Explanatio ſancti Thome
non ſolum habete: ſed queratis quomodo cum alijs habeatis. Ro. 12. Si fieri poteſt quod in vobis eſt cū omnibus hominibus pacem habentes. psͣ. Inquire pacē ⁊ ꝑſequere eam. ¶ Quantū ad ſecundū dicit: Et ſanctimoniā. 2. coꝝ. 7. Mundemus nos ab omni inquinamentocarnis et ſpiritus. Ꝙ autem iſta remedia ſint neceſſariaoſtendit per duo damna que incurrimus ſine ipſis. ſcilicet damnū glorie in futuro. ⁊ gratie in preſenti. Quātuꝫad primū dicit: ꝙ ſine pace ⁊ ſanctimonia nemo videbitdeū in quo cōſiſtit beatitudo Iohannis. 17. Hec eſt vitaeterna ⁊c. Quaſi dicat Sine pace ad proximū ⁊ mundicia ⁊ puritate quo ad ſeipſum nemo poteſt eſſe beatus.Mat. 5. Beati pacifici quoniā filij dei vocabuntur. Solum autē filijs debetur hereditas diuine viſionis. ItemApoc̄. 21. Non intrabit in ea aliquid coinquinatuꝫ. psͣ.Domīe quis habitabit ī tabernaculo tuo ⁊c. Itē Quisaſcendet in montē domini ⁊c. ¶ Quantū ad ſecūdū dānum ſcꝫ gratie in preſenti dicit. Contemplantes ne quisdeſit gratie dei. Gratia em̄ per diſcordiā ⁊ immundiciaꝫamittitur. ī. coꝝ. 14. Non eſt deus diſſenſionis ſed pacꝭpsͣ. In pace factus eſt locus eius. Abacuc. r. Mundi ſūtoculi tui domine ne videāt malū ⁊ reſpicere ad iniquitatēnon poteris. Sap̄. 1. Spirituſſanctus diſcipline effugietfictuꝫ et corripietur a ſuperueniente iniquitate. Figuratiue aūt loquitur apoſtolus. Gratia em̄ et ſi nō habeat̉ exmeritis alioquin iam gratia non eſſet gratia: tamen oportet ꝙ homo faciat quod in ſe eſt. Deus auteꝫ voluntateſua liberaliſſima dat eā omni preparanti ſe. Apocal̓. 3.Ecce ſto ad hoſtiuꝫ ⁊ pulſo ſi quis apperuerit mihi intrabo ad eum .i. thy. 2º. Qui vult omnes homines ſaluosfieri Et ideo gratia dei nulli deeſt ſed omnibus ꝙͣtum inſe eſt cōmunicat. Sicut nec ſol deeſt oculis cecis. Dicitergo Contemplātes ne quis deſit gratie dei. ¶ Sed cōtra quia ſi gratia non datur ex operibus: ſed tm̄ ex hoc ꝙaliquis non ponit obſtaculū. ergo habere gratiā dependet ex ſolo libero arbitrio et non ex electione dei: quod ēerror pelagij. Reſpondeo dicendum eſt ꝙ hocipſum ꝙaliquis non ponit obſtaculū ex gratia procedit. Unde ſialiquis ponat ⁊ tamen moueatur cor eius ad remouēdūillud hoc eſt ex dono gratie dei vocantis per miſericordiam ſuam Gal̓. 1. Cuꝫ aūt placuit ei qui me ſegregauit exvtero matris mee et vocauit per gratiā ſuā ⁊c. Hoc autēdonū gratie nō eſt gratū faciens. Ꝙ ergo a quibuſdā remouetur iſtud obſtaculum hoc eſt ex miſericordia dei. ꝙautē non remouetur hoc eſt ex iuſticia eius. Non autē dicit ne tu deſis: ſed ne quis. id eſt quicunqꝫ. quia quilibetdebet eſſe ſollicitus de proximo Eccleſiaſ. decimoſeptīoUnicuiqꝫ mandauit de proximo ſuo. ¶ Deinde cum dicit Ne qua radix ⁊c. Specialiter deſcēdit ad monitionēvitationis peccatoꝝ cōtrarioꝝ vnicuiqꝫ predictoꝝ remedioruꝫ. Et primo monet vitari peccata cōtraria paci. Secundo contraria ſanctimonie ibi. Ne quis fornicator ⁊cͣ.Dicit ergo: Ne qua radix amaritudinis ⁊c. Illud dicit̉amarū quod non poteſt guſtari niſi cum offenſa. Conuerſatio ergo alicuius dicitur amara quando non poteſt eſſeſine offenſa eoꝝ cum quibus cōuerſatur. Quo contra dicitur de ſapientia. Sap̄. 8. Non habet amaritudinē conuerſatio illius nec tediū conuictus eius ſed leticiā ⁊ gaudium. Qui ergo in ſapientia ſcit conuerſari non eſt amare conuerſationis. qd̓ ſit quando nō habet dura verba vl̓facta. Et ideo dicit Contēplantes ne qua radix amaritudinis. id eſt amaritudo paulatim inchoata ⁊ in corde radicata ſurſum germinans impediat pacem. ⁊ per conſequēs gratiā et viſionē dei. Deutro. 29. Ne ſit inter vosradix germinans fel ⁊ amaritudinē. Oſee. 12. Ad iracūdiaꝫ prouocauit me effraym in amaritudinibus ſuis. Ul̓
