Druckschrift 
1 (1473)
Entstehung
Seite
32v
Einzelbild herunterladen
 

aer ad cordis calorē refrigerādum. et calor fumoſus expellit̉. qui circa cor adunat̉. portantia veroab ip̄o ad alia ſunt arterie. A corde nāqꝫ calorē naturalē & virtutē vitalē accipientes. portant ea adom̄ia corꝑis mēbra. Cordis aūt defenſiua ſunt eiꝰpanniculi & dyafragnia. & pāniculi pectoris. Nutritiuoꝝ mēbroꝝ prīcipale ē epar. vbi mutat̉ cibo ſuccus & ſanguis efficit̉. de ip̄o ad totū corpꝰnutriendū ſꝑgendꝰ. Huiꝰ adiuuamēta diuerſa ſūtQuedā em̄ cibū p̄parant vt leuiorē ſtomacho reddāt ſic̄ dēteſ. Quedā calefaciūt et mutāt vt eparQuedaꝫ ad mutandū in ſanguinē alleuiant. vt ſtomachus. Quedā illū a ſtomacho in ep̄ar portant.ſicut inteſtini gibboſitas. qd̓ medici ieiuniū vocāt.Alia vero ab epate ad totū corpus. vt vena cōcaua. Alia quoqꝫ tm̄ ſuꝑfluitatē ſanguinis expellunt& mūdificant. vt ſplen. fel. renes. Alia ꝑtem cibiſuꝑfluā recipiūt & expellūt. vt inteſtina groſſa. etveſica. qd̓ em̄ a ſtomacho reiicit̉. ab his r̓cipit̉ et expellit̉. veſica recipit ſuꝑfluitates aquoſas a renibꝰde ſanguine depuratas. In mēbris generatiuis teſticuli principales ſūt. Hoꝝ adiuuamēta ſunt ſpermatis vaſa. que de vno ad aliud ferūt. & de ſpermate fetus faciunt. Mamille etiā adiuuāt infantes nutriāt. Aliter etiā diuidunt̉ mēbra ſcꝫ in cōſimilia & cōpoſita. Similia dico ꝑtes toti. totūqꝫti aſſiml̓antia. vt ſunt oſſa nerui & cōſimilia. Compoſita vero vocant̉ officialia. vt caput. epar. ianus. pedes. & cetera talia. Cum aut omīa mēbratam mollia ꝙͣ ſolidā ortū hēant a ſanguine. tanꝙͣ anutrimento. pīguēdo tn̄ ſolidior ē ſang̓ne. caro piguedīe. neruꝰ ſenſibilis carne. motiuꝰ ſenſibili. cartilago quoqꝫ neruo motiuo. et oſſa cartilagine.XXI C Epilogus de aninia humana.Radit augꝰ. aīam ade angelis ſine corpore creatā fuiſſe. & poſtea ad corpus acceſſiſſe. quia naturalit̓ īditū fuerat ei hocvelle. Alūi vero dicunt creatā in corꝑe. ſed quidquid de illa eſtimet̉ certiſſime de alijs credendū ē. in corꝑe creando īfundit̉. Nec illa tūc p̄ſcia fuitA Vſfa ēaoꝑis ſui futuri iuſti vel iniuſti. aīma igit̉ humana ēQ5ſubſtātia ratōnis ꝑticeps. regēdo corꝑi accōmodata. & in hoc differt ab angelo. quia ē corꝑi vnibil̓.& quia habet diſtinctōem ꝑſonalitatis. & quiavim quandā habet cōponēdi & diuidēdi intelligibilia ſenſibilibꝰ. quā habet angelus. & quia licet inter & deuꝫ ſit mediū quantū ad naturā& etiā quantū ad eternā fruitōem. eſt tamē quātūad p̄ſentē illumīatōem quā ſcꝫ ip̄a recipit ab angelo. angelus aūt a deo. Item quia aīma ad beatitudi ordinata eſt. & in ſe & in corꝑe. angelus aūttum in ſe. eſt aūt aīma ita ſimplex vt careat om̄icōpoſitōe. Eſt em̄ cōpoſitō multiplex. Prima ꝑtiūad totum. et hec diuerſificatur ſicut et partes. Sūtenim partes integrales. vt paries & tectum & cetera in domo. Eſſentiales vt materia & forma incompoſito. artificiales. vt in ſtatua es et figuratōQuedam etiam ſunt ꝑtes multitudīs. vt in nu̓is.Quedā magnitudīs. vt in ꝯtinuis. Scd̓a cōpoſitōē accidētiū qm̄ ad ſubiectū ſuū. d̓r ꝯcretō. Tercia eſt potētie ad actū. Quarta cauſe ad effectū.et hec variat̉ ſcd̓m qͣdruplex genꝰ cauſe .