eoꝝ iugiter adherente. nec peccatis tp̄us datur.nec mimico locus ſuggerēdi cōtraria relinquit̉. Accedit ad hec & vtilitas alia. doctoribus & p̄dicatoribus cunctiſqꝫ ſcripturarū ſacraruꝫ expoſitoribus mime cōtemnenda (vt em̄ auguſtinus dicitrerū ignorātia facit obſcuras figuratas locutōnescū ſcꝫ ignoramus vel animātiū vel lapidū vel herbarū naturas. aliarū ue rerum que ponūtur plerūqꝫ in ſcripturis alicuius ſimilitudīs gratia. Numeroꝝ quoqꝫ imꝑitia ml̓ta facit in eis nō intelligi miſtice poſita. Iam vero quāta eſt pulcritudo etiaminfima huius mūdi. & ꝙ grata ratōis aſpectui diligēter cōſideranti. nō ſolū modos & numeros &ordines rerū que ꝑ diuerſas mūdi ꝑtes decentiſſime & ordinatiſſime collocant̉. verū etiā volumīatempoꝝ que ꝑ deceſſiones atqꝫ ſucceſſiones eorūiugiter explicant̉. & morte naſcentiū diſtīguūtur.Ego quidē vt taceā de mūdis corde. quoꝝ eſt propriū videre deū & in ip̄o d̓lectari. Ego inquā (vtveꝝ fatear) licet peccator īmūdus cuiꝰ nimiū mēsadhuc in fecibus carnis ſue iacet/ eiuſdē ſordibusobuoluta. quadam tamē ſuauitate ſpūali in mūdicreatorē ac rectorē afficior. quia ip̄m maiori veneratōe ac reuerentia ꝓſequor. cū ip̄ius creature magnitudinē ſimul & pulcritudinē eiuſqꝫ ꝑmanētiamnntueor. Ip̄a nanqꝫ mens plerūqꝫ paululū a prefatis cogitatōnū & affectōnū fecibꝰ ſe erigens. & īſpeculatōnis lucē (vt poteſt) aſſurgens. quaſi dequodā eminēti loco totiꝰ mūdi magnitudinē vnoictu cōſiderat. infinita loca diuerſis creature generibus repleta intra ſe cōtinētem. Euū quoqꝫ totiꝰmundi videlicet a principio vſqꝫ nūc quodā aſpectu nichilominꝰ cōſpicit. ibiqꝫ temꝑa om̄ia ꝑ diu̓ſas generatōnū ſucceſſiones rerū mutatōnes cōtinētia. quaſi ſub quadā linea cōprehendit. Et indeſaltē intuitu fidei. ad cogitandū vtcunqꝫ creatorisip̄ius magnitudinē pulcritudinē atqꝫ ꝑpetuitatemaſcendit. Ip̄e nanqꝫ mūdus ſpacioſitate locoꝝ imitatur ꝓ modulo ſuo creatoris īmenſitatē. Varietate ſpecierū ip̄ius pulcritudinē. ꝓlixitate temporūeius eternitatē. Nec autē ip̄a temꝑalis pulcritudo(que rerū tranſitū ac ſucceſſu ꝑagitur) hiſtoricanarratōe cōmp̄hendit̉. que ab inito mūdi vſqꝫ adfinē in hoc opere deſcribitur pleniſſime. VII¶ Apologia de vniuerſitate ſcientiarum.Iquis aūt p̄ſumptōis me velit arguere.ꝙ ego (nō dicam) in om̄i facultate vel arte. Sed nec in vna quidē ſatis edoctus.Auſus ſim etiā huic oꝑi diuiſiones oīm ſcientiarum& artiū materiāqꝫ & ordinē ſingularū tam diligēter inſerere. audiat iterū me nō ꝑ modū autoris ſꝫexerptoris vbiqꝫ ꝓcedere. nec circa difficultatesquarūlibet artiū enucliandas ꝓpoſitum meū inſtituiſſe. Sed leuia quedā & plana de ſingulis memorieqꝫ vtilia. ſub breuitate quadā (vt cetera) poſuiſſe. in quibus &ſi forſan aliqua ſunt que nō multuꝫexpediat ſcire. quādoqꝫ tamē hec ip̄a turpe ē ignorare. & quia ſuccedentibus facile de memoriā elabunt̉. Michi quidē viſum eſt. etiam horum mēmoriale quoddā compēdioſum (inter cetera que hocopere continent̉) ordine congruo ponere. ad qd̓ꝓ loco & temꝑe oportuno ſtudioſi lectoris aīmꝰvaleat r̓currere. Ad hoc aūt ip̄m noſtroꝝ ſtudiisprouocatꝰ ſum. yſidori videlicꝫ hiſpalenſis & hugonis atqꝫ richardi pariſienſis. Quoꝝ pͥmus in libro ethimologiarū iter cetera de quibus agit. etiāde vnaquaqꝫ ſcientia pauca breuiter