Secunda editio In porphi.
ſcriptioniſqꝫ commemorat: ac primum ꝗdē generaliſſimi generis terminum eſſe indicat dicens generaliſſimū genus eſſe qd̓ cū ipſū ſit genª non habet ſuperpoſitum genus hoc eſt ſpeciem non eſſe: ⁊ rurſus ſupra quod non erit aliud genus ſupraueniens. Si enīhabet aliud genus: minime ipſum generaliſſimumvocaretur. ſpecialiſſima vero ſpecies hoc mō deſcribitur quod cum ſit ſpecies non eſt genus: ex oppoſitodiffinitur: quoniam oppoſita ex oppoſitis deſcribuntur interdum. nam quoniaꝫ prepoſitio oppoſita ē ſuꝑpoſitioni genus autem preponitur: ſpecies vero ſuꝑponitur: ſi iccirco erit primum genus: quia ita ſuperpōitur vt minime ſupponatur: iccirco erit vltima ſpecies quia ita ſupponitur: vt preponi non poſſit: igiturrecte oppoſitorum ex oppoſitis facta eſt diffinitio: ⁊alia rurſus deſcriptio ſpeciei quod cum ſit ſpecies: nūqͣꝫ diuiditur in ſpecies: ideſt genus eſſe non poteſt. ⁊rurſus alia diffinitio quod de pluribus differentibusnumero in eo quod quid ſit predicat̉. de qua diffinitione ſepe eſt ſuperius demonſtratū: nunc illud attendēdum eſt (ſicut paulo ſuperius dictum eſt) ſpeciei vnūindiuiduum poteſt ſubiectum eſſe: vt phenici atomūſuum: vt ſoli corpus hoc lucidū: vt mūdo vel lūe: quorum ſpēs ſingulis indiuiduis ſuis ſuperponuntur: qd̓ſi ita eſt vt ſpecies de vno quolibet indiuiduo predicetur: vt de phenice. quomodo conuenit dicere ſpecieꝫeſſe que de pluribus numero differentibꝰ in eo ꝙ ꝗſit predicat̉. Sunt enim quedam que de numero difſerentibus minime dicuntur: vt phenix: ſol luna. ſedde his illa ratio eſt de qua etiam ſuperius pauca reddidimus que paululuꝫ implexa cōmodius noduꝫ queſtionis abſoluet. Omnia: enim que ſub ſpecialiſſimisſpeciebus ſunt: ſiue īfinita ſint: ſiue finito numero cōſtituta: ſiue ad ſingularitatem deducantur dum ē aliquod indiuiduū ſemper ſpecies permanebit: neqꝫ indiuiduorum diminutione ſi quodlibet vnum māeatſpecies cōſumitur: vt dictum eſt. tamen ſi plura ſint īdiuidua ſubſtantiales differentias non habebunt. idergo in genere dici non conuenit: quia his preeſt: queſubſtantiali a ſe genere differentia diſgregata ſunt.preeſt enim ſpeciebus que diuerſis differentijs informantur. Si igitur vna eaꝝ pereat: ⁊ ad vnitatemſpeciei redacta fuerit ratio: genus eſſe non poterit: qꝛde diſſerentibus ſpecie predicatur: non ita in ſpeciebus. Nam ſi omnium indiuiduorum natura conſumpta ſit: etiam ſi ad vnius ſingularitatē indiuidui ſuꝑpoſite ſpeciei predicatio venerit: eſt tamen ſpecies acpermanet. Talia enim ſunt illa que pereūt ac deſūtquale eſt id quod permanſit ⁊ ſubiacet. Quod verodicimus de pluribus numero differentibus ſpeciempredicari: duobus id recte excuſatur modis. Uno quidem quia multo plures ſunt ſpecies que de numeroſis indiuiduis predicantur: qͣꝫ quibus vnum tm̄ indiuiduum videtur eſſe ſuppoſitum. dehinc hoc mō qꝛmulta ẜm poteſtatē dicunt̉ cū actu non ſemꝑ ita ſintvt riſibilis homo dicitur etiam ſi minime rideat: qm̄ridere poteſt. Ita igitur ſpecies de numero differentibus predicatur: nihil enī minꝰ: phenix de pluribusphenicibus p̄dicaret̉ ſi plures eſſent qͣꝫ nunc: qm̄ vneſſe ꝑhibetur. Item ſolis ſpecies de hoc vno ſolo ſolequē nouimus: nunc dicitur: ⁊ ſi in animo plures ſoles⁊ in cogitatiōe fingantur: nihilominus de pluribusſolibꝰ indiuiduis nomen ſolis qͣꝫ de hoc vno predicabitur. Iccirco igitur ſpecies de pluribus numero diſferentibus dicitur predicari cū ſint alique que de ſin
