Adē die tanꝙͣ mūdi huius habitatōne ꝑfecta & ornata. deus hominē eius habitatorē introducēs ex duabꝰ naturis conſtituit. ſcꝫ limo terre ratōnalem ſpūm miſcēs ad humilitatis cuſtodiā. quia iam angelus ſpūali naturapurus corruerat ꝑ ſuꝑbiam. & corpꝰ quidē ipſuꝫad monumentū humilitatis (vt dictū eſt) de limoterre formās erecte ſtature. oīinqꝫ mēbroꝝ diſpoſitōne ratōnabili venuſtauit. aīam vero ad imaginē & ſimilitudinē ſuā de nichilo creans eidē corpͥus viuificādo ac regendo inſpirauit. Itaqꝫ ſicutait ariſtotiles. Nobiliſſimꝰ & altiſſimꝰ īter aīaliaterreſtria eſt homo ſolꝰ rōne vtens cuiꝰ etiā corporis ꝑtes create ſunt & diſpoſite ſcd̓m creatōem& ſitū totius mūdi. Vnde etiā dicit̉ microcoſmus.i. minor mūdus. Ip̄e ſolus inter aīmalia ridet. ſolus titillatōnem recipit. quia coriū habet valde tenue. Vnde & p̄ ceteris melioris ē tactꝰ. ideoqꝫ caro eiꝰ mollior eſt p̄ ceteris. Ceteri vero ſenſus ebetōres ſunt in eo ꝙ in ceteris. Ip̄e ſolus habet caputeleuatū. ſoluſqꝫ multoꝝ piloꝝ ē in capite. caputeius pauce carnis eſt vt melioris ſit ac ꝑfectōrisſenſus. & ex pluribꝰ ſuturis ob hoc indiget cuſtodia capilloꝝ. Habet & pilos ſolꝰ apud pubē. Propriū eſt eius in ſenectute caneſce̓. niſi ꝙ hoc cōuenit & equis. Inter aīmalia quoqꝫ ꝓprie caluꝰ eſt etſolus habet pilos in vtraqꝫ palpebra. ceterā tantūin ſuꝑiori. Item claudit oculos plus om̄ibus aīmalibuſ quia tenuis eſt corti Solꝰ aures nō mouet etin comꝑatōne ſui corꝑis ꝑui oris eſt. Itē facies honimi tantū. ceteris os vel roſtꝝ. frons & alijs īeſtſed homī tm̄ trſticie & hylaritatis clemētie & ſeueritatis index. Mentū quoqꝫ nulli p̄ter hoīem īeſtnec male. homī tantū pectus latū. ceteris aūt carinatū. in homīe ꝑs ſiniſtra ꝑsſuꝑior eſt ꝙͣ in cet̓isaīmalibus. Item cū ceteris cor ſit in medio. in hoīedeclinat ad ſiniſtrā vt eam ſcꝫ temꝑet. Item interaīmalia cetera. comꝑatōne ſui corꝑis pauci ſemīseſt. & caudā nō habet ſꝫ ancas. Terreſtriū ſolꝰ homo bipes ē. & huic pedēs maximi ſūt. ſed femīs tenu̓ioros. in om̄i quoqꝫ genere. ſure hoīm & cruracarnoſa. hunc itaqꝫ talē factū deus ceteris creaturis ī mūdo ſenſibili dignitate imꝑio quoqꝫ p̄poſuitac multiplicādi ſui generis bn̄dictōem dedit. ſicqꝫcūctis mūdi creaturis ſenario nu̓o ꝑfectis .i. creatis diſpoſitis & ornatis. ſeptima die a cōdendis nōuis creature generibꝰ requieuit. qui tamē vſqꝫ mō& deinceps aſſidue oꝑari nō deſinit ſcꝫ creata gub̓nādo. cōſeruādo. ꝓpagando. admīſtrando.XXXI EEpilogus de formatōe corꝑis hūani¶Grmauit igit̉ deus hoīem de limo terrequantū ad corpꝰ. in quo videlicet corꝑeꝙͣuis iam nobis ſit cū beſtiis mortalitatecōmūe. magna bonitas & ꝓuidētia creatoris apparet. qm̄ ita ſunt in eo loca ſenſuū & cetera mēbradiſpoſita ſpecieſqꝫ ip̄a ac figura ac ſtatura totiuscorꝑis ita modificata. vt ad mīſteriū aīie ratōnalis ſe indicet factū neqꝫ vt aīmalia ratōnis exꝑtiaꝓna eſſe videmꝰ interrā. ita creatꝰ eſt homo. ſederecta in celū corꝑis forma āmouet eū q̄ ſuerſumſunt ſaꝑe. Porro mira mobilitas q̄ līgue ac maībꝰattributa e. ad loquendū & ſcribēdū apta atqꝫ cōueniēs. & ad artiū plurimaꝝ oꝑa officorūqꝫ cōplēda. nōne ſatis oſtendit. quali aīme vt ſeruiret taleſit corpꝰ adiūctum. Quāꝙͣ & detractis neceſſit.tibus oꝑandi. ita oīm ꝑtium cōgruētia numeroſaſic & pulcra ſibi ꝑilitate rn̄deat. vt neſcias vtrumin ea condēda maior ſit