tangit. Secun-dus in libro didaſcolicon ſcientiā generaliter diuidit. ſingularūqꝫ materiā breuiter deſcribit. Et tercius qui dicitur in libro exerptōnū idem facit. Verū quoniā om̄es hi de ſingulis tranſeūdo breuiſſime tangunt. hac de cauſa etiā ad libros ph̓orumdiuerti. qui de his om̄ibuſ latius & diffuſius agūtindeqꝫ pauca notabilia breuit̓ exerpſi. que p̄dictorū catholicoꝝ dictis (vt potui) competēter adieci. Accedit ad hoc ꝙ om̄es artes diuine ſcientie tāꝙͣ regine famulant̉. vnde & ille quē liberales vocātur. plerūqꝫ in aſſertōe eccleſiaſtici dogmatis aſſumūtur. Hinc beatus petrus apl̓us in epiſtola quādam itinerario clemētis adiuncta ſic loquit̉. Cuminquit ex diuinis ſcripturis integrā quis & firmaꝫregulam ſuſceꝑit veritatis. abſurdū non erit. ſi aliquid etiam ex eruditōne ac liberalibus ſtudiis queforte in puericia attigit. ad aſſertōem veri dogmatis conſerat. ita tamē vt vbi vera didicit. falſa &ſimulata declinet.VIII¶ Apologiade dictis philoſophorum & poetarum.E quis autē redarguendū me putet. eoꝙ multa de gentiliū ph̓orum ſcilicet &poetarū libris. nō nulla etiā de quibuſdāapocrifis in hoc oꝑe poſuerim. alioquin & apoſtolos redarguere poterit. qui ex vtroqꝫ genere nonnulla in epiſtolis ſuis teſtimonia vſurpauerūt. Nā(verbi gratia) paulus ī epiſtola ad corinthios menādri comici ſenariū poſuit dicens. Corrumpuntbonos mores colloquia praua. idem ad titum ſcribens epymenidis poete verſiculū inducit dicens.Cretenſes ſemꝑ mendaces. male beſtie. ventris pigri. idem etiam apud atheniēſes in martis curia diſputans arati poete teſtimonio vtit̉ de deo dicentis. ip̄ius igitur & gens ſumus. Hinc beatus hieronimꝰ cuidam huiuſcemodi calūniatori ſuo videlicet magno oratori romano ꝑepiſtolā ſic reſpōdit.queris ait cur in opuſculis noſtris ſeculariū interdū literarū exempla ponamus. candoremqꝫ eccleſie ethnicoꝝ ſordibꝰ polluamus. reſponſum breuiter habeto. nunꝙͣ hec quereres. niſi te tulliꝰ totuꝫpoſſideret. ſi ſcripturas ſanctas legeres. & earuminterp̄tes obmiſſo vulcacio euolueres. Nam & inmoyſe & in ꝓphetarum voluminibus & epiſtolispauli quedam de libris gentiliū aſſumpta ſunt. indeutronomīo quoqꝫ domī voce p̄cipitur. mulieriſcaptiue radendū eē caput & ſuꝑcilia. omneſqꝫ ꝑlos & vnguēs corꝑis amputādos & ſic eā habēdaꝫconiugio. Quid ergo mirū. ſi ego etiam ſapientiaꝫꝓpter eloquii venuſtatem & mēbroꝝ pulcritudinēde ancilla atqꝫ captiua iſrahelitē facere cupio. Etſi quod mortiferū eſt ydolatrie vl̓ voluptatis erroris & libidinū precido & abrado. mixtuſqꝫ puriſſimo corꝑi īmaculatos domino ſabaoth filios ex eagenero. hec hieronimi ſunt. Ego quidē nō ignorophiloſophos inter multa dixiſſe contraria maximede rerū natura. Verbi gratia. Aerē quidā naturecalide eē poſuerūt. vt areſtotiles & auicēna. Quidam vero gelide. vt ſeneca. Venena quoqꝫ ſerpentum quidā frigida eē dicunt. vt yſidorus. quidamvero calida. vt auicēna. Sed quoniā in iſtis & inalijs huiōi vtralibet ꝑs cōtradictōnis abſqꝫ fideinoſtre ꝑiculo. poteſt credi vel diſcredi. Lectoreꝫadmoneo. ne forſan abhorreat. ſi quas huiōi cōtrarietates ſub diuerſoꝝ autoꝝ nomībus in pleriſqꝫlocis huius oꝑis inſertas inueniat. p̄ſertim cū egoiam profeſſus ſim in hoc oꝑe me non tractatorisſed exerptoris morem gerere. ideoqꝫ nō magnoꝑe