radix amaritudinis ē mala cogitatio noxie delectatiōis.que ſurſum germinat quando per conſenſum ad opꝰ venit̉. Et per illam inquinantur multi: quia non ſolum illein quo eſt. ſed et alij malo eius exemplo .i. corinthiorumquinto. Modicum fermentum totam maſſam corrumpit¶ Deinde cum dicit. Ne quis fornicator ⁊c̄. Monet vitare peccata contraria ſanctimonie cui ſpecialiter opponuntur pctā carnalia. ſcꝫ luxuria ⁊ gula: que perficiūturin delectatione carnali: per quam mens inquinatur. Unde iſta mentem ⁊ carnem inquinant. Et ideo ſpecialitermonet iſta vitari. Et primo luxuriam dicens: Contēplātes. Et non ſolum quilibet in ſeipſo ſed ne quis fornicator. ita ꝙ quilibet in proximo ſuo hoc contempletur Auguſtinus. Inuiceꝫ veſtram pudiciciā cuſtodite. ⁊ Epheſiorum. 5. Fornicatio autē ⁊ om̄is immūdicia ⁊ auaritianec nominetur in vobis ſicut decet ſanctos Thobie. 4.Attende tibi ab omni fornicatione. ¶ Secundo prohibet gulam dicens: Aut prophanus. ⁊ dicitur quaſi procul a phano. ⁊ tales ſunt guloſi qui de ventre ſuo deumfaciunt ſicut Eſau Quod dixerat oſtendit in exēplo eſauqui propter gulam vendidit primogenita Sic etiam guloſus pro mīma eſca vendit hereditatē eternā. Prouer.6. Preciū ſcorti vix eſt vnius panis Eſau autē non ſolūfuit guloſus: ſed etiā luxurioſus. quia contra voluntateꝫparentum duxit vxores alienigenas. Ius autem primogeniti erat ꝙ habebat duplicē portionem. et ante ſacerdotium aaron habebat honorem ſacerdotalem. Vnde inhoc cōmiſit ipſe ſymoniā. gͦ videt̉ ꝙ etiam Iacob qͥ illd̓emit ſimilit̓ cōmiſit ſymoniā qd̓ falſuꝫ eſt. Iacob em̄ perſpiritumſanctum intellexit illud ſibi deberi. iuxta illudMalachie. 1. Iacob dilexi Eſau aūt odio habui. Et id̓onon emit ſed quod ſibi debebat̉ ab iniuſto poſſeſſore redemit Et hoc eſt ꝙ dicit ꝙ Eſau propter vnam eſcā vendidit primitiua ſua: vl̓ prīogēita vt dicit̉. Gen̄. 25. ⁊. 277¶ Et penam conſecutam oſtendit ſubdens: Scitote em̄quoniam et poſtea cupiens hereditare benedictionē reprobatus eſt. Sicut enim dicit̉ Gen̄. 27. Poſtꝙͣ yſaacbenedixerat iacob: venit Eſau ⁊ petijt benedictione: qd̓tamen non obtinuit. licet pater feciſſet ignorans. quia inillo ſtupore quem habuit: factus in extaſi edoctusꝰ eſt aſpirituſancto ꝙ non retractaret quod federat. Vnde dicit: Benedixi ei ⁊ erit benedictꝰ. Et ſic Eſau conſilio ſpirituſſancti reprobatus fuit. In quo datur intelligi ꝙ nullus debet negligere dum adhuc viuit benefacere quantumcūqꝫ ſit reprobatus in preſcientia diuina. qꝛ poſt vitam ad hereditatē dei: etiam ſi deſideretur naturalit̓ nōperuenitur. ¶ Sequitur. Non enim inuenit penitentielocum ꝙͣꝙͣ cum lachrymis inquiſiſſet eam. Sicut enimdicitur Gen̄. 27. Irrugit clamore magno ⁊cͣ. Sed contra quia dicitur Ezechiel̓. 18. Quacunqꝫ hora ingenuerit peccator ⁊c. Reſpondeo dicendū eſt ꝙ ꝙͣdiu preſensvita agit̉ pōt agi vera penitentia. Interdum tn̄ aliqͥs penitet non propter amorem iuſticie: ſed propter timorempene vel damni temporalis. Et ſic penituit Eſau. non qꝛvendiderat primogenita: ſed quia perdiderat. Vnde nōdolebat de peccato venditionis: ſed de damno perditionis. Et ideo penitentia eius non fuit accepta. qꝛ nō eratvera. Sic etiam penitent damnati in inferno. vt diciturSapientie. 5. Penitentiam agentes. non quia peccaueuerunt: ſed quia excluſi ſunt. Tamen ſcd̓m gloſam hocqd̓ dicit: Hic fornicator ⁊ prophanus aliter intelligi poteſt vt fornicator dicatur qui cū fide carnales cerimonias obſeruat. ſicut habens concubinam cū vxore propria.Sed prophanus. id eſt procul a phano. ſicut penitus infidelis.