Druckschrift 
1 (1473)
Entstehung
Seite
30r
Einzelbild herunterladen
 

delectaret̉. eo ip̄o tenebraſceret et de die nox fieret. ſed quia ſemꝑ lucē illam om̄ibus p̄ponit. ideo om̄es ſex dies nox nuſꝙͣ nomīatur. ſed poſt veſperā ſtatim mane ſubiūgitur. & ſic dies vnꝰ. deinde ſecūdus & terciꝰ & ſic vſqꝫ ad ſextū. ꝓpter ſenariam diſtinctōem opeꝝ. Dies aūt vnus & primus dicit̉ ad cōmendatōem vnitatis angeloꝝ quicōcordiſſime luci veritatis adherēt. & ei obediūt.Quibus mirabili felicitate ſemꝑ ē dies imo meridies. quia ſemꝑ deū clare vident. & eius amore feruent. ſemꝑ mane quia vident ratōem cuiuſqꝫ rei faciende in ſpeculo. ſemꝑ veſpe quia vident quālibetcreaturā in genere ꝓprio. Vnd̓ dauid veſꝑe & mane & meridie &.XVIII Adhuc de eo dem.Deo aūt ꝓpter ſenariū numeꝝ ſcꝫ perfectum explicat̉ creatō rerū. vt oſtendatur dei ꝑfecta ſunt oꝑa. cuiꝰ ſcꝫ nu̓i ꝑtescōſtitutiue vnū & duo & tria ſūt que etiā gradatīin trigonū ſurgūt. In requie vero diei ſeptime ītelligit̉ deus in cōſpectu angeloꝝ reqͥeuiſſe. niſi inſeip̄o. vt ſcꝫ illa lux angelica que cognoſcēdis eiusopibꝰ tanꝙͣ dies veſꝑa p̄ſentata ē. nichil meliꝰeſſe cognoſceret. ꝙͣ illū qui ab om̄ibus oꝑibꝰ ſuisin ſeip̄o requiſce̓t. quia nullo eoꝝ vt ſit beatior īdiget. & hec. vii. cognitō. quia veſꝑam habuit de creatura ſed de creatore fit. ideo benedici etſanctificari meruit. Deniqꝫ om̄ia que a principiogeneſeos enarrant̉ vſqꝫ ad locū illū vbi legit̉ fonsaſcendebat de terra &. arbitratus eſt augꝰ. intemꝑe vel temꝑa ſed in radice tempoꝝ fuiſſe fc̄a.exinde vero ſcripturā explicare tempoꝝ volumīa.Aliter etiā idem doctor hos. vii. dies exponit. diēintelligi volens cuiuſlibet rei create ſpēm. noctemvero eiuſdē ſpeciei priuatōem. veſꝑe aūt cōditōniſꝑfecte terminū. mane vero ſequētis exordiū. Septima dies mane habet veſꝑam. quia ꝑfectacratura qd̓dam habet initiū ſue conuerſionis ad qͥetem ſui creatoris. in quo ſui generis modulo ſtabilit̉ vt quieſcat .i. vt momēti ſui ordinē teneat. ſꝫalij doctores cōmuniter tradūt īterualla. vi.dierū oꝑa illa dei pͥmaria facta ſunt. XIX. De opere prime diei.Ria ergo die ip̄e qui ē vera lux lucē diligit. & om̄ia in luce facit. recte mūdi fabricā a luce inchoauit. triū dierū ſpatōſcꝫ vſqꝫ ad quartā diein. in qua celeſtia luminariaformata ſūt. circūitu ſuo diē naturalē ꝑegit. meritoqꝫ lux inter corpora pͥmū obtinet locū. quia vtdicit augꝰ. qͥa om̄is ſubſtātia duabꝰ ſubſtātiismunis vtraqꝫ p̄or eſt ſcd̓m naturā. lux aūt eſt ſubſtantia cōis igni & ſtellis. que om̄ia alia corporacedūt. quare primū oīm corpoꝝ ē lux. Item ip̄a ēnobiliſſimū corpoꝝ. quia ſpūali creature viciniſſima eſt. que ē nobilior om̄i corꝑe. ip̄a eſt quaſi vinculū aīie & corꝑis. & quaſi mediū cōmunicās naturā extremoꝝ vt dicat̉ corpꝰ ſpūale. Vnd̓ dicitAugꝰ. ſuꝑ gen̄. lux ē corpoꝝ ſubtiliſſimū. & obhoc aīme viciniſſimū. ideoqꝫ ip̄am aīma agit operatōnes ſuas in corꝑe. Item ip̄a eſt oīm corporumpulcerrimū. quia pulcritudo ē ex ſimilitudīe &ueniētia ꝑtiū in habētibꝰ partes. ſicut ergo deꝰſit vera lux. oīm pulcerrimus eſt. quia nichil in eodiſſimile. vel diſcōueniēs eſt. & ſic lux corꝑalis inter corpora pulcerrima ē. quia partes om̄es habetdiſſimilimas. Itē ip̄a eſt oīm corpoꝝ optima. Cumem̄ bonū ſit quod ſui cōmunicatiuū eſt. inter om̄iaaūt corpora lux ſe & ſuā pulcritudinē maxime cōicat. vnus em̄ lucis punctꝰ vel ictus ſubito totiusmūdi ſpaciū replet Igit̉ inter corpora ſūme bona ēIn hoc etiā ſpūi ſil̓ima eſt .