Explanatio ſancti Thome
ꝟbo ⁊ facto ꝯfeſſio ꝑtinet ad fidē. qꝛ ip̄i illd̓ qd̓ ſolū eisꝓmiſſum fuerat nec exhibitū firmiſſime crediderūt etiāvſqꝫ ad mortē. Vnde luxta fidē .i. iuxta ſe hn̄tes fidē ſuāqͣſi ſociā ⁊ inſeꝑabilē defūcti ſunt. Apoc. 2. Eſto fidelisvſqꝫ ad mortē. ¶ Dein̄ cū dic̄. Iō nō ꝯfūdit̉ ⁊c. on̄dit qͥdex fide ſua meruer̄t accipere. hoc aūt fuit honor maximꝰReputat̉ aūt maximus honor qn̄ denoīat̉ aliquis ab aliquo ſolēni officio vel ſeruitio magni et excellētis dn̄i velpͥncipis ſicut notarius pape vel cancellariꝰ regis Maiorautē honor eſt quādo ille magnꝰ dominꝰ vult nominariab his qui ſeruiūt ei. Sic aūt eſt de iſtis tribus abraam:yſaac: ⁊ iacob. quoꝝ dn̄s rex magnꝰ ſuꝑ om̄es deos ſpecialiter vocat ſe eorum deū. Unde Exo. 3. Ego ſum deꝰabraam: deus yſaac: ⁊ deus iacob. Vnde dicit. Ideo nōconfundit̉ deus vocari deus eoꝝ. Et huiꝰ poteſt triplexratio aſſignari. Prima qꝛ deus ꝑ fidem cognoſcit̉. Iſtiautē legunt̉ pͥmo ſeparaſſe ſe ꝑ cultū ſpecialem ab infidelibus. Unde ⁊ abraā pͥmus accepit ſignaculū fidei Ro.4. Vt fieret pater multitudinis gentiū. Et ideo ꝓponūtur nobis in exemplū ſicut illi ꝑ quos deus pͥmo cognitꝰeſt ⁊ ꝑ eos deus nominatus eſt vt obiectū fidei. Et idcirco ab eis voluit nominari. ¶ Secunda ẜm aug. in gloſaqꝛ ī iſtis latet aliqd̓ myſteriū. In iſtis em̄ inuenimꝰ ſimilitudinē generatiōis qͣ deus regenerauit filios ſpūales.Uidemꝰ aūt in ipſis quadruplicē modū generādi. Primus modus eſt liberorū ꝑ liberos ſicut abraam ꝑ ſaramgenuit yſaac qͥ genuit ꝑ rebeccam iacob. Iacob aūt octopatriarchas ꝑ lyam ⁊ rachelē. Secundus modus fuit liberoꝝ ꝑ ancillas ſicut iacob ꝑ balam ⁊ zelpham genuitdan ⁊ neptalim gath ⁊ azer. Tertius modꝰ fuit ſeruoꝝꝑ liberas. ſicut yſaac genuit ꝑ rebeccā eſau de qͦ dictū eſtMaior ſeruiet minori. Quartus modꝰ fuit ſeruoꝝ ꝑ ancillas. ſicut ꝑ agar genuit abraam yſmael. In hoc gͦ deſignat̉ diuerſus modus: qꝛ dn̄s ſpūales filios generat.qꝛ aliqn̄ bonos ꝑ bonos. ſicut timotheū ꝑ paulū. Aliqn̄bonos ꝑ malos ⁊ iſta eſt generatio liberoꝝ per ancillas.Aliqn̄ malos ꝑ bonos ſicut ſimonē magū ꝑ philippū Etiſta eſt generatio ſeruoꝝ ꝑ liberos. Maloꝝ autē generatio ꝑ malos reputat̉ in ſemine. Unde Gal̓. 