ſ. vt dicat̉cōpoſitū quod ē ab alio vt efficiēte. vel ſub alio. vtſub forma. vel in alio vt in materia. vel ad aliudvt ad finē. om̄i tali compoſitōe deus caret. vn̄ ſimpliciter et oīno ſimplex eſt. Angelus aūt et aīa primo gene̓ .i. cōpoſitōe ꝑtiū carent. ſꝫ tres alias hn̄t.Habꝫ igit̉ aīa. qd̓ eſt. & quo ē. ī ſui cōpoſitōe i. potētiā paſſiuā. ſiue receptiuā. que ſe habet ad modūmaterie. et actiuā ad modū forme. ſed hec in aīadifferunt tm̄ ratōe. et re. quia ip̄a ſcd̓m ſubſtantiā ſuā eſt vtrūqꝫ .ſ. et paſſibilis ſiue receptiua. etetiā actiua. et ita ſcd̓m idem. In rebꝰ aūt corporeisdifferūt et re et ratōne. Angelus quidē compoſitō habet creatōnis et etiā cauſalitatis .ſ ad efficiētem et finē. Itē comꝑatō eiꝰ ad nichilū ex quo eſtq̄dam cōpoſitō. aīa vero plures habet etiā angelus. quia cōponit̉ alij .ſ. corꝑi ad faciendū vnū .ſ.hoīem. p̄terea vnus angelus alio. et vnā aīma aliaſimplicior ē. ſcd̓m maiorē acceſſū ad diuine natureſimplicitatē. XXXIIII. De īmortalitateme et imagine trinitatis in ca.Nima hūana etiā a ph̓is īmortalisbatur. quia ſeip̄aꝫ mouet. et aliud viuificet in ſemetip̄a viuit. et quia natura ſimplex eſt. nec a cōtrarietate originali corrūpit̉. nosaūt īmortalē eſſe facile aꝓpbamꝰ. quia ad imagi dei ineternū viuētis facta legit̉. Preterea certum ſit deū iuſtū cōſequēs ē vt aīme poſt mortem viuāt. ac meritis ſuis recipiāt qd̓ hic vtiqꝫſentiūt. niſi teſte ſalomone. ꝑiter eadē cūctis eueniūt. Verūtamē nota aīa cōſiderata ſcd̓m origi ſuā .ſ. inquātū habet poſt. ex nat̉a corruptibilis eſt. quia apta ē redire ad. niſi volūtas pͥmi impediat. Cōſiderata vero ſcd̓ꝫ eēntiā ſuāvel ſubſtātiā eſt īcorruptibilis. quia eiꝰ ſubſtātiaex cōtrariis eſt. nec aliquid eiꝰ nature cōtrariū habet a quo poſſit corrumpi. Similiter cōſiderata qͣn ad formā. que ē potentia ītelligendi. quia intellectus capax eſt oīm formaꝝ intelligibiliū. queſe ſunt īcorruptibiles. Similit̓ ſi comꝑet̉ ad finemſuū. quia data ē ei virtꝰ ſpeculatiua et motiua. perquā poteſt ordinare ſe ad ſūmū bonū ſcd̓m hoc etvolūtate pͥmi īcorruptibilis manet ad magnitudi pene vel p̄mi. et ex creatōne quidē habet vt exactōne alteriꝰ poſſit corrūpi niſi ex actōne deia relatōne vero ad finē habet deꝰ velit corrumpi. Trinitatis imago eſt in aīma quo ad memoriā. intelligentiāet. voluntatē vel amorē. et hoc triplici ſimilitudine. quia ſcꝫ hec tria ſuūt vna eēntia.vna vita. et tamē ad ſe īuicē referunt̉. ſicut ille tresꝑſone. et etiā quia equalia ſūt. et quia ſe inuicē capiūt. in his tamē etiā triplex ē diſſimilitudo .ſ. qͥaita ſunt in hoīe vno tamē ſunt homo. et quiahomo habēs iſta tria eſt tres. ſed vna ꝑſona. etquia ſunt homīs vniꝰ. aūt homo vnus. Aliteretiā aſſignat̉ in aīma hec imago. ſcꝫ quantū adteꝫ et ſui noticiā et amorē. De mente em̄ ſui notitianaſcit̉. quia ſi ſuꝑ ſeip̄am reflectat̉ ſciet eſt etimago dei eſt. a quo eſt. et ad queꝫ finem eſt. et exvtroqꝫ .ſ. mente et ſui notitia ꝓcedit amor ſui ip̄iꝰhec quoqꝫ tria equalia ſunt. et inuicem ſe capiuntSimilitudine in aūt dei habet aīma in ſe quo ad virtntes et effectus earum. Nam et ſi deo cōueīatcrede̓ vel ſꝑare. ꝓprius tamen effectꝰ fidei eſt aſſentire prime veritati ſuꝑ omnia. et ꝓpter ſe. quodvtiqꝫ facit deus etiam veriꝰ ꝙͣ homo. Effectꝰ ſpeieſt confide̓ de deo ſuꝑ omnia. et ꝓpter ſe. hoc etiāfacit deus. Similiter eſt deeffectu caritatis qd̓ eſtdilige̓. ſed tn̄ ſil̓itudo multiplex eſt. Prīa oīmodeydemptitatis qua filius dei ſimilis eſt patri. Scd̓aꝓprietatū conformitatis de quā dicit ariſtoteles.ꝓprium eſt qualitatis ſcd̓m eam ſimile vel diſſimile dici. Tercia rep̄ſentatōnis. qua ſcꝫ imago alicꝰ