in epiſtolam ad Hebreos XI

ad cōpletaꝫ viſionē eiꝰ qd̓ intelligit̉ ſicut patet de intellectu qͥeſt habitus primoꝝ pͥncipioꝝ: qꝛ qͥ intelligit ꝙ om̄etotum eſt maius ſua parte: videt hoc ⁊ eſt certus. Hocetiam facit habitus ſcientie ⁊ ſic intellectus ⁊ ſcientia faciunt certitudinē ⁊ viſionē. Quedā vero alia ſunt q̄ neutrum faciūt ſcꝫ dubitatio ⁊ opinio. Fides vero tenet medium inter iſta quia dictuꝫ eſt ꝙ fides facit aſſenſum intellectꝭ quod poteſt eſſe dupliciter. Uno modo qꝛ intellectus mouet̉ ad aſſentiendū ex euidentia obiecti qd̓ eſtꝑ ſe cognoſcibile. ſicut in habitu pͥncipioruꝫ vel cognitūꝑ aliud quod eſt ꝑ ſe cognoſcibile. ſicut patet in ſcientiaaſtronomīe. Alio modo aſſentit alicui non ꝓpter euidētiam obiecti a quo non mouet̉ ſufficienter. Vnde non eſtcertus. ſed vel dubitat qn̄ nō plus habet racionē ad vnāpartem ꝙͣ ad aliam. Uel opinat̉ ſi habet quidē rationeꝫad vnam partem non oīno quietantē ipſum: ſed cum formidine ad oppoſitum. Fides autē neutrū hoꝝ dicit ſimpliciter: qꝛ nec cum pͥmis eſt ſibi euidens nec cum duobꝰvltimis dubitat. ſed determinat ad alterā ꝑtem cū quadam certitudine ⁊ firma adheſione ꝑ quandā electioneꝫvoluntariam. Hanc autē electionē facit diuina auctoritas ꝑ quā electionē determinat̉ intellectꝰ vt firmiter inhereat his que ſunt fidei ⁊ eis certiſſime aſſentiat. Et iōcredere eſt cum aſſenſu cognoſcere. Propria ergo materia habitus fidei ſunt non apparentia. Apparentia em̄agnitionem habent. non autē fidem vt dicit gregoriꝰ.Actus autē fidei eſt certa adheſio quā vocat apl̓us argumētuꝫ accipiens cauſam ꝓ effectu: qꝛ argumentū facit fidem de re dubia. Eſt em̄ argumentū ratio rei dubie faciens fidem. vt dicit boetius. Uel ſi ſequamur expoſitionēnominis qua dicit̉ argumentū quaſi arguens mentē: ettunc accipit effectum ꝓ cauſa: qꝛ ex certitudine rei ꝓuenit ꝙ mens cogat̉ ad aſſentiendū. Unde argumentū dicit̉ non apparentiū id eſt certa apprehenſio eorū que nonvidet. Ꝙ ſi quis velit verba iſta ad debitam formā reducere poſſet dicere ꝙ fides eſt habitus mētis qua inchoatur vita eterna in nobis faciēs intellectū aſſentire nō apparentibꝰ. Ubi em̄ nos argumentū habemꝰ habet alialr̄a conuictio: qꝛ ꝑ auctoritatē diuinam conuincit̉ intellectus ad aſſentiendū his q̄ non videt. Patet ergo ꝙ apoſto lus complete diffinit fidem licet obſcure. Per iſtamem̄ diffinitionem diſtinguit̉ fides ab opinione: dubitation: ⁊ ſuſpitione. qꝛ ꝑ iſta non habet̉ firma adheſio intellectus ad aliquid. Per hoc autē qd̓ dicit̉ nō apparentiūdiſtinguit̉ ab habitu pͥncipioꝝ ⁊ ſcientia. Et per hoc qd̓dicit̉ rerum ſperandaꝝ diſtinguit̉ a fide cōmuniter ſumpta que non ordinat̉ ad beatitudinē. Nam ꝑ ꝓpriā diffinitioneꝫ vndecūqꝫ innoteſcit ⁊ diſtinguit̉ a quolibꝫ alioſicut eſt hic. Vnde ⁊ ad iſtam om̄es alie reducunt̉. ¶ Sꝫvide̓t̉ ꝙ male dicat non apparentiū. qꝛ vt habet̉ Io. 20.Thomas vidit ⁊ credidit. Item credimus eſſe deū vnūquod tamē demōſtrat̉ a ꝓphetis. Reſpondeo. dicendūeſt ꝙ fides dupliciter accipit̉. Uno modo ꝓprie. ⁊ ſic eſtnon viſorū ⁊ non ſcitoꝝ vt patet ex predictis. Et propterea non poteſt maior certitudo haberi de concluſione ꝙͣde pͥncipio a quo elicit̉. quia ſemꝑ pͥncipia ſunt notioraconcluſionibus. Et ideo cum pͥncipia fidei non habeāteuidentiam: nec ꝑ conſequēs concluſiones. Et ideo intellectus non aſſentit concluſionibus tanꝙͣ ſcitis nec viſis. Alio modo cōmuniter: ⁊ ſic excludit oēm certam cōcluſionem. Et ſic loquit̉ auguſtinus in queſtionibꝰ euangelij ꝙ fides eſt de quibuſdā que vident. Apoſtolꝰ autēloquit̉ de pͥma. Et qd̓ dicit̉ de Thoma dicendū eſt ꝙ ſicut dicit gregorius. Aliud vidit aliud credidit: qꝛ vidithumanitatē ⁊ credidit diuinitatē. ¶ Ad iſtud de demōſtratione dicendū eſt ꝙ nihil ꝓhibet aliquid eſſe viſum

