Druckschrift 
1 (1473)
Entstehung
Seite
4r
Einzelbild herunterladen
 

TL Speculū hyſtoriale Vincentij beluacenſis fratris. ordinis p̄dicatorum incipit. Et primo ꝓlogꝰde cauſa ſuſcepti qis & eius materia. Primū.Voniā ml̓titudo libroruꝫ. Et temꝑisbreuitas. me moriequoqꝫ labilitas.patiuntur cūctaſcripta ſūt ꝑit̓ aniymo comp̄hēdi. Michi omniū fratruꝫmīmo plurimorūlibros aſſidue reuoluenti. ac longoIte inpore ſtudioſelegenti. viſum ē tandē (accedēte etiā maioꝝ meoru ꝯſilio) quoſdā flores modulo ingenit mei electos. ex oībus fere quos legere potui. ſiue noſtro .i. catholicoꝝ doctoꝝ. ſiue gentiliū ſcꝫ philoſophoꝝ & poetarū. et ex vtriſqꝫ hiſtoricoꝝ in vnūcorpus volumīs quodaꝫ compendio & ordine ſūmatim redigere. Ex his dūtaxat p̄cipue que ꝑtinere vident̉. vel ad fidei noſtre dogmatis aſtructio. vel ad morū inſtructōem. ſiue ad excitandā caritatis deuotōem. Aut diuinarū ſcripturarū miſti expoſitōeꝫ. vel etiā ad ip̄ius veritatis maīfeſtāaut ſimbolicā declaratōem. vt et ſtudio meo quaſimodū quēdā imponēs curioſitati mee. ceterorūqꝫ nulloꝝ forſitan mei ſimiliū. quoꝝ ſtudiū & labor ē plurimos legere. eorūqꝫ flores excerꝑe. pehoc vnū grandē opꝰ vtcūqꝫ ſatiſfacerē. et laborisI mei fructū poſcentibꝰ negarē. ſiquidē faciendiplures libros nullus ē finis. et curioſi lectorisſatiatur oculus viſu. nec auris implet̉ auditu. Adiſtud ip̄m ꝓuocauit me plurimū falſitas vel ambiguitas quaternoꝝ. in quibꝰ autoritates ſanctoriadeo plerūqꝫ mēdaciter a ſcriptoribꝰ vel notariisintitulabātur ſcribebantur. vt que hec ſnīa velcuiꝰ autoris eēt oīno neſciret̉. (verbi gratia)que auguſtini vel hieronimi erat. aſcribebat̉ ābroſio vel gregorio vel yſidoro vel econtra. Aut verAlboꝝ aliqua ꝑte dempta vel addita vel mutata/ ſenſus autoris corrūpebatur. ſic & de dictis ph̓oꝝA aut poetarū ſic de narratōibus hiſtoricoꝝ fiebat. vniꝰ nomē alio ſumebat̉. vl̓ dictoꝝ veritasſimpliciter euertebat̉. Iterum alia cauſa.Idebā p̄terea (iuxta danielis ꝓphetiam.temꝑibꝰ noſtris tantūmō ſeculariū literarū. verū etiā diuinarū ſcripturarumvbiqꝫ muttiplicatā ſcientiā. Omēſqꝫ p̄cipue fratres noſtros aſſidue ſacroꝝ librorum hiſtoricis acmiſticis expoſitōnibꝰ. inſuꝑ & obſcurioribus queſtionibꝰ enodādis inſiſtere. inter hec aūt hiſtoriaseccleſiaſticas quarū lacte paſcebat̉ antiquoꝝ ſimplicitas. quodāmō viluiſſe & in neglectū veniſſe. tamē ſolū vtiqꝫ voluptatis ac recreatōnisſpiritꝰ. verum etiā edificatōis plurimum in ſe contineāt. Eo pͥmum quidā eccleſie naſcentis infantiā in apl̓is deſcribebāt. quos ip̄e domīꝰ tanꝙͣ mater filios & tanꝙͣ gallina pullos ſub alaruꝫ ſuarudeliciis educauit & fouit. Deinde vero eandē ſpūoris ſui virtute īdutā. & quaſi in robuſtiorē eta Mlui. quod & ſpeculū maiꝰ appellari decreui. Specuteꝫ ꝓuectā. ſolū in ip̄is apl̓is ſed etiā in ceterismartiribꝰ eoꝝ ſequacibꝰ duodecim ꝑſequutōnūtemꝑa tribulatōnibus expoſuit. eiuſqꝫ patientiamAl5in illis exercuit. Poſt hec aūt conſūmata victoriaſcꝫ p̄dictoꝝ ſanctoꝝ iamqꝫ pace cōſtantinū eccleſie red dita. pullulantibꝰ iterū diuerſis hereſibꝰvidelicet