vtilitatis habita ratō ꝙͣ decoris. Certe em̄ nichil creatū videmꝰ in corꝑe vtilitatis cauſa. quod nō habeat etiā decoris locū. plꝰaūt id nobis appare̓t ſi nu̓s mēſuraꝝ qͥbꝰ īter ſe cūcta cōnexa ſunt & coaptata noſceremꝰ. ſicut ē tanta ꝑplexitas venaꝝ atqꝫ neruoꝝ. & viſcerū ſecreta vitaliuꝫ. quibꝰ coaptatō (que armonia grece dicitur tanꝙͣ cuiuſdā organi extrinſecus atqꝫ intrinſecus totius corꝑis conſtat. qui ſi nō eſſe potuiſſētin interioribꝰ quoqꝫ viſceribꝰ que nullū oſtētāt decus. ita delectaret pulcritudo ratōnis. vt om̄i forme apparēti que oculis videt̉ p̄ferret̉ arbitrio. Sūtvero quedā poſita in corꝑe. vt tm̄ mō decorē hēantnō etiam vſū. ſic habet pectus virile manillas ſicfacies barbā. Vnde puto facile intelligi in conditō.ne corꝑis dignitatē neceſſitati fuiſſe p̄latā. tranſi.tura eſt quippe neceſſitas. tempuſqꝫ ventuꝝ quando ſola inuicē pulcritudine ſine vlla libidine ꝑfruamur. ꝙ maxīe ad laudē r̓ferēdū ē ꝯditoris cui dicitur in pſal. confeſſionē & decorem indiuſtiXXXII ¶ De diuiſionibus mēbrorum.Mnia vero corꝑis humani mēbra fecit ꝓpriis actōnibus conueniētia. Actōes autem (vt dictum ē) ſunt tres. ſcꝫ aīmalis.ſpūalis. naturalis. quibus ſimilia ſunt inſtrumētacorꝑis. vnde virtutē aīmalē ſequētia vocant̉ aīmata. ſpūaleꝫ ſpūalia. naturalē naturalia. Aīmata mēbra fecit deus in om̄ibus aīmalibus. ꝓpter ſenſus& voluntarios motus. In homine vero & ꝓpt̓ hoc& ꝓpter intellectū atqꝫ ratōem ea fecit vt cerebꝝoculos. nares. auriculas. linguā. neruos. atqꝫ lacertos. Mēbra ſpūalia facta ſunt ꝓpter ſpiracula flatus. & caloris naturalis conſeruātias vt ſunt pectus & eius pāniculi. cor. pulmo cuꝫ cānalibꝰ ſuis.fauces. et dyafraginā et arterie. Mēbra naturaliabiꝑtita ſunt. Quedā em̄ ſunt nutritiua. Quedā generatiua. Nutritiua mutāt cibum in ſubſtātiam mēbrorum totius corꝑis. om̄ia em̄ humana etbeſtialiacorꝑa conſūmunt̉ ab aere et naturali calore. id̓o neceſſe eſt. vt ad cōſeruādam integritatē eorum conſumptō cibis reꝑetur. Itaqꝫ nutritiua ſunt os. dentes. ſtomachus. inteſtina. epar. ſplen. fel. renes. veſica. vene. Generatiua vero facta ſunt vt ſpecificaretur generalia. et indiuiduarent̉ ſpecificata. Namquoniā om̄ia indiuidua naturaliter conſūmunt̉ neceſſe ē vt ꝑ genitalia reꝑent̉. Que ſunt matrix velvulua. virga. teſticuli. et vaſa ſꝑmatis. horum aūttrium generū ſcilicet aīmatoꝝ et ſpūaliuꝫ et natutalium mēbroꝝ. ſingula habent vnū principale mēbrum. cuius cauſa facta ſunt alia. que vel actōnisſue ſunt adiuuamēta. vel ſuꝑflnitatis expulſiua. vl̓eiuſdē mēbra defenſuia. In mēbris aīmatis prīcipale eſt cerebrū. quia in ip̄o ſunt memoria. ratō et intellectus. et de ipſo virtus ſenſualis ac motus voluntarius ad alia mēbra ꝓgrediunt̉. actōnis eiꝰ adiuuam̄ta ſunt oculi et cetera. ſupͣ noīata. vnū quodqꝫ em̄ horum exteriora portat ad cerebruꝫ quod ſibi portata diſponit. Nerui autē et lacerti ad operaa cerebro diſcreta atqꝫ diſpoſita mouentur. neruiseciam ab ip̄o ad totum corpus ſenſualia feruntur.Iſtorum eciā quedam ſuꝑfluitatis expulſiua ſuntvt nares emunctōnū. oculi lacrimarū. quedā verodefenſiua ſunt vt pāniculi ſuꝑ cerebrum. Spūaliuꝫmēbroꝝ primū et principaliſſimū eſt cor. caloris eīnaturalis fundamentū eſt. qui de ip̄o in alia omniaviuificāda procedit. huius adiuuamēta ſūt pulmopāniculi lacerti pectoris. motu em̄ iſtoꝝ attrahit̉