Explanatio ſancti Thome
tum ibi Fide ioſeph ⁊cͣ. Iterum pͥma in duas. Prīo em̄ponit qͥd fecerit ꝙͣtum ad exteriorē ⁊ humanā cognitionem. Secūdo qͥd fecerit ꝙͣtum ad deū ibi. Fide obtulit⁊c. Circa pͥmum tria facit. Primo em̄ oſtendit quid fecerit ꝙͣtum ad habitationē. Secundo quid fecerit ꝙͣtū adgenerationem ibi. Fide ⁊ ipſa ſara ⁊cͣ. Tertio quid fecerit ꝙͣtū ad ſuā conuerſationē ibi. Iuxta fidē ⁊c̄. Itē ꝙͣtūad habitationem duo oſtendit. Primo quid fecerit ꝙͣtūad primā loci mutationē. Secundo ꝙͣtum ad alteriꝰ inhabitationē ibi. Fide moratus. ⁊c. Vt autē oſtendat exemplum ſuuꝫ de abraā magne auctoritatis eſſe: Primoponit celebritatem noīs eius dicens: Ille qui vocat̉ ſcꝫa deo. Gen̄. 17. Uocaberis abraam. Item vocat̉ ab hominibus Eccͣ. 44. Abraam magnus pater multitudinis gentium: Talis ergo a deo vocatus ⁊ ab homibꝰ p̄dicatus dignus eſt exemplo. Secūdo ponit exemplū eiꝰdicēs: Quia fide obediuit ⁊c. Per fidē em̄ informamurad obediendū deo de inuiſibilibꝰ Ro. 1. Ad obediendūfidei ⁊c. ¶ Exire in locum quem accepturus erat in hereditatem. de quo Gen̄. 12. Egredere de terra tua ⁊ de cōgnatione tua ⁊ de domo patris tui ⁊ veni in terrā quammonſtrauero tihi. Dn̄s autē terraꝫ illam debebat ſibi dare in hereditatem Gen̄. 13. Omnē terrram quā conſpicistibi dabo. ¶ Sed nunqͥd non ipſe cū pr̄e ſuo thare exierat de terra ſua. Ergo non exiuit ex precepto dn̄i. ſed ꝑpatrem. Reſpōdeo. dicendū eſt ꝙ cum patre exiuerat reuerſurus iterum. ſed ex precepto dn̄i exiuerat in meſopotamiā ſyrie vbi mortuo patre intendebat remanere. ſꝫex mandato dn̄i venit in terram chanaan. ¶ Et nunqͥderat hoc mirabile vt ſic de hoc oporteret habere fidem ⁊credere deo? Sic qꝛ neſciēs quo iret id eſt vt iret ad remignotam. Qd̓ aūt eſt ignotū eſt inuiſibile. Per illā obedientiam abrae nobis deſignat ꝙ debemus ab om̄i affectione carnali exire ſi volumus hereditatē nr̄am haberepsͣ. Obliuiſcere populum tuum ⁊ domū patris tui. Eſa.64. Oculus non vidit deus abſqꝫ te que preparaſti expectantibus te. Vnde hereditas iſta eſt nobis ignota.¶ Deinde cum dicit. Fide moratus eſt ⁊c. oſtendit quidꝑ fidem fecerit ꝙͣtum ad inhabitationē. Et pͥmo qͥd fecerit oſtendit. Secundo ſubdit cauſam quare. ibi. Expectabat em̄ ⁊c. Uidemꝰ em̄ ꝙ aliqn̄ aliqͥs exit de terra natiuitatis ſue ⁊ vadit alibi vbi facit manſionē ſuam ꝑpetuā.Sic non fecit abraam: ſed ſicut aduena fuit in terra chanaan. ⁊ ſicut aduena mortuꝰ eſt in ipſa. quod patet quianon fecit ibi domū nec firmā manſionē: ſed habitauit incaſulis ⁊ tabernaculis q̄ ſunt habitacula mobilia. Undeſemper fit mentio de tabernaculis qn̄ loquit̉ de abraamUnde ex precepto dn̄i habitauit ibi vt aduena. Act̉. 