vni qd̓ eſt creditum alteri ſicut patet in diuerſis ſtatibꝰ;Quod em̄ non eſt viſuꝫ in via videt̉ in patria. Vnde qd̓ego credo angelus videt. Similiter qd̓ eſt viſuꝫ a ꝓphetis vt ꝙ deus eſt vnus incorporeus hoc eſt creditum abydeotis ſicut ydeota credit eclypſim quā aſtrologus videt. Et de talibus eſt fides ẜm quid tantū. Quedā autēſunt que ſimpliciter excedunt ſtatum preſentis vie. Etde talibus eſt fides ſimpliciter.Lectio ſecundaN hac enim teſtimoniū conſecutiſunt ſenes. Fide intelligimꝰ aptata eſſe ſecula verbo dei vt ex inuiſibilibus viſibilia fierent. Fide plurimā hoſtiam abel qͣꝫ cayn obtulit deo: per quaꝫ teſtimonium conſecutus eſt eſſe iuſtus: teſtimonium perhibente muneribus eius deo.et per illam defunctus adhuc loquit̉. Fideenoch tranſlatus eſt ne videret mortem: etnon inueniebāt̉: quia tranſtulitillum dominus: Ante tranſlationem em̄ teſtimoniū habuit placuiſſe deo. Sine fide autē impoſſibile eſt placere deo. Credere enim oportetaccedentem ad deum quia eſt: ⁊ inquirentibus ſe remunerator ſit. Fide: noe reſpōſoaccepto de his que adhuc nō videbant̉ metuens aptauit archam in ſalutē domus ſueꝑ quā damnauit mundum: ⁊ iuſticie que ꝑfidem eſt heres eſt inſtitutus.Supra poſuit deſcriptionē fidei: hic oſtendit eam ꝑ exempluꝫ. Et circa hoc facit duo. Primo em̄ in generalimanifeſtat ꝓpoſitum ſuū. Secundo in ſpeciali ibi. Fideintelligimus ⁊c. Quantū ad primuꝫ ſic continuat̉. Sicergo deſcribo ⁊ cōmendo fidem. nec hoc eſt de nouo. inhac em̄ ſcꝫ fide ſenes id eſt ſancti patres crediderunt: etꝑ fidem inſtituti ſunt Gen̄. 15. Credidit abraam deo ⁊ reputatum eſt illi ad iuſticiam. psͣ. Credidi ꝓpter quod locutus ſum. Inter omnes autē patres veteris teſtamentiilli duo ſpecialiter ſcꝫ dauid et abraam habent teſtimoniū fidei. ¶ Fide intelligimꝰ ⁊c. in ſpeciali declarat ꝓpoſitum per exempla antiquorum. Et pͥmo ꝙͣtum ad id qd̓crediderunt et docuerunt. Secundo quantū ad id quodfecerunt ibi. Fide abel ⁊c. Tertio quantū ad id qd̓ paſſiſunt ibi. Alij autē diſtenti ſunt ⁊c. Doctrina autē in veteri teſtamento duplex fuit. Una aperte poſita. Alia vero ſub velamine figurarum et myſteriorum velata fuit.Prima de vnitate dei ⁊ creatione mundi. Secunda demyſterio incarnationis et reparationis. Vnde ſicut ipſiin memoriam creationis colebant ſabbata: ita nos in memoriam reſurrectionis ſeruamus dominicam. Quantum ergo ad doctrinam de mundi creatione dicit. Fideintelligimus ⁊c. Quod poteſt dupliciter legi. Uno mōꝙ verbo dei ſit ablatiui caſus. Et eſt ſenſus. Nos ſicutantiqui fide id eſt per doctrinaꝫ fidei ſcꝫ veteris teſtamēti Gen̄. 1. Dixit deus fiat ⁊c. psͣ. Ipſe dixit ⁊ facta ſunt.Secula eſſe aptata id eſt diſpoſita verbo dei id eſt ꝑ imperium dei. Hoc autē pertinet ad fidem ꝙ ſcꝫ hoc intelligamus. quia cum fides ſit de inuiſibilibus ſecula factaſunt de inuiſibilibus ſcilcꝫ de materia pͥma que in nuda⁊ priuata omni forma inuiſibilis eſt ⁊ om̄i ſpecie ⁊ diſpoſitione carens. Ideo dicit. Vt ex inuiſibilibus viſibilia