p̄dicari: de ſpēbꝰ de īdiuiduis poſſit: ipſo v̓o nihil.Ultimum v̓o genus id quod ante ſpecialiſſimas ſpēscollocat̉ ſine medio: de ſolis ſpeciebꝰ ſpecialiſſimisdici pōt de eaꝝ indiuiduis. ſpēs v̓o indiuiduis vtdictū ē: indiuidua .n. ſingulis predicāt̉ vt Socrateſ plato: eaqꝫ maxime ſunt indiuidua: que ſub oſtēſione indicatiōeqꝫ digiti cadūt: vt hoc ſcamnuꝫ: hocveniens: atqꝫ ex aliqua proprietate accidentium deſignantur. nota: vt ſi quis Socratem velit ſignificatione oſtendere: non dicat Socrates: ne ſit alius quiforte hoc nomine nuncupet̉: ſed dicat Sophroniſci filius: ſi vnicus Sophroniſci fuerit. indiuidua eniꝫ maxime on̄di queūt: ſiue ſub tacito nomīe: ſiue ſub ipſooculoꝝ digito: tactuue monſtrent̉: vel ex aliquo proprio accidente ſignificentur: vel nomine: ſi ſolus illudadeptus eſt nomen. vel ex parentibus: ſi illorum ē vnicus filius: vel ſi ex quolibet alio accidēti ſingularitasdemōſtrat̉: eo accidentis ad vnā ſe p̄dicationē habeat: eiuſqꝫ vel predicatio vel dictio non tranſeat adalterū: ſic̄ gn̄is qd̓ ad ſpēs ſpēꝝ v̓o ad īdiuidua. Indiuiduum autem dicitur Socrates. hoc album. hic veniens ſophroniſci filius: ſi ſolus ſit eiSocrates filius Indiuidua autem dicūtur huiuſmodi. quoniam ex proprietatibus conſiſtit vnumquodqꝫ eoꝝ. quaꝝ collectio nunꝙͣ in alio quolibeteadem erit. Socratis enim proprietates nunꝙͣ inaliquo quolibet erunt particularium eedem Hevero que ſunt hominis proprietates. dico autē eiꝰqui eſt communis. erunt eedem in pluribus: magis autem in omnibus particularibus hominibusin eo homines ſunt. Quoniā ſuperius indiuiduū appellauit: huius nominis rationē conatur oſtendere. ea namqꝫ ſola diuidūtur: que plurimis cōmunia ſunt. ab his enim vnūqd̓qꝫ diuiditur: quoꝝ eſt cōmune: quorūqꝫ naturā ac ſimilationem continet. Illa vero in quibus cōmune diuiditur: cōmuni natura participant: proprietaſqꝫmunis rei his quibus cōmūis eſt conuenit. At vero īdiuiduoꝝ ꝓprietas nulli cōmunis eſt. Socratis enīprietas ſi fuit caluiſſimus: propenſo aluo: ceteriſqꝫ corporis liniamentis: aut morum inſtitutiōe: aut formavocis: non cōueniebat in alterū: he enim ꝓprietates: que ex accidētibꝰ ei obuenerant: eius formaꝫ figurāqꝫ cōuinxerant: in nullo alio cōueniebant: eiuſqꝫproprietates nulli poterant eſſe cōmunes Cuius v̓oproprietates in nullū alium conueniunt: proprietateseius nulli poterant eſſe communes: cuiꝰ ꝓprietas nulli cōmunis eſt nihil eſt quod eius proprietate participet. Quod vero tale eſt vt proprietate eius nullꝰ participet: diuidi in ea quibus non participat: poteſt.Recte igit̉ hec quoꝝ ꝓprietates in aliud non conueniunt: indiuidua nuncupantur. At v̓o hominis ꝓpetaſ.i. ſpecialis conuenit in Socratem in Platōnem inceteros quorū ꝓprietates ex accidētibus venientes īquēlibet alium ſingularē nulla ratiōe cōueniunt. Continetur igitur indiuiduum quidem ſub ſpe

