Secunda editio in porphi.
adiecimus: quia nimirum altiorem atqꝫ eruditioremquereret intellectum: eam tacite preterijſſe: ceteraſqꝫ edidiſſe. cuius quidem ſpeciei hec exempla ſubiecit⁊ hominem quidem eſſe aīalis ſpeciem: album auteꝫcoloris: triangulum v̓o figure. hec eniꝫ omnia ſpecieſnuncupantur eorum q̄ ſunt genera: animal quidemhominis: color autem albi: figura trianguli¶ Quod ſi etiam genus aſſignantes ſpeciei meminimus dicentes quod de pluribus ⁊ differentibꝰſpecie in eo quod quid predicatur ⁊ ſpeciem dicimus id quod ſub aſſignato genere eſt.¶ Dudum aūt cum generis deſcriptionem aſſignaretin generis diffinitione ſpeciei nomen iniecit dicens:id eſſe genus quod de pluribus ſpecie differentibusin eo ꝙ quid ſit predicaretur: vt ſcilicet per ſpeciei nomen diffiniret genus. nunc v̓o cum ſpeciem diffinirecōtendat generis vtitur nuncupatione dicens: ſpeciem eſſe: que ſub genere ponatur: cui quidem dictoilla queſtio iure videtur opponi. omnis eniꝫ diffinitiorem declarare debet. quam diffinitione concludit: eāqꝫ apertiorem reddere: quam ſuo nomine monſtrabat. Ex notioribus igitur fieri oportet diffinitonemquam res illa ſit: que diffinitur. cum .n. per ſpeciei nomen deſcriberet: vel diffiniret genus: abuſus eſt vocabulo ſpeciei velut notiore qͣꝫ generis: atqꝫ ita ex notioribus deſcripſit genus: nunc v̓o cum ſpecieꝫ vellettermino deſcriptiōis includere: generis vtitur nomine: rerum conuertit notionem: vt in generis quidemdeſcriptione ſit notius ſpeciei vocabulum: in ſpecieiautē deſcriptione ſit notius generis: quod fieri neꝗtſi enim generis vocabulum notius eſt quam ſpeciei:in diffinitione generis ſpeciei nomine vti non debuit.Quod ſi ſpeciei nomē facilius intelligitur qͣꝫ generisin diffinitione ſpeciei nomen generis non fuit apponendum: cui queſtioni occurrit dicens.¶ Noſſe opportet ꝙ quoniam genus ⁊ alicuius eſtgenus: ⁊ ſpecies alicuius eſt ſpecies: idcirco neceſe eſt ⁊ in vtrorumqꝫ rationibus vtriſqꝫ vti.COmnia quecūqꝫ ad aliquid p̄dicantur: ex his de quibus predicantur: ſubſtantiam ſortiuntur: ꝙ ſi diffinitio vniuſcuiuſqꝫ ſubſtantie proprietatem debet oſtendere: iure ex alterutro ſit deſcriptio in his que ad ſeinuicem referuntur. ergo quoniam genus ſpeciei genus eſt: ⁊ ſubſtantiam ſuam ⁊ vocabuluꝫ genus a ſpecie ſumit: in diffinitione generis ſpeciei nomen fuitaduocandum. Quoniam vero ſpecies id quod eſt ſumit ex genere: nomen generis in deſcriptione ſpeciei non fuit relinquendum. quoniam v̓o diuerſe ſuntſpecierum qualitates. alie eniꝫ ſunt ſpecies: que ⁊ genera eſſe poſſunt: alie que in ſola ſpeciei ꝓprietate ꝑmanent: neqꝫ ī naturā generis tranſeunt. iccirco multiplicem ſpeciei diffinitionem dedit dicens.¶ Aſſignant ergo ⁊ ſic ſpeciē. Species eſt que ſubgenere ponitur: ⁊ de qua genus in eo ꝙ quid ſit p̄dicatur. Ampliꝰ āt ſic quoqꝫ. ſpecies eſt q̄ de pluribus ⁊ differentibus numero in eo ꝙ quid ſit predicatur: ſed hec quidem aſſignatio ſpecialiſſimeeſt. ⁊ quid ſolum ſpecies eſt: alie vero ⁊ non ſpecialiſſimarum.¶ Tribus ſpecies diffinitionibus informauit: quarumquidem due omni ſpeciei conueniunt: omneſqꝫ quequolibet modo ſpeciēs appellantur. ſuam concluſionēdeterminant: tertia vero non ita: cum enim due ſint