7.Non dedit illi in ea hereditatē nec paſſum pedis. Gen̄.21. Fuit colonus terre philiſtinoꝝ diebus multis. Qd̓quidem verum eſt ꝙͣtum ad id qd̓ dn̄s ei gratis donaturus eſſet non ꝙͣtum ad id qd̓ emit. Vnde dicit ꝙ fide demoratus eſt in terra repromiſſionis: qꝛ fuit ei frequenterpromiſſa ſicut patet Gen̄. 12. vſqꝫ ad. 21. capitulū ſicut inaliena. qd̓ patet qꝛ habitando in caſulis que dicunt̉ a cadendo ⁊ in tentorijs mobilibꝰ: ⁊ ꝙ animo nō redeundiin patriam ſuam etiam ſi plus vixiſſet. patet qꝛ cū yſaac⁊ iacob habitauit non quidē ſimul ſed ſucceſſiue qͥ erantfilij promiſſionis. qꝛ ipſis facta eſt promiſſio. Gen̄. 17. et28. Et dicit coheredibus repromiſſionis in quo dat̉ nobis intelligi ꝙ in mundo iſto debemus conuerſari ſicutalieni ⁊ aduene. 1. Corin. 7. Qui vtunt̉ hoc mūdo tāꝙͣnon vtant̉. infra vltimo. Non em̄ habemus hic manentem ciuitatē ſed futuraꝫ inqͥrimus. ¶ Deinde cum dicitExpectabat em̄ ⁊c. oſtendit quare morabant̉ ſicut aduene. qꝛ ſcꝫ non reputabant ſe aliquid habere ſuꝑ terram.
ſed querebant hereditatem celeſtē ciuitatē. psͣ. Stanteserant pedes noſtri in atrijs tuis hieruſalē. hieruſalem q̄edificat̉ vt ciuitas Eſa. 33. Oculi tui videbunt hieruſalēhabitationē opulentā tabernaculū quod nequaꝙͣ vltratranſferri poterit. ⁊cͣ. Non tabernaculū mobile. Et dicit̉ciuitas pͥmo ꝓpter ciuium vnitatem que vnitas eſt ꝑ pacem. psͣ. Lauda hieruſalem dn̄m: lauda deum tuū ſyonEt ſequit̉. Qui poſnit fines tuos pacem. Eſa. 32. Sedebit populus meꝰ in pulchritudine pacis in tabernaculisfiducie in requie opulenta. Io. 17. Vt ſint vnum ſicut etnos vnum ſumus. Secundo eſt ordinata qd̓ ſit maximeꝓpter iuſticiā ⁊ nō ad malū faciendū. Ibi aūt eſt ꝑpetuaiuſticia Ezech̓. 42. Nomē ciuitatꝭ ex illa die dn̄s ibidē.Tertio ꝑ ſe ſufficiens ad om̄ia que ſunt neceſſaria. Qd̓ꝑfectiſſime ibi erit: qꝛ ibi eſt ſtatus bonoꝝ omniū aggregatione ꝑfectus psͣ. Hieruſalem que edificat̉ vt ciuitas:cuiꝰ parti cipatio eius in idipſum. Iſta ciuitas hꝫ fundamenta in quo ſignificat eius ſtabilitatē. Eſa. 33. Tabernaculum qd̓ nequaꝙͣ vltra trāſferri poterit. Sunt auteꝫfundamenta pͥma pars edificij. Unde angeli ſunt huiusciuitatis fundamenta. psͣ. Fundamenta eius in montibus ſanctis. Homines em̄ aſſumēt̉ ad ordines angeloꝝEccl̓e vero fundamēta ſūt apl̓i Apoc. 21. Actor aūt huiꝰciuitatis eſt ipſe deus nō humane artis ſapiētia. 