cie: ſpecies autem ſub genere: totum enī quiddameſt genus. Indiuiduum autem pars: ſpecies v̓o totum pars: ſed pars quidē alterius. totū v̓o non alterius. ſed in alijs. In partibus enī totum eſt. Degenere quidem ſpecie quid ſit generaliſſimūꝗd ſpecialiſſimum. que genera eadem ſpēs ſūt que indiuidua. quot modis genus ſpecies dicitur. ſufficienter dictum eſt. Hic retractat omnia breuiter que ſupra latius abſoluit dicens. Indiuiduū a ſpecie cōtineri: ſpecies veroipſas a genere: huiuſqꝫ cauſam reddēs ait. Omne genus totum eſt: indiuiduum vero pars. Genus enim īeo genus eſt continet tm̄: ſi ſpecies eſſe poteſt. totum enim non vt genꝰ eſt ſpecies: ſed vt ea que ſupponitur generi. Genus igitur in eo genus eſt totūeſt ſpeciebus. ſemper enim cōtinet eas. At vero indiuiduum ſemper eſt pars: nūqͣꝫ enim ipſuꝫ aliquid ſuaꝓprietate concludit. Spēs v̓o totū eſt pars: parsquidem generis: totum v̓o indiuiduis. Et cum pars ēad ſingularitatem refertur: cum totum ad pluralitatem: Quoniam enim vnum genus pluribus ſpeciebꝰſupereſt: vnaquelibet ſpecies pars eſt generis .i. vniꝰQuoniam auteꝫ ſpecies pluribus indiuiduis preeſt:non eſt vni indiuiduorum totum: ſed plurimis. Iccirco enim totum dicitur: quia plura continet coercetNam vt pars ſit aliquid: vnum ipſum vnius parspoterit: vt vero totum ſit: vnum ipſum vnius totumeſſe non poterit. Iccirco alterius quideꝫ pars eſt ſpecies alijs vero totum. Et de genere quidem ſpeciedictum eſt: quid ſit generaliſſimum genus: quoniamid cui nullum aliud ſuperponitur genus. quid ſpecialiſſima ſpecies: quoniam ea cui ſpecies nulla ſupponitur: quorum genera eadem ſunt: eedem ſpecies.ſ. ſubalterna quibus aliquid ſupraponitur: aliquid vero ſupponitur: que etiam indiuidua ea quorum ſcilicꝫproprietates alteri nequeunt cōuenire quot modisgenus ſpecies dicitur. Genus quidem aut in multitudine: aut in procreatione: aut in participatione ſubſtantie conſiſtit: ſpecies autem ex figura: aut ex generis ſuperpoſitione: dictum eſt ſufficienter. Quibꝰ abſolutis modū voluminis terminabo: vt quarti arealibri differentie reſeruetur.E differentia diſputanti non eque illud debet occurrere: ī generis ſpecieiqꝫ tractatu de collationis ordine querebatur: IllicIlenim meminimus inquiſitum: cur eſſetbus prepoſitum genus: vt id primum ad diſputationem veniret. Cur poſt genus ſpecies eēt iniecta. nūcvero ſuperuacuum eſt dicere: cur poſt ſpeciem differentia ſumpta ſit: cum illud iam fuerit inquiſituꝫ: curnon ante ſpeciem collocata ſit. Quod ſi mirum videbatur ſpeciem differentie in diſputationis loco fuiſſeprepoſitam: eo differentia continentior: ac magisamplior eſſet ſpecie: quid eſt poſſit quiſqꝫ mirari: ſieandem differentiam ante proprium atqꝫ accidēs collocauerit. Cum proprium vnius ſemper ſit ſpeciei. vtpoſterius demonſtrabitur: accidens vero exterioremquādam oſtendat naturam nec omnino in ſubſtantiapredicetur. Differentia vero vtrumqꝫ cōtineat: depluribus ſpeciebus ī ſubſtantia predicetur: ſed hechactenus. Nunc ad ipſa verba Pophyrijredeamꝰ.Ifferētia v̓o cōiter: ꝓprie. magis ꝓriedicit̉ cōiter quidem differre alterum ab