ſpecierū forme: vna quidem eſt cum ſpecies alicuiusaliquando etiam alterius genus eſſe poteſt alteracum tm̄ ſpecies eſt neqꝫ in formam generis tranſit.Priores due: vna .ſ. in qua quidem dictum eſt id eſſeſpeciem qd̓ ſub genere ponitur: ⁊ rurſus in qua dictūeſt id eſſe ſpeciem: de qua genus in eo ꝙ quid ſit predicetur: omni ſpeciei conueniunt. Id enim tantuꝫ hediffinitiones monſtrant: quod ſub genere ponitur nāvim ſignificat ſpeciei: qua refertur ad genus ⁊ ea qͣdicit id eſſe ſpeciem: de quo genus in eo quod quid ſitpredicatur: eam rurſus ſignificat ſpeciei formam quāretinet ex generis predicatione. idem eſt auteꝫ ⁊ ſuꝑponi generi: ⁊ de eo dredicari genus ſicut idem ē ſuꝑponi generi ⁊ ei genus preponi. Quod ſi omnes ſpecies collocantur ſub genere: manifeſtum eſt omnemſpecieꝫ hoc ambitu deſcriptionis includi. Sed tertiadiffinitio de ea tantuꝫ ſpecie loquetur: que nunqͣꝫ genus eſt: ⁊ que ſolum ſpecies reſtat. hec autem ſpecieseſt ea: que de differentibus ſpecie minime predicatur. nam ſi id habet genus plus a ſpecie: quod de diſferentibus ſpecie predicatur: ſi qua ſpecies quidempredicetur de ſubiectis: ſed non de ſpecie differentibus: ea ſolum erit ſpecies ſuperioris generis: ſubiectorum v̓o non erit genus: igitur predicatio ea quaꝫ ſpecies habet ad ſubiecta: ſi talis ſit vt de differentibusſpecie non predicetur: diſtinguit eam ab his ſpeciebꝰque genera eſſe poſſunt. ⁊ monſtrat eam ſolum ſpeciem eſſe nec generis predicationem tenere dicitur.Illa igitur tertia deſcriptio ſpeciei qͥ magis ſpeciesac ſpecialiſſima diffinitur hoc modo. Species eſt qd̓de pluribꝰ numero differentibus in eo quod quid ſitpredicatur. vt homo: predicatur enim de cicerone acdemoſthene ⁊ ceteris qui a ſe (vt dicum eſt) non ſpecie ſed numero diſcrepant. Ex tribus igitur diffinitiobus duabus quideꝫ ⁊ ſpecialiſſimas ⁊ non ſpecialiſſimas ſpecies claudit: hec vero tertia ſolum vltimamſpeciem tangit. Ut autem apertius id liqueat pauloaltius rem orditur: eamqꝫ cōgruis illuſtrat exemplis.¶ Planum autem erit quod dicitur hoc modo.in vnoquoqꝫ predicamento ſunt quedam generaliſſima: ⁊ rurſus alia ſpecialiſſima: ⁊ inter generaliſſima: ⁊ ſpecialiſſima ſunt alia. Eſt autem generaliſſimum quidem. ſupra quod non eſt aliud ſuperueniens genus. Specialiſſmum autem poſt quod n̄eſt alia inferior ſpecies. Inter generaliſſimum autem ⁊ ſpecialiſſimum alia genera ⁊ ſpecies ſunt eadem: ad aliud tamen ⁊ ad aliud ſumpta. Sit autēmanifeſtum in vno predicamento quod dicitur.ſubſtantia eſt quidem ⁊ ipſa genus: ſub hac autemeſt corpus: ⁊ ſub corpore animatum corpus. ſubquo animal. ſub animali vero ratōnale animal: ſubquo homo ſub homine vero ſocrates ⁊ plato: ⁊ quiſunt particulares homines. Sed horum ſubſtantia quidem generaliſſimum eſt ⁊ genus ſolum. homo vero ſpecialiſſimum ⁊ ſolum ſpecies. corpusvero ſpecies eſt ſubſtantie: genus vero corporis animati. ⁊ animatum corpus ſpecies quidemeſt corporis: genus vero animalis: animal vero ſpecies quidem eſt corporis animati. genus vero animalis rationalis ſed rationale animal ſpecies quidem eſt animalis. genus autem hominis homo vero ſpecies eſt rationalis animalis. non autem genꝰ