2. corī.5. Scimus qm̄ ſi terreſtris domꝰ noſtra huiꝰ habitationis diſſoluat̉ ꝙ edificationeꝫ a deo habemus domū nonmanufactā ſed eternā in celis. Ad cuiuſlibet autē ciuitatis edificationem duo requirunt̉. Primū eſt auctoritaspͥncipis qua mediante firmet̉ qͥ dicit conditor eius a quo⁊ ipſa nomē accipit. ſicut a romulo roma. Et ſic illius ciuitatis dicit̉ deus conditor eius. psͣ. In ciuitate dei noſtri deus fundauit eam ineternum. Secundū eſt modusdiſponendi ipſam qui cōmendat ſapientiā artificis. Etſic deus dicit̉ artifex eius. qꝛ ordinata eſt ẜm diſpoſitōꝫ⁊ ſapīam dei. psͣ. Magnꝰ dn̄s ⁊ laudabilis nimis in ciuitate dei nr̄i. ⁊c. Debita eī diſpoſitio oꝑis cōmendat opificem. Nuſꝙͣ aūt ita relucet diuina ſapīa ſicut ibi. Et iōibi nimis laudabilis dicit̉. ¶ Dein̄ cū dicit. Sara fide etipſa ⁊cͣ. oſtendit qͥd ibi ꝑ fidem vxor eius cōſecuta eſt. Etcirca hoc duo facit. qꝛ pͥmo oſtendit qͥd conſecuta eſt ip̄aSecūdo qͥd cōſecutū eſt in filijs ibi. Propt̓ qd̓ ⁊ ab vno⁊c. In vxore autē eius ſara duo defectus erant ꝓpter qͦsoīno videbat̉ qͣſi impoſſibile ipſaꝫ poſſe cōcipere. Undecredere illa fuit magne fidei. Unū erat qꝛ ſterilis. Gen̄.II. Erat autē ſara ſterilis. Aliud qꝛ iam ꝓpter defectumetatis non erat naturaliter apta ad generationē Gen̄. 18Deſierant ſare fieri muliebria. Itē ipſa dicit ibidē. Egoiam ſenui ⁊ dn̄s meꝰ vetulus eſt. Iſtos duos defectꝰ tāgit apl̓us. Primū cū dicit. Sara ſterilis. Scd̓m cū dicitEt p̄ter tēpus etatis ⁊c. Tamē his non obſtantibꝰ ipſaaccepit virtutē in conceptione ſeminis fide ſcꝫ vel ſua vl̓abrae. qꝛ ⁊ ſi erat īpoſſibile ẜm naturā ꝙ nonagenaria d̓centenario conciperet: tn̄ vterqꝫ credidit deo cui nihil ēdifficile. Vnde dicit ꝙ fidelē credidit eſſe euꝫ qͥ repromiſerat. ¶ Sed cōtra ꝙͣtum ad abraam ⁊ videt̉ ꝙ non credidit. qꝛ Gen̄. 17. dicit̉ ꝙ riſit dicens in corde ſuo. Putas ne centenario naſcet̉ filiꝰ ⁊ ſara nonagenaria pariet?Iteruꝫ ꝙͣtum ad ſarā Gen̄. 18. dicit̉ ꝙ riſit occulte dicēsPoſtꝙͣ ego cōſenui ⁊ dn̄s meꝰ vetulꝰ eſt voluptati operam dabo. Rn̄deo. dicendū eſt ꝙ ꝙͣtum ad abraā riſuseius nō fuit dubitationis ſed admirationis. Un̄ Ro. 4.Nō heſitauit diffidentia. ſꝫ cōfortatꝰ eſt fide dans gl̓iamdeo pleniſſime ſciens ꝙ qͥcqͥd ꝓmiſit deꝰ potēs eſt ⁊ facere. Un̄ nec rep̄hendit riſus eius a deo qͥ corda oīm nouit. Sara autē pͥmo dubitauit in pͥma ꝓmiſſione. ſꝫ qn̄angelus recurrit ad potentiā dei cū dixit. Nunquid de-