Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
19r
Einzelbild herunterladen
 

Secunda editio in porphi.

autem non de vna ſolum ſpecie predicatur ſed depluribꝰ differētibꝰ. A differētia v̓o ab hiſ coīterſunt accidentia. differt genus. qm̄ ſi de pluribus differentibus ſpecie predicentur differentie.coīter accidentia. non tn̄ in eo quod ꝗd ſit dicimꝰpredicari: ſed potius in eo quale eſt. Interrogātibus enim quid eſt illud de quo predicantur hec.genus reſpondebimus. differentias autem accidentia non reſpondebimus. Non enim in eoquid eſt predicātur de ſubiecto. ſed magis in eoquale ſit. Interrogantibus enim qualis eſt homodicimus ratōnalis. qualis eſt coruus. dicimus niger. Eſt autem rōnale differētia. nigrum v̓oaccidēs. qn̄ autem ꝗd eſt homo interrogamur. aīalreſpondemus. eſt autem genus hominis animal. Nunc genus a ceteris oībus: quolibet modo p̄dicātur: ſeparare contendit hoc modo. Qm̄ enim genusde pluribus predicatur. ſtatim differt ab his quidemque de vno tm̄ predicātur: que vnūquodlibꝫ habētindiuiduū: ac ſingulare ſubiectū: ſꝫ hec differētia generis ab his que de vno ſolo p̄dicantur coīs eſt eiceteris .i. ſpē differentia: ꝓprio atqꝫ accidēti. Iccircoqm̄ ipſa quoqꝫ de pluribus p̄dicant̉. hoꝝ igit̉ ſinguloruꝫ differētias a genere colligit: ut ſolū intelligēduꝫgenꝰ qͣle ſit ſub animi deducat aſpectū dicēs. Abhisautem de pluribus .i. ab his de pluribus p̄dicant̉differt genus: a ſpeciebus quidē primū qm̄ ſpēs ſide pluribꝰ p̄dicantur: tn̄ de differētibꝰ ſpē: ſed numero. Spēs enī ſub ſe plurimas ſpēs habere poterit: alioꝗn genus non ſpēs appellaret̉. Si .n. genuseſt qd̓ de pluribus ſpē differentibꝰ in eo ꝗd ſitpredicatur: ſpecies de pluribus predicatur in eo ꝗd ſit: huic ſi addatur: vt de ſpecie differentibusdicetur: forma ſpeciei tranſit in genus. id quodqꝫ exemplo intelligi fas eſt. enim ſit ſpecies: predicatur de ſocrate platōne ceteris que a ſe non ſpēdiſiuncta ſunt ſicut. homo atqꝫ equꝰ vel bos: ſed numero. que quidē habent dubitationem ꝗd ſit. hocnumero dicitur differre. Numero eniꝫ differre aliꝗdvidebitur quotiēs numerꝰ a numero differt: vt greboum: qui fortaſſe continet trigīta boues: diſfert numero ab alio bouum grege: ſi centum continet in ſeboues. in eo enim grex eſt: non differunt: neqꝫ ineo boues: niſi numero quidem differunt: illi plures illi v̓o ſunt pauciores. Quō ergo ſocrates platoſpecie non differunt: ſed numero: ſocrates vnusſit plato vnus: vnitas numero ab vnitate non diſſerat: ſed ita intelligēdū eſt qd̓ dictū eſt numero difſerentibus .i. in numerando differentibus: hoc ē duꝫnumerantur differentibus. cum enim dicimus hicplato eſt: hic ſocrates duas ſecimus vnitates: ac ſidigito tāgamus dicentes: hic vnꝰ eſt de ſocrate: rurſus de platōne: hic vnus eſt: eadē vnitas in ſocrate numerata eſt que in platōne. alioꝗn poſſit fieri: vtſecūdo tacto ſocrate plato etiā demonſtraret̉: qd̓ſit. niſi enim tetigeris ſocratem vel mēte vel digito:itēqꝫ niſi tetigeris platonē: non facies duos dum numerant̉. ergo differūt ſunt numero differētia: aīalv̓o cum genꝰ ſit: de hoīe boue equo p̄dicatur quidifferunt a ſe inuicem ſpē quoqꝫ non numero ſolo. ciigitur ſpecies de numero differētibus non ſpē p̄dicetur genus de pluribꝰ differentibꝰ ſpē dicit̉: vt deboue equo de ceteris que a ſe ſpē īuicē differūt.