4. Eijce an-cillam ⁊ filium eius. ¶ Tertia ratio ⁊ videt̉ magis ẜmintentionē apl̓i: qꝛ conſuetū eſt ꝙ rex vocat̉ a pͥncipali ciuitate vl̓ a pr̄ia tota ſicut rex hieruſalē. rex romanoꝝ. rexfrancie. Et ideo deus ꝓprie vocat rex ⁊ deus illorū quiſpecialiter ſpectat ad ciuitatē illam hieruſalē celeſtē cuius artifex ⁊ ꝯditor eſt deus. Et qꝛ iſti verbo ⁊ facto oſtēdebant ſe ad illā ciuitatē ꝑtinere. ideo dicit̉ deus illoruꝫUn̄ dicit. Parauit em̄ illis ciuitatē id ē eſt. cōditor ciuitatis illius quā ipſe habebat ꝓpriā. ¶ Deinde cum dicit. Fide obtulit ⁊c. ponit vnū aliud exemplū inſigne circa fidem abrae inꝙͣtum reſpicit deum ſcꝫ illud maximuꝫſacrificiū eius qn̄ ad mandatū dn̄i voluit vnigenitū ſuuꝫīmolare filiū Gen̄. 22. Et de hoc oſtēdit tria. Primo qͥdfecerit. Secundo ꝙ hoc ad fidē ꝑtinet ibi. Et vnigenitū⁊c. Tertio quid ex hoc recepit ibi. Unde eum ⁊ in parabola ⁊c. Dicit ergo. Abraam cum temptaret̉ obtulit ideſt offerre voluit fide yſaac ſicut patet ꝑ totum duodecimū capituluꝫ Gen̄. ¶ Hic eſt duplex queſtio. Una qꝛ innocentem occidere eſt cōtra legem nature ⁊ ita peccatuꝫErgo volēdo offerre peccauit. Reſpondeo dicendū eſtꝙ ille qui ex mandato ſuperioris interficit ſi ille licite p̄cipit: alius licite obedit ⁊ poteſt licite exequi miniſteriūſuuꝫ. Deus aūt habet mortis ⁊ vite auctoritatē. 1. Reg.2. Dominus mortificat ⁊ viuificat. Deus autē ſubtrahēdo vitam alicui etiam innocenti nulli facit iniuriaꝫ. Unde ⁊ quottidie diſpoſitione diuina multi nocentes ⁊ īnocētes moriunt̉. Et ideo dei mādatū licite poterat exequi.¶ Item querit̉ de hoc qd̓ dicit. Cū temptaret̉. Deus em̄
nullū tēptat: qꝛ temptare eſt ignorantis. Reſpōdeo dicēdū eſt ꝙ diabolꝰ tēptat vt decipiat .i. theſſal̓. 3. Ne forte temptauerit vos q̄ temptat. Hoc patet in temptatiōeqͣ tēptauit xp̄m Mat. 4. Hō ꝟo tēptat vt cognoſcat .3.Reg. 10. dicit de regina ſaba q̄ venit ad ſalomonē vt tēptaret eū in enigmatibꝰ. Sic nō tēptat deꝰ qͥ oīa nouit.ſꝫ tēptat vt hō ſibiipſi inoteſcat ꝙͣte fortitudinis ⁊ fragilitatis ſit in ſe. Deut̓. ę. Ut tēptaret te ⁊ nota fierēt̉ q̄ intuo aīo verſabant̉. Itē vt alij tēptatū cogͦſcant qͥ ex hoceis ꝓponit̉ in exemplū ſicut abraā ⁊ iob. Ecc̄. 44. et. I.Mach̓ .2. Abraā in tēptatiōe inuentꝰ ē fidelis. ¶ Deinde cum dicit. Et vnigenitū ⁊c. multū ſubtiliter oſtenditꝙ illa obedientia ꝑtinebat ad fidē. Sicut em̄ ſupradictūeſt Abraam licet multū ſenex credidit deo ꝓmittenti ꝙin yſaac benedieturus eſſet ei in ſemine. credebat etiamdeum poſſe mortuos ſuſcitare. Cum ergo p̄cipiebat̉ ei ꝙoccideret non erat ſpes vltra iam de ſara iam valde antiqua. qꝛ yſaac erat iam adoleſcens poſſe habere filiuꝫ. Etideo cū crederet obediendū mandato dei nō reſtabat niſiꝙ crederet reſuſcitari yſaac ꝑ queꝫ debebat ei vocari ſēmē. Un̄ dicit. Et vnigenitū ſcꝫ ſara de qͣ ſcꝫ filio nato debebat deus pactū ꝓmiſſuꝫ cōplere. ſicut patet Gen̄. 