Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
17v
Einzelbild herunterladen
 

Secunda editio In porphi.

Una inquit generis ſignificatio eſt: que in multitudinem venit a quolibet vno principium trahenſ: adquod .ſ. ita illa multitudo coniuncta eſt: vt ad ſe inuicem per eiuſdem vnius principium copulata ſit: vtromanorum genus dicitur multitudo romanorumab vno romulo vocabulum trahens ipſi romulo: ad ſe inuicem quaſi quadam nominis hereditateiuncta eſt. Eadem enim que a romulo ſocietas deſcēdit romanos inter ſe omnes vno generis nomine deuincit coalligat. Uidetur autem ſecuiſſe hanc generis ſignificationem in duas partes: cum copulatiuaꝫconiunctionē admiſcuit dicēs Genus dicitur aliquerum quodammodo ſe habentium ad vnum aliquod ad ſe inuicem collectio: tanqͣꝫ illud genus dicaturad vnum aliquo modo ſe habere: hoc rurſus genus dicatur quod ad inuicem vnius generis ſignificatione coniuncti ſunt. hoc vero minime eſt: eadem enim a quolibet vno propagata ſocietas: ad illuꝫ princeps eſt generis: totam multitudinem perfert ipſam inter ſe multitudinem vno generis nomine conectit cōtinet. Quocirca ē putandus diuiſionem feciſſe: ſed omne quicquid in hac generisſignificatione intelligendum fuit aperuiſſe. Ordo autem verborum ita ſeſe habet qui eſt hyperbaton intelligendus. Genus enim dicitur: aliquorū ad vnūſe aliquo modo habentium collectio: ad ſe inuicemaliquo modo habentium: rurſus collectio ſubaudienda eſt. eſt enim zeugma. cuius ſignificationis adiecit exemplum. ſecundum quam ſignificationem romanorum dicitur genus ab vnius .ſ. habitudine. Dico autem Romuli: multitudinis rurſus habitudinehabentium aliquo modo ad inuicem cognationem:eam .ſ. que ab illo eſt ideſt Romulo. ſecunduꝫ diuiſionem ab alijs generibus dictum. ſcilicet multitudinishec enim multitudo aliquo ad vnuꝫ ad ſe inuicem habens cognationeꝫ genus dicta eſt: vt ab alijsdiſcerneretur: vt Romanorum genus ab athenienſium genere ceterorumqꝫ ſepararetur: vt ſit integerverborum ordo. genus enī dicitur collectio aliquorum ad vnum ſe quodammodo habentiuꝫ: ad ſe inuicem: ſecundum quā ſignificationem Romanorumdicitur genus ab vnius .ſ. habitudine. dico auteꝫ Romuli multitudinis ſecundum diuiſionem ab alijsgeneribus dictum habentium .ſ. hominum aliquomodo ad inuicem eam que ab illo eſt Romulo cognationem. atqꝫ hec hactenus: nūc de ſecunda generis ſignificatione dicendum eſt. Dicitur autem aliter rurſus genus quod eſtvniuſcuiuſqꝫ generationis prīcipium: vel ab eogenuit. vel ab eo loco. in quo quis genitus eſt. Sicenim Oreſtem quidem dicimus a tantalo genushabere. Hyllum autem ab Hercule. Et rurſusPindarum thebanum eſſe genere. Platonemvo athenienſem. etenim patria principiū eſt vniuſcuiuſqꝫ generationis. quemadmodū pater. hecautem videtur promptiſſima eſſe ſignificatio generis. romani enim dicuntur qui ex genere deſcendunt romuli. Cecropide. qui ex genere deſcendunt Cecropis. eorum proximi. Quattuor omnino ſunt principia: que vnumquodqꝫprincipaliter efficiunt. eſt .n. vna cauſa que effectiuadicitur velut pater filii. alia eſt materialis: velut lapides domus. Tertia forma. velut hominis ratiōabi