gulis indiuiduis appellentur. illa v̓o q̄ ſubalterna vocantur ita diffiniri queunt. Subalternū genus eſt ꝙeſſe genus ⁊ ſpecies poterit ad eum modū ꝗ eſt in familijs que procreant ⁊ procreantur: vt etiā ſubiectūmonſtrat exemplum: vt Agamemnō Atrides ⁊ Pelopides ⁊ Tantalides ⁊ vltimū Iouis Atreus enimPelopis filius tanqͣꝫ eiuſdē ſpecies quaſi Agamēnonis genus eſt. Item Agamēnon Atrides ⁊ Pelopides ⁊ Tantalides: cum Pelops ad Tantalum comparatur. Tātaluſqꝫ ad Iouē quaſi ſpecieſ. Itēqꝫ Tātalus ad Pelopem. Pelops ad Atridē quaſi generaeſſe videantur: cum Iuppiter velut ſit horuꝫ generaliſſimū genus. Sed in familijs quidē plerumqꝫ reducuntur ad vnum principium verbi gratia ad Iouem¶ In generibus autem ⁊ ſpeciebus non ſic ſe habꝫneqꝫ enī vnū cōe genus oīuꝫ ē ens. nec omnia eiuſdem generis ſunt ſecundum vnum ſupremum genus. quemadmodū dicit Ariſtoteles. ſed ſint poſita quemadmodum dictum eſt in predicamentis.prima decem genera quaſi decem prima prīcipia.Et ſi oīa quis entia vocet equiuoce inquit nuncupabit non vniuoce. ſi enim vnum eſſet communeomnium ens. vniuoce omnia entia dicerentur. cuꝫvero ſint decem principia prima cōmune ens oīuꝫſecūdū nomen eſt ſolum. non etiam ſecundum rationem que ſecundum nomen eſt.¶ Quoniaꝫ de ſubalternis generibꝰ diceret familie cuiuſdā poſuit exemplū. Que ab Agamennone ꝑuenitad Iouem quem quidem pro numinis reuerentia: vltimū poſuit. Quātū eniꝫ ad veteres theologos refertur Iuppiter ad ſaturnum: ſaturnus ad celium. celiꝰv̓o ad antiquiſſimum ophioneꝫ ducitur: cuiuſ ophyonis nullum principium eſt. Ne igitur quod in familijseſt: id rebꝰ quoqꝫ eſſe credatur: vt res omnes poſſintad vnum ſui nominis redire principium. Idcirco determinat hoc in generibus ac ſpeciebꝰ eſſe nō poſſe:neqꝫ ſicut familie cuiuſlibet ita etiam omnium reruꝫvnum eſſe principium poteſt. Fuerunt enim qui ī hacopinione tenerentur: vt rerum omniuꝫ que ſunt vnūputarent eſſe genus qd̓ ens nuncupatur tractū ab eoqd̓ dicimus eſt omnia enim ſunt ⁊ de omnibus eſſepredicatur: itaqꝫ ſubſtantia eſt: ⁊ qualitas eſt: itemquantitas eſt: ceteraqꝫ eſſe dicuntur. Hic de his aliquid tractaretur: niſi hec que predicamēta dicuntureſſe conſtaret. Que cum ita ſint vltimum omniuꝫ genus ens poſuerunt. ſcilicet ꝙ de omnibus predicaret̉ab eo enim quod dicimus eſt participium inflectentes: greco quidem ſermone do latine ens appellauerunt. Sed Ariſtoteles ſapientiſſimus principiorum cognitor reclamat huic ſententie: nec ad vnūres omnes putat duci poſſe primordium: ſed decem genera eſſe in rebus: Que cum a ſemetipſis diuerſa ſūt tn̄ ad nullū cōmune principium reducunturhec autem decē genera ſtatuit: ſubſtantiā: qualitatēquantitatem: ad aliquid. vbi: quādo: ſitum: habere:facere: pati. quod v̓o occurebat. qm̄ de oībus his eſſepredicaretur (Oīa enim que ſuperiꝰ dicta ſūt gn̓a eēdicūt̉ ita diſcuſſit) ac repulit dicens nō omne cōmūenomen cōmunē ēt formare ſubſtātia: nec ex eo debere genus eſſe cōmūe arbitrari: ꝙ de aliquibus cōmune nomē predicaret̉. Quibus enim diffinitio cōmunis nominis conuenit: illa cōmūis nominis iure ſpecies iudicabuntur: ⁊ cōmuni illi vocabulo vniuoce p̄dicantur: