in epiſtolam ad Bebreos XII
AII
Supra poſuit apl̓s conditionē vtriuſqꝫ teſtamēti: hic exhoc arguit. ⁊ circa hoc facit duo. Primo em̄ arguit. Secūdo inducit cōcluſionē principaliter intentā. ibi. Itaqꝫregnū īmobile ⁊c. Circa primū duo facit Primo em̄ premittit intentionē ſuā. Secūdo arguit ad ꝓpoſitū ibi. Siem̄ illi ⁊c. Dicit ergo. Ita dictū eſt ꝙ ſanguis xp̄i meliꝰloquit̉ ꝙͣ ſanguis abel. Uidete ergo ne recuſetis vel cōdēnetis loquentē .i. qd̓ loquit̉ implete. Duo aūt nobisloquit̉ ſanguis xp̄i. Primo em̄ loquit̉ nobis cōmemorādo ſuū beneficiū quo dat̉ nobis remiſſio peccatoꝝ. Quiergo iteꝝ peccat loquentē ꝯtemnit. Item loquit̉ exhortās ad imitandū. 1ᵉ. petri. 2. Xp̄s paſſus eſt ꝓ nobis: vobis relinquēs exemplū vt ſequami veſtigia eius. Qui gͦnō tollit crucē ſuā ad ip̄m ſequendū recuſat loquētē. p̄s.Hodie ſi vocē eius audieritis nolite obdurare corda vr̄a.Mat. 17. Hic eſt filius meus dilectus in qͦ mihi bene cōpla cui ip̄m audite. ¶ Deinde cū dicit. Si em̄ illi ⁊c. arguit cōparādo locutionē veteris teſtamēti ad locutionēnoui teſtī Et hoc ꝙͣtū ad duo .ſ. ꝙͣtū ad monitionē loquēdi ⁊ quantū ad efficaciā locutiōis Modꝰ loquēdi qꝛ illeloquebat̉ ſuper terrā: hic aūt eſt de celo. Vnde dicit. Siilli .ſ. antiqui patres recuſantes eū qui loquebat̉ ſuꝑ terrā .ſ. xp̄m. Eſa. 52. Ego ip̄e qui loquebar ecce aſſum .ſ.per angelos vel ꝓphetas. Gupra. I. Multipharie multiſqꝫ modis olim deus loquēs patribꝰ in ꝓphetis. Veleū. I. angelū per quē lex data eſt moyſi. Gal̓. 3. Ordinata per angelos. sͣ. 2º. Si em̄ qui per angelos dictus eſtſermo factus eſt firmus ⁊c. Act. 7. Hic eſt moyſes qͥ fuitin eccleſia in ſolitudine cū angelo qui loquebat̉ ei in mōte ſynai ⁊c. ¶ Non effugerunt ſcꝫ vltionē diuine legis.Iob. 11. Effugiū peribit ab eis. Supra. 2. Oīs preuaricatio ⁊ inobediētia accepit iuſtā mercedis retributionē.¶ Sequit̉ cōcluſio per locū a minori. Si illi qui recuſauerūt loquentē de terra non effugerūt: multomagis nosqui aduertimus loquentē de celo nō debemus recuſarequia ſcꝫ minꝰ poſſemus effugere. Ille em̄ qui nobis loquit̉ in nouo teſtamēto xp̄us ſcꝫ iam eſt in celis. Math.vltiꝰ. Dn̄s quidē ieſus poſtꝙͣ locutus eſt eis aſſumptuseſt in celū. Deutro. 