arriana. donaticiana. pelagiana & ceterisſicqꝫ ad rediuiua bella ip̄am eccleſiā prouocātibꝰ.Vt quam gladius vicerat verborū fallacia ſubuerteret. ip̄os itideꝫ hereticos doctores ſuos catholicos videlicꝫ Athanaſiū. Hilariū. Baſiliū. Ambroſiū. Hieronimū. Auguſtinū & ceteros. verbis& ſcript̉is ꝯſtanter reuicit. eiuſqꝫ ſapientiā ac ſiꝑfecte etatis eēt in eis exacuit & elimauit. Deniqꝫpoſt huiōi triūphos eccleſia quaſi emerita in pace quieuit. in ſanctis cōfeſſoribꝰ anachoritis &monachis in egipto. & ſyria ceteriſqꝫ locis orbisph̓antibꝰ. ad celeſtē & cōtemplatiuā vitam aſcendit. ſimulqꝫ cōuerſatōem ducēs angelicā īfinita bene viuēdi vberrima exempla reliquit. Nec & aliaplura in illis hyſtorijs vtilia ſimul & delectabiliacernēs. plurimoſqꝫ fratrū noſtroꝝ huiuſcemōi re ignaros cōſpiciēs. ip̄as etiā ſic̄ & cetera de diu̓ſis autoribus diligēter excerpēdo collegi. atqꝫ adcertū ordinē temꝑuꝫ cūcta redegi. De modo agendi & titulo libri.Vm autē apud me ſolicite ac ſtudioſe inquirerē. quonā modo vel ordine cunctaA in vnū corpꝰ aptiꝰ cōpingerē. cernēsſi diuerſorū ſentētias ad eandē materiā ꝑtinentes(vt fieri ſolet) ſingulos titulos ānotarē (Verbigracia) ſub vno titulo ſentētias & exempla de caritate. ſub alio de caſtitate/ & ſic de ceteris virtutibus & viriis ſigillatī tractādo procederē. totā vtiqꝫ rerū naturā quā nichilominꝰ deſcribere diligenter diſpoſui. neceſſario ab hoc oꝑe excludereꝫnecnō & ordinē totiꝰ hiſtorie paꝝ vtilitatis etpulcritudīs habentē om̄ino cōfunderē & euertereCōſideratis om̄ibus cōpetentōrem procedēdi mo nullatenꝰ repperi ꝙͣ iſtū (quē cunctis elegi)videlicet vt iuxta ordinē ſacre ſcripture primo decreatore. poſtea creaturis. poſtea quoqꝫ lapſi& reparatōe homīs. Deinde vero de rebus geſtisiuxta ſeriē temporū ſuoꝝ ordinate diſſererē. in fine vero totius oꝑis ſingulas eius ꝑticulas ad ideꝫꝑtinētes ſingulas materias qͥbuſdā titulis &tulis cōcordarē. Deniqꝫ quoniā vt ſuꝑius dictuꝫeſt) ex diuerſis autoribꝰ hoc opꝰ cōtextum eſt. vtſciat̉ quid cuiꝰ ſit. ſinguloꝝ dictis eoꝝ noīa annotaui. ac ne facile trāſponerētur de locis ꝓpr̓iis. n.quaꝙͣ ī margine ſicut fit ī pſalterio gloſato & epſtolis pauli & in ſentētiis. ſed inter lineas ip̄as (ſicut fecit gratianꝰ in cōpilatōe canonū) ea inſerui.Interdū etiā ea que ip̄e vel a maioribꝰ meis ſcꝫ modernis doctoribꝰ didici. vel in quorūdam ſcriptisnotabilia repperi. nomīe meo. id ē. autoris intitulaui Illud aūt lectorē lateat. nulla in hoc oꝑemaxime que de geſtis ſanctoꝝ martirū & cōfeſſo ita penitus adbreuiata. vti volui. quia nimirū alijs quoqꝫ ſtudiis obedientiā interdum oc Scupatus & intentꝰ. om̄ia manu ꝓpria. ſed pleraqꝫ manꝰ notarioꝝ adbreuiaui. vt potui. Verūta hoc nichilominꝰ attendat. nimis adbreuiatanarratō legēti vl̓ audiēti minꝰ ſapiat. Vt aūt huiꝰoꝑis ꝑtes ſingule lectori faciliꝰ eluceſcant. ip̄m totu opus libros / & libros capitula diſtingue̓ vo quidē eo quidqͥd fere ſpeculatōe .i. admiratōne vel imitatōne dignū ē. ex his que in mūdo viſibili & īuiſibili ab initō vſqꝫ ad finē facta vel dictaS