litas. Quarta quam obrē: velut pugna victorie. duev̓o ſunt que per accidens vniuſcuiuſqꝫ dicūtur prīcipia: locus .ſ. ac tempus. omne .n. quod naſcitur. in loco ac tempore eſt: quicquid loco vel tēpore natuꝫfactū ve fuerit: eum locum vel id tempus accidentaliter dr̄ habere principium. Horum omnium in hac ſecunda generis ſignificatione duo quedā ex alterutriſaſſumit que ad ſignificationem generis videbant̉ accōmodata. Ex his quidem cauſis que principalia ſūteffectiuum. Ex his v̓o accidentia: locuꝫ. ait eniꝫ genus dicicur: a quo quis genitus eſt que eſt effectiuaprincipalium cauſa. in quo quis loco eſt procreatusque eſt accidens cauſa principij. Itaqꝫ hec ſecunda ſignificatio duo cōtinet: a quo quis procreatus eſt locum in quo quis editus eſt: vt exempla quoqꝫ ip̄ademonſtrant: Oreſtem enim dicimus a Tantalo genus ducere: Tantalus ꝗppe Pelopem. Pelops Atreum. Atreus Agamēnoneꝫ. Agamēnō genuit Oreſtem. Itaqꝫ a procreatione genus hoc dictum eſt. atv̓o Pindarum dicimus eſſe thebanū .ſ. qm̄ Thebiseditus eſt: tale generis nomen accepit: ſꝫ qm̄ diuerſūeſt illud a quo quiſqꝫ procreatus eſt: locus in quo ꝗſqͣꝫ editus eſt: videt̉ diuerſa eſſe generis ſignificatioprocreantis: loci: quā in ſecunda parte enumeransvnam fecit: ſꝫ ne videret̉ duplex: per ſimilitudinē coniunxit dicens etenim patria principium vniuſcuiuſqꝫgenerationis: quemadmodū pater. Sed qm̄ in ſignificatiōibꝰ euēit ſepe: vt aliꝗd ſit qd̓ ītellectu ſignificate rei propinquius eſſe videatur: qm̄ duas generisappoſuit ſignificationes: multudinis .ſ. procreantiscui generi nomen cōuenientius aꝑtetur: iudicat atqꝫdiſcernit dicens: hanc eſſe promptiſſimam generis ſignificationem: que a procreante deducta ſit. hi .n. maxime cecropide ſunt: qui a cecrope deſcendunt: hi romani. qui a Romulo: que ita ſint: confundi rurſusgeneris ſignificationes videntur Si .n. ſunt hi maxime romani: qui a Romulo originem trahunt: hecſignificatio illa eſt que a procreante deducitur vbiē reliqua quā primā quoqꝫ enumerauit: que ē multitudinis ad vnū ad ſe inuicem quodammodo ſe habentium collectio. Sed acutius intuentibus plurimeadmodum differentie ſunt. Aliud enim eſt a quolibet primo procreante genus deducere: aliud vnumgenus eſſe plurimorum. Illud enim ex recta ſanguinis linea fieri poteſt non in multa diffundi: vt ſivnicos familia deſcendat. huic enim aptatur ſecundailla generis ſignificatio: que a ꝓcreāte deducitur: prima vero non niſi multitudine conſiſtit: illud quoqꝫ ē:quod prima procreationis principium non querit: ſꝫ(vt ipſe ait) ſufficit aliquo modo ſe habere ad id: vnde hmōi generis principium ſumitur. Secunda veroſignificatio nullam viꝫ niſi a procreante ſortitur. Itēin illa prima ſignificationis multitudine: huius ſecunde particularitas cōtinetur vt in romanoruꝫ genereScipiadarum genus. nam cuꝫ ſunt romani ſcipiadesſunt. Qm̄ enim ad romulum: ad ceteros romano:ſcd̓m Romuli habitudinem iuncti romani ſunt. Scipiade vero dicūtur ad ſcd̓am generis ſignificationeꝫqꝛ eorum familie. Scipio. ſanguinis principiū fuit Et quidem prius appellatum eſt genus vniuſcuiuſqꝫ generationis principium. dehinc etiammultitudo eorum qui ſunt ab vno principio vta romulo. quam diuidentes ab alijs ſeparantes.dicebamꝰ omnē illā collectionē rōanoꝝ genus Senſuꝫ