4. De celo audire te fecit vocē ſuaꝫvt doceret te. Doctrina ergo veteris teſtamēti eſt doctrina xp̄i loquētis de terra ꝓpter duo. Primo quia ibi ſubfigura terrenoꝝ tradunt̉ celeſtia. Item ibi ꝓmittebantterrena: ſed doctrina noui teſtamēti eſt xp̄i loquentis decelo: quia terrena cōuertimꝰ in ſignificationē celeſtiuꝫ ꝑintellectū miſticū. Item in ip̄o ꝓmittunt̉ celeſtia. Mat.10. Ecce em̄ merces veſtra copioſa eſt in celis. Ioh. 3º.Si terrena dixi vobis ⁊ nō creditis quomō ſi dixero vobis celeſtia credetis. ¶ Conſequēter cōparat ad inuiceꝫvtrūqꝫ teſtamentū quantū ad efficatiā locutōis. Et de efficacia quidē locutiōis veteris teſtimēti dicit. Cuiꝰ voxmouet terrā tūc id eſt fecit cōmotionē in terra multipliciter quia per ſigna in egypto per diuiſionē maris. per motū terre in deſerto. p̄s. Terra mota eſt ⁊ em̄ celi diſtillauerūt ⁊c. In quo ſignificat̉ ꝙ tota illa locutio cōmouebat corda ꝑ terrena ꝓmiſſa. ¶ Deinde cū dicit. Nūc autē repromittit ⁊c. ſubiūgit quantū ad efficaciā noui teſtaſtamēti. Et ꝓbat eam per auctoritatē ꝓphete. ⁊ poſt exponit eā ibi. Quod autē dixit ⁊c. Auctoritas illa ponit̉aggei. 2. Non tamē ſcd̓m litterā noſtrā. Nos em̄ ſic habemus. Adhuc vnū modicū eſt ⁊ ego moueho ⁊c. Apoſtolus autē accipit ſic. Adhuc ſemel ⁊ ego mouebo nō ſolum terrā ſed etiā celum. Et eſt ſenſus idē. Et manifeſtūeſt ꝙ iſta prolata fuerūt tempore veteris teſtamēti circafinem eius. ſcꝫ poſt reditū tranſmigratiōis eius quo tempore nihil reſtabat de veteri teſtamēto. Crgo manifeſtūeſt ꝙ illud qd̓ promittebat̉ erat in īplendū in nouo teſta
mēto ſcꝫ nouū celū ⁊ noua terra. Eſa. 65. Ecce ego creonouos celos ⁊ terram nouā. Que quidē creatio oſtenſaeſt in ſpiritu iohāni. Apoc. 21. Et vidi celū nouū ⁊ terrānouā. In illa em̄ innouatiōe mouebunt̉ celi. Poteſt aūtcelū dupliciter accipi. Vno modo celū aereū ⁊ iſtud ignevltime flagratiōis purgabit̉ vt ſupra dictū eſt. 10. capi.Alio modo celū ſidereū. Et iſtud nō purgabit̉ ſed mutabit̉ quantū ad nouū ſtatū quia ceſſabit a motu ⁊ augebit̉claritas partiū eius. quia lux lune erit vt lux ſolis. ⁊ luxſolis ſeptēpliciter. vt dicit̉ Eſaie. 30. Dicit ergo. Nuncautē id eſt per nouū teſtamentū repromittit dicens: Adhuc ſemel ⁊ ego nō ſolū mouebo terrā: ſed etiam celum.¶ Conſequēter cū dicit. Ꝙ autē dixit ⁊cͣ. exponit verbaprophetie ⁊ facit magnā vim in hoc ꝙ dicit. Adhuc ſemel. Ꝙ em̄ dicit adhuc. on̄dit ꝙ mobilia ſūt. Sed ꝙ dicit ſemel. oſtendit ꝙ a ſtatu mobilitatis ⁊ corruptibilitatis mutāda ſt̓ ad ſtatū incorruptiōis ⁊ īmutabilitatꝭ. Siem̄ poſt motionē illam remanerēt in ſtatu mutatiōis nōdiceret ſemel ſed iterū ⁊ iterū. qd̓ eſt contra origenē quivoluit ꝙ mundus in infinitū renouabit̉ ac recuperabit̉.Dicit ergo. Ꝙ autē dixit. Adhuc ſemel declarat trāſſa.tionē mobiliū ad ſtatū. ſcꝫ īmobilitatis. Et quaſi aliquisquereret vtrū deus hoc poſſit facere ſubdit. Tanꝙͣ factoꝝ. Om̄ia em̄ facta diuine poteſtati ſubijciunt̉. Undeſicut ex nihilo fecit ea deus: ita poteſt ea ꝓ ſue volūtatisarbitrio īmutare. Et hoc vt maneāt ea que ſunt immobilia. id eſt quantū ad eſſentias ſuas principales remaneant īmobilia: ſed quantū ad aliquas accidētales diſpoſitiōes mutabunt̉. p̄s. Et ſicut opertoriū mutabis eos etmutabunt̉ ⁊c. Que ſupra. 1º. ſūt expoſita. Ex his patetꝙ iſta in veteri teſtamēto ⁊ ſi mouebant̉ non tamē ad ſtatū incorruptiōis ⁊ īmutabilitatis: ſed hoc fit tantū in nouo in ſignū ꝙ promiſſa veteris teſtamēti erāt mutabilianon autē noui. ¶ Deinde cū dicit. Itaqꝫ regnū īmobile⁊cͣ. ponit ꝯcluſionē principaliter intentā. poſtꝙͣ em̄ multipliciter cōmendauit gratiā ⁊ beneficia per xp̄m nobiscollata ⁊ cōferenda principaliter intendit nos induceread ſeruiendū ei. Et hoc cōcludit ꝙ exquo nobis in nouoteſtamēto promittunt̉ bona īmobilia. debemus xp̄o quirepromittit ſeruire in timore ⁊ reuerētia. Et hec eſt concluſio principalis vnde primo reſumit beneficiū exhibitum dicens: Itaqꝫ exquo. ſcilicꝫ deus nobis repromittit celū et terra immobilia per quę deſignantur bona futura immobilia ⁊ ſempiterna habemus. id eſt reddimꝰgratiā. id eſt gratiarūactionē. 2ᵉ. corint. 9. Gratias agodeo ſuper inenarrabili dono eius. Et hoc ſuſcipiētes. ideſt quia ſuſcipimus ⁊ ſi nō in re tamē in ſpe ꝓmiſſionisregnū immobile. p̄s. Regnū tuū regnū omniū ſeculoꝝ.Luce. 1. Regni eius nō erit finis. Vel per gratiā intelligit̉ donū gratie qd̓ in preſenti recipimus tanꝙͣ pignuseterne glorie. Et ideo dicit. Itaqꝫ ſuſcipiētes regnū immobile. id eſt future glorie qd̓ nobis promittit̉. Luc. 12N olite timere puſillus grex: quia cōplacuit patri veſtrodare vobis regnuꝫ. Quod em̄ ſperamus habemus. ſcꝫgratiā quā tanꝙͣ quoddā glorie inchoatiuū accipimus.Sicut em̄ natura nō deficit in neceſſarijs: multo minusdeus. Et ideo dat nobis ſpeꝫ illius regni. ⁊ per ꝯſequēsgratiā per quā ꝑueniamꝰ. Rom̄. 5º. Acceſſum habemꝰper fidem in gratiā. p̄s. Gratiā ⁊ gloriā dabit dominus¶ Sequit̉. Per quā ſeruiamus placētes deo cū metu ⁊reuerētia. vbi inducit ad obſequiū vt a nobis requiſitū.Dictat em̄ ratio naturalis ꝙ ei a quo multa beneficia recipimus obligamur ad reuerentiā ⁊ ad honorē exhibendum. Ergo multo fortius deo qui nobis maxima donauit ⁊ infinita repromiſit. Et ideo dicit ꝙ per iſtā gratiaꝫſcꝫ nobis datā ⁊ dandā ſeruiamus deo placētes cum me
Z iiij
xeod ac