in epiſtolam ad Hebreos XI

S XI

non inueniebat̉ qꝛ tranſtulit eum deus. Et tdem eſt ſenſus. Sap̄. 4. Placens deo factus eſt dilectus ⁊ viuensinter peccatores tranſlatꝰ eſt. Sicut em̄ cōueniēs fuit ꝙhomo ꝓpter peccatū expelleret̉ de paradiſo: ita ꝙ iuſtꝰintroduceret̉. Iſte em̄ ꝑ ſeth ſeptimus ab adam optimꝰfuit. ſic lamech ꝑ cayn ſeptimus ab adam peſſimus fuitvtpote qͥ ꝯtra naturā pͥmꝰ introduxit bigamiā. ¶ Deinde cum dicit. Ante tranſlationem ⁊c. ꝓbat ꝙ ꝓpt̓ meritum fidei fuerat tranſlatus: qꝛ anteꝙͣ tranſferret dicit deipſo ſcpͥtura ꝙ ambulauit cum deo qd̓ eſt cōſentire ⁊ placere deo. Propter hoc autē tulit eum deus: ſed ſine fideimpoſſibile eſt ambulare cuꝫ deo ⁊ deo placere. ergo ⁊c.Totam iſtam rōem ꝙͣtuꝫ ad p̄miſſas ponit. Et pͥmo maiorem: qꝛ habuit teſtimoniū ante tranſlationeꝫ placuiſſedeo. Et ideo tranſtulit eum deus. Eccͣ. 44. Enoch em̄placult deo ⁊ tranſlatꝰ ē in paradiſum vt det gentibꝰ ſapientiam. Ꝙ autē placuerit oſtendit ſcpͥtura que dicitꝙ ambulauit cum deo. Mal̓. 2. In pace et in eqͥtate ambulauit mecū. psͣ. Ambulans in via īmaculata hic mihimīſtrabat. Minorē ſubdit dicēs. Sine fide aūt impoſſibile eſt placere deo. Ecc̄. 1. Beneplacitū ē illi fides Ro.3. Arbitramur iuſtificari hominē per fideꝫ. Probat aūtminorem cum dicit. Accedentē ad deū oportet credere.Nullꝰ em̄ poteſt deo placere niſi accedat ad ipſuꝫ. Iac.4. Appropinquate deo ⁊ appropinqͣbit vobis. psͣ. Accedite ad eum ⁊ illuminamini. Sed nullus accedit addeum niſi ꝑ fidem. qꝛ fides eſt lumen intellectus. Ergonullus poteſt deo placere niſi ꝑ fidem. Accedentē auteꝫꝑ fidem oportet credere dn̄o. Sicut em̄ videmꝰ in quolibet motu naturali ꝙ oportet ꝙ mobile ex motu duo intēdat ne motꝰ ſit fruſtra. ſcꝫ aliquē certū terminū ⁊ certācauſam quare moueat̉. prius autē eſt terminus ꝙͣ effectꝰmotus cōſequat̉. ſic etiā in motu quo aliquis accedit addeum terminus motus eſt ipſe deus. Unde dicit oportetcredere accedentē quia eſt. Qd̓ dicit ꝓpter eius eternitatem Exo. 3. Qui eſt miſit me. ¶ Secundo ꝙ ſciat ꝙdeus habeat ꝓuidentiam de rebus. Aliter em̄ nullꝰ iretad ipſum ſi non ſperaret aliquā remunerationē ab ipſo.Unde dicit Et inquirentibꝰ ⁊c. Eſa. 40. Ecce dominuſveniet. ecce merces eius cum eo. Merces auteꝫ eſt illudquod homo querit ex labore. Matth̓. 20. Voca operarios et redde illis mercedē ſuā. Que merces nihil ē alid̓ꝙͣ deus: qꝛ nihil extra ipſum debet homo querere. Gen̄.15. Ego ꝓtector tuus ſum ⁊ merces tua magna nimis:Deus em̄ nihil aliud dat niſi ſeipſum. psͣ. Dominꝰ ꝑshereditatis mee ⁊ calicis mei. Tren̄. 3. Pars mea dn̄sdixit anima mea ⁊c. Et ideo dicit. Remunerator eſt inquirentibus eum. Non aliud. psͣ. Querite dn̄m ⁊ cōfirmamini: querite faciem eius ſemꝑ. Sed nunqͥd duo hecſufficiunt ad ſalutē? Reſpondeo. dicendū eſt ꝙ poſt peccatū pͥmi parentis nemo potuit ſaluari a reatu culpe originalis niſi ꝑ fidem mediatoris: ſed iſta fides diuerſificata eſt ꝙͣtum ad modum credendi ẜm diuerſitatē temporum ⁊ ſtatuū. Nos aūt quibꝰ eſt tantum beneficiū exhibitum magis tenemur credere ꝙͣ illi qui fuerūt ante aduentum xp̄i. Tunc etiam aliqui magis explicite ſicut maiores ⁊ illi quibꝰ facta fuit aliqua reuelatio ſpecialis. Illi etiam qͥ ſub lege magis explicite ꝙͣ ante legem. qꝛ data fuerunt eis aliqua ſacramenta quibus qͣſi ꝑ figurā repreſentabat̉ xp̄s. ſed gentiles qui fuerunt ſaluati ſufficiebat eis ꝙ crederent deum eſſe remunerattorē. q̄ remuneratio nō ſit niſi ꝑ xp̄m. Unde implicite credebant in mediatorem. ¶ Contra autē illud qd̓ dicit ꝙ oportet credere ꝙ deus eſt. qꝛ dictuꝫ eſt ſupra ꝙ creditum non poteſteſſe ſcitum nec viſum. deum autē eſſe eſt demonſtratū.Reſpondeo. dicendū eſt ꝙ de deo poteſt multiplicit̓ ha-