non numero ſolo. Tribus enī modis vnūquodqꝫ veldiffere ab aliquo dr̄: vel alicui idem eſſe .i. genere ſpēnumero. quecūqꝫ igit̉ genere eadē ſunt: neceſſe ēeſſe eadem ſpē: vt ſi eadē ſint genere differant ſpē. ſiv̓o eadem ſunt ſpē. genere eadē eſſe neceſſe eſt: vthomo atqꝫ equus idē ſunt genere (vterqꝫ enim aīalnuncupat̉) differunt ſpē: qm̄ alia ē hoīs ſpēs: alia eꝗSocrates v̓o atqꝫ plato idē ſint ſpecie: idē quoqꝫſunt genere: vterqꝫ .n. ſub aīalis p̄dicatiōe pōit̉. ſi ꝗdv̓o vel genere vel ſpē idē ſit: neceſſe eſt idem eſſenumero. qd̓ ſit numero: idē ſpecie gnͣe ſi ideꝫ eſſeneceſſe ē. vt ſocrates plato: genere aīalis ſpēhominꝭ idē ſint. numero tn̄ reperiūt̉ eſſe diſiūcti. gladius v̓o atqꝫ enſis idē ſunt numero: nihil .n. oīno aliud eſt enſis quā gladiuſ: ſꝫ nec ſpecie diuerſe ſūt vtrūqꝫ enim gladius eſt: nec genere: vtrūqꝫ enī inſtrumē eſt: qd̓ eſt gladii genus: qm̄ igit̉ bos atqꝫ equꝰde quibus animal p̄dicatur: ſpē differunt: numero ergo etiam eos differre neceſſe eſt. iccirco hoc plus hꝫgenus qd̓ a ſpecie differentibus p̄dicat̉. ſi integrāgeneris diffinitionem demus: dabimus hoc. Genus eſt qd̓ de pluribus differentibus ſpē numeroin eo ꝗd ſit p̄dicatur. At v̓o ſic ſpecies. Spēs eſt ſolū de pluribus differentibus numero in eoꝗd ſit p̄dicatur. a ꝓprio v̓o differt genus: qm̄ propriūde vna ſola ſpecie: cuius ē ꝓpriū p̄dicat̉: de hisſub vna ſpē ſūt īdiuiduis. quēadmodū riſibile de homine ſolo: de particularibus hoībus ꝓprium ſꝑ ſpeciei vni adeſſe p̄t: neqꝫ relinꝗt: nec tranſit ad aliāatqꝫ iccirco propriū nuncupatū eſt: vt riſibile hoīs ē.itaqꝫ de ea ſpē cuius eſt propriū p̄dicat̉: de his indiuiduis: ſub illa ſunt ſpē: ut riſibile de hoīe dicitur de ſocrate de platōe ceteris: ſub hoīs noīetinētur. genus v̓o de vna tm̄ ſpecie: vt dictū ē: ſedde pluribus differētibus ſpecie. differt igit̉ genusa proprio eo de pluribus ſpeciebꝰ p̄dicat̉: ꝓpriūde vna tm̄ de qua dr̄ appellet̉: his que ſub illa ſuntindiuiduis. Defferentie atqꝫ accidētis diſcrepātia agenere vna ſeꝑatiōe concludit̉. Oīno .n. qꝛ hec in eoqd̓ ꝗd ſit minime p̄dicant̉: eo ipſo ſegregant̉ a genere. in ceteris ꝓpīqua ſunt generi: de pluribꝰp̄dicantur: de ſpē differentibus: ſed in eo ꝗdſit. Siꝗs .n. interroget qualis eſt: rn̄detur rōnalis eſt differentia: Siꝗs interroget qualis eſt coruus:dr̄ niger: qd̓ eſt accidens. Si auteꝫ interroges ꝗd eſt: aīalis rn̄debitur: qd̓ eſt genus Qd̓ v̓o ait. nec ineo ꝗd ſit predicari dicimuſ: ſꝫ magis in eo qͣle ſithoc magis q̄ſtioni occurrit hmōi. Ariſt .n. differētiasin ſub̓a putat oportere p̄dicari: qd̓ aūt in ſub̓a p̄dicatur hāc de qua p̄dicat̉: non quale ſit: ſꝫ ꝗd ſit. on̄ditvnde videt̉ differentia in eo quale ſit p̄dicari: ſꝫpotiꝰ in eo ꝗd ſit. ſed ſoluit̉ hoc. differentia .n.ita ſub̓am demōſtrare ſolet: vt circa ſub̓am qͣlitatemdeterminet .i. ſub̓am qͣlitatē ꝓferat. qd̓ ergo dictū ēmagis: tale eſt tanqͣꝫ ſi diceret. videt̉ ꝗdē ſub̓aꝫ ſignificare: atqꝫ ī eo ꝗd ſit p̄dicari. Sꝫ magis illud ē verius: qꝛ ſi ſub̓aꝫ mōſtret: tn̄ ī eo qͣle ſit p̄dicat̉ Quare de pluribus p̄dicari: diuidit genꝰ ab hisque de vno ſolo dicūtur: ſicut indiuidua. de differentibus v̓o ſpē ſeparat genus ab his ſicut ſpēsp̄dicātur. vel ſicut ꝓpria. in eo ꝗd ſit p̄dicari diuidit a differētiis coīter accidentibus. que non ineo quid predicatur ſed magis in eo quale eſtrel quomodo ſe habens.