ſ. & deo qui vbiqꝫ ē. &aīme que totū ſuū corpus replet. Ip̄a p̄terea ē bonitas om̄is nature corporee. quia nullū corpus ſuicōmunicatiuū ē niſi lucē. & quod in vno tm̄ locoeſt ſubſtātiam. ip̄a lux ī infinitis locis facit performā. Quoniā igitur etiam punctus lucis ſue pulcritudinē que maxima ē ſuamqꝫ bonitateꝫ totodo cōicat. et oīa quoqꝫ corꝑa ſuas īuicē facit cōicare pulcritudines. Ip̄a ſola ē qua totꝰ mūdus bonꝰ& pulcer eſt. Vnde ambro. Ip̄a facit vt ceteradi mēbra digna ſint laudibꝰ. & ſuā bonitateꝫ acdecorē om̄ibus cōicet. in eoꝝ tamē feditate cōicat. em̄ fedatur vel inficit̉ īmundiſſima queqꝫtranſiens nec vllo modo corrūpitur. XX De opere ſecunde diei.Ecunda die deus firmamētuꝫ qd̓ & celūdicit̉ rotundū & mobile cetera ſenſibilia criſtalli ſolidauit. eo interiecto luꝑiores & īcontinēs intra ſe. ex aquis cōgelatis ī moferiores aquas ab inuicē diuiſit. Aiūt aūt quidā ip̄ꝫſubtiliſſime nature velut fumiū eſſe. ac ſperice circūdare terrā & circūferri ſuo acutiſſimo motu. ſolem & lunā et reliquos planetas. aduerſe celofaciūt motū. et ſuꝑ terrā quidē exiſtente ſole diemhic fieri. ſub terrā vero deſcēdēte hic quidē noctē.illic vero diem. Alii vero emiſperiū et ſemicirculūeſſe celū imaginati ſūt. quādo dicit dauid. qui extēdit celū ſicut pellē. et yſaias. qui ſtatuit celū ſic̄camerā .i. arcū. Et qm̄ occidēs ſol et luna et aſtracircūeūt terrā. ab occidente in aquilonē. et ita rurſus in orientē deueniūt. ſpera celi ſyderibꝰ ī eafixis duobus axibꝰ voluit̉. quoꝝ vnꝰ ē ſeptētrionalis et appellatur boreꝰ qui nunꝙͣ occidit. et aliꝰ auſtralis qui nūꝙͣ videt̉ et vocat̉ auſtronothꝰ. Voluitur aūt ab oriente vſqꝫ ad occidentē. et econu̓ſo.Septētrionibus breuiores giros iuxta cardinē ꝑagentibus et hoc ſemel in die vel in nocte. xxiiii.rarū ſpaciis quibus ſol ſpaciū ſuū ſuꝑ t̓ras et ſubterras ſua volubilitate cōcludit. Et tāta celeritateſpera celi curre̓ dicitur. vt niſi aduerſus curſū eiꝰp̄cipitem aſtra curre̓nt eaꝫ retardarēt. mundi ruinam face̓t. ſed et celi naturā artifex mūdi deus aqͥstemꝑauit ne conflagratōe ſuꝑioris ignis elemēta īferiorā ſuccende̓t. De his aquis ſuꝑceleſtibꝰ dicūtquidā ad modum criſtalli ſolidate ſunt ne igneſolui poſſint. Augꝰ. ſuꝑ gen̄. dicit eas poſſe vaporaliter trahi et leuiſſimis guttis ſuſpēdi. ſicut aervel nubiloſus exalatōne terre aquas vaporalit̓ trahit. et ſubtiles minutias ſuſpendit. et poſtea corpulentiꝰ conglobatas pluuialit̓ refundit. XXI. De primo oꝑe tercie diei et aqͣꝝ ꝯgregatōne.Ercia die deus aquas inferiores. que totum aeris ſpacium vaporales occupabātſoliditas. in vnā matricem cōgregās. terram aridam reliquit. Sicqꝫ quattuor elemēta proprias ſperas iuxta ꝓpria pondera gradatim intra ābitum firmamēti diſpoſuit .ſ. ignem prioreꝫ in ſupͣmo collocans inxta firmamētum tanꝙͣ oīm corporum leuiſſimuꝫ ac tenuiſſimum. Vnd̓ et lumīaria facta coniiciunt̉. Aerē vero ſecundo loco cuiꝰ ſuꝑiori parte in puritate ſua ꝑmauēte. inferior humida exalatione pingueſcit. cōmotuſqꝫ ventus. et vehemētius concitatus ignes et tonitrua. cōtractusnubila. conſpiſſatus pluuiam congelātibꝰ nubibꝰ