beri noticia. Uno modo per chriſtū inꝙͣtum ſcꝫ eſt patervnigeniti ⁊ conſubſtantialis ⁊ alia que ſpecialiter xp̄usde deo patre ⁊ filio ⁊ ſpūſancto docuit ꝙͣtum ad vnitatēeſſentie ⁊ eternitatem ꝑſonaꝝ. Et hoc tm̄ eſt creditū necin veteri taſtamento fuit explicite creditum niſi a maioribus tm̄. Secundo modo ꝙ ſolus deus colendus eſt etſic eſt tm̄ creditū etiam a iudeis. Tertio modo ꝙ eſt vnꝰdeus ⁊ hoc notum eſt etiam ipſis philoſophis ⁊ nō cadit ſub fide. ¶ Deinde cum dicit. Fide noe ⁊c. oſtenditquid noe fecit ꝑ fidem ⁊ quid inde conſecutus eſt ibi. Etiuſticie ⁊c. De ipſo auteꝫ narrat quinqꝫ que fecit. Primo ꝙ dictis dei credidit de futuro iudicio quod tn̄ nondum videbat̉. Unde dicit. Fide noe reſpōſo accepto dehis que adhuc non videbant̉ ſupple crediderat. Secundo ex fide timuit. Fides em̄ eſt pͥncipium timoris. Eccͣ.25. Timor dn̄i initium dilectionis eius. Fidei autē initium agglutinandū eſt illi ſcꝫ timori. Et ideo dicit. Metuens ſcꝫ diluuiū ꝓmiſſum qd̓ tn̄ non videbat̉. Ergo fides eſt de inuiſibilibus. Tertio mandatuꝫ deiⁱ impleuitfaciendo archam. Vnde dicit aptauit archaꝫ id eſt ſcd̓mdiſpoſitionem dei conuenientē fecit. Quarto a deo ſalutem ſperauit. Unde dicit. In ſalutem domus ſue id eſtfamilie ſue. qꝛ illi ſoli ſalui facti ſunt. 1. Pe. 3. Pauci ideſt octo anime ſalue facte ſunt ꝑ aquam. Quinto ex hocꝙ ꝓpter fidem predictam fecit damnauit mundū id eſtmundanos damnabiles oſtendit: Reuelato auteꝫ ſibi defabricanda archa: rn̄ſuꝫ fuit deſiderio eius ⁊ iuſtcie q̄ ē ꝑfidē. ¶ Dein̄ cū dicit. Et iuſticie q̄ ⁊cͣ. oſtendit qͥd ꝑ fidēconſecutus eſt. Sicut em̄ poſt mortem alicuius aliquisſuccedit in hereditatē eius ſic etiā qꝛ a pͥncipio mūdi nōtotalit̓ defecerat iuſticia in mūdo: qꝛ adhuc durabat mūdus. ſed in diluuio quaſi totus periit mundus. ideo ipſenōe quaſi heres factus eſt ꝓpter fidem ſuam. Uel iuſticie que habet̉ ꝑ fidem. vel ſicut patres ſui iuſtificati fuerunt ꝑ fideꝫ: ita ipſe factus heres ē iuſticie ꝑ fidē ſcꝫ imitator ꝑ fidem paterne iuſticie.Lectio tertia.Ide qui vocatur abraaꝫ obediuitin locum exire quem accepturuserat in hereditatem ⁊ exijt neſciēsquo iret. Fide: demoratus eſt in terra re ꝓmiſſionis tanqͣꝫ ī aliena: in caſulis habitādocum yſaac ⁊ iacob coheredibus repromiſſionis eiuſdem. Expectabat enim fundamenta habentem ciuitatē cuius artifex ⁊ conditor deus. Fide: ⁊ ipſa ſara ſterilis virtuteꝫin conceptione ſeminis accepit etiaꝫ pretertempus etatis: quoniam fidelem crediditeſſe eum qui repromiſerat. Propter quod⁊ ab vno orti ſunt: ⁊ hoc emortuo tanqͣꝫ ſidera celi in multitudinē: ⁊ ſicut arena queeſt ad oram maris innumerabilis.Supra poſuit apl̓us exemplū fidei in patribꝰ qͥ fueruntante diliuuiū qͥ fuerunt cōmuniter patres tam gentiliuꝫꝙͣ iudeoꝝ: hic ſpecialiter deſcendit ad patres qui fuerūtpoſt diluuiū qͥ ſpecialiter fuerūt patres iudeoꝝ. Et pͥmoponit exemplū fidei abraeqͥ fuit pater credentiuꝫ. Unde⁊ pͥmus accepit ſignaculū fidei ante legeꝫ. Et pͥmo oſtēdit qͥd fecerit abraam. Secundo qͥd fecerit yſaac. Tertioqͥd fecerit iacob. Quarto quid fecerit ioſeph. Secunduꝫibi. Fide ⁊ de futuris. Tertiū ibi. Fide iacob ⁊c. Quar

y ij