17.Uel vnigenitū ſcꝫ int̓ liberos. Gen̄. 22. Tolle filiū tuuꝫvnigenitū yſaac qͥ ſuſceperat re ꝓmiſſiōes. Ad quē etiaꝫdictū eſt id ē rōne cuiꝰ ⁊cͣ. ¶ Arbitrans id ē firmiter credens qꝛ ⁊ a mortuis potēs eſt deꝰᶜ eū ſuſcitare. Hoc gͦ fuitargumentū fidei maximū. qꝛ articulus reſurrectionis eſtvnus de maioribꝰ. ¶ Deinde cū dicit. Un̄ eū ⁊ in ꝑabolā accepit ⁊c. on̄dit qd ꝑ fidē meruit. qꝛ cū iā nō reſtaretaliud niſi īmolari ipſum vocauit eum angelꝰ ⁊ arietē herentē cornibꝰ loco filij īmolauit. Hoc aūt fuit ꝑabola id ēfigura xp̄i futuri Ariēs eī herēs cornibꝰ int̓ vepres ē humanitas ꝯfixa cruci q̄ paſſa ē. yſaac .i. diuītas euaſit cumdeꝰ vere mortuꝰ ē ⁊ ſepultꝰ. Et ſic patet ꝙ iſta figura valde incomplete adequat figuratū. Accepit gͦ eū .ſ. iſaac inparabolā .i. in figurā xp̄i erucifigendi ⁊ īmolandi.Lectio quinta.SIde: ⁊ de futurꝭ bn̄dixit iſaac iacob⁊ eſau. Fide: iacob moriēs ſingl̓osfilioꝝ ioſeph bn̄dixit: ⁊ adorauit faſtigiumvirgē eiꝰ. Fide ioſeph moriēs d̓ ꝓfectiōe filioꝝ iſrl̓ mēoratꝰ ē ⁊ d̓ oſſibꝰ ſuis mādauit.Fide moyſes natꝰ occl̓tatꝰ ē mēſibꝰ tribꝰ aꝑentibꝰ eo ꝙ vidiſſent elegātē infantē: ⁊ nōtimuerūt regꝭ edictū. Fide moyſes grādisfactꝰ negauit ſe eē filiū filie pharaōis: magꝭeligens affligi cum ppl̓o dei temporalis peccati hr̄e iocunditatē: maiores diuitias eſtimans theſauro egyptiorū improperiū xp̄i.Aſpiciebat enim remunerationē.Supra poſuit apl̓s exēplū d̓ fide abrae: hic ponit exēplūde fide iſaac iacob ⁊ ioſeph. Et pͥª de fide iſaac. Dic̄ gͦ ꝙiſaac fide de futurꝭ .i. q̄ ſe extēdebāt ad futura bn̄dixit iacob ⁊ eſau. Ul̓ bn̄dixit d̓ futurꝭ .i. ꝓ futurꝭ. Ul̓ bn̄dictiōeq̄ ſe extēdebat ad futura. Uerba eī ſua n̄ hēbāt efficaciāniſi ex virtute dei ꝑ quā qͥdē bn̄dictiōꝫ minor p̄latus fuitmaiori. Qd̓ nō fuit ꝙͣtū ad ꝑſonas eoꝝ. ſꝫ ꝙͣtū ad duosppl̓os qͥ ex ip̄is exierūt. psͣ. In ydumeā extēdā calciamētū meū. Fuerūt eī ydumei qͥ egreſſi ſunt de eſau ſubiectifilijs iſrl̓. In qͦ ſignificabat ꝙ minor ppl̓us ſcꝫ gentiū:fidē debebat p̄uenire ppl̓m maiorē ſcꝫ ludeoꝝ Mat. 8.Multi ab oriēte ⁊ occidēte veniēt ⁊ recūbēt cū abraā lſaac ⁊ iacob in regno celorū. filij autē regni eijcient̉ in te-