Druckschrift 
In epistolas Pauli
Entstehung
Seite
265r
Einzelbild herunterladen
 

in epiſtolam ad Hebreos. X&

ſumet non totaliter cōſumēdo ſed imperpetuū cruciādo Cōſequēter dicit. Irritam quis faciens ⁊c. probatqd̓ dixerat de terrore iudicij: et primo per locū a minori.Secundo per auctoritatem ibi. Scimus autem illū ⁊c.Primū accipit ex lege. Tanto enim aliqͥs eſt reus maioris pene quanto rem magꝭ ſacram cōtemnit. Cum ergovetus teſtamentū ſit ita ſanctum ſicut nouum tranſgreſſor illiꝰ grauiſſime puniebat̉. Ergo trangreſſor nouilonge grauius debꝫ puniri. Circa iſtud argumentū duofacit. Primo em̄ ponit iſtud qd̓ fiebat in veteri. Secundo illud qd̓ fiendū ē in nouo ibi. Quāto magꝭ ⁊c̄. Quātum ad vetus ponit culpā penam. Cul̓pam cum dicit.Irritam quis faciens legē moyſi. Irritū d̓r qd̓ non ſortitur debitū finem. Lex aūt ſolū vetus ſed etiā quelibꝫdatur vt inducat hoīes ad virtutem faciat abſtinentesa vitijs. Et qui tranſgreditur legeꝫ vacat vitijs ꝙͣtūeſt in ſe legem irritā facit. Mat. 15. Irritum feciſtis mandatum dei ꝓpter traditōes vr̄as. Gen̄. 17. Maſculꝰ cuius p̄pucij caro circūciſa fuerit peribit de populo ſuoqꝛ pactum meū irritū fecit. Et penam on̄dit dicit. Sine vlla miſeratōe ⁊c̄. Et iſta pena ē valde grauis qꝛ infligit mortē. Vnde dicit. Morit. Exod̓. 22. Maleficospatieris viuere. Itē qꝛ irremiſſibilis. Vnde dicit. Sinevlla miſeratiōe. Deutero. 19. Moriet̉ nec miſereberꝭ eiꝰSed nunqͥd lex dei excludit miſericordiā. ConſtatOſee. 6. Miſeri cordiā volui ſacrificium. Reſpondeo dicendū ē differt miſericordia clementia venia.quia miſericordia ē quādo homo ex quadaꝫ paſſione cordis animi mouet̉ ad remittendū penam: hoc aliquando eſt contra iuſticiā iſtam prohibet. Uenia autem eſtquādo propter aliquā vtilitatē publicā remittit aliquidde pena debita. Clementia ē quando ſolū de pena aliqͥd remittit ſed etiā de culpa remiſſius iudicat. Iſta duo prohibent̉ ſed miſericordia pͥmo modo dcā qꝛ ē cōtraiuſticiam inducit diſſolutōeꝫ. Morit̉ ergo hoc duobꝰvel tribus teſtibꝰ ſupple conuictꝰ. Deutero. 17. In oreduoꝝ vel triū teſtiū ſtat omne verbum. aūt quare lexnumeꝝ teſtiū determīat ẜm Augu. ē vt per hoc deſignet̉īmobilitas veritatꝭ ē ī ſancta trinitate. Nec refert ſi nominent̉ due perſone vel tres: qꝛ ſemꝑ ī duabꝰ intelligittertia ſcꝫ ſpūs ſanctꝰ eſt nexus amboꝝ. Iſta myſticaē ſed lr̄alis eſt vt quia ī iudicio vnus affirmat alter negat plus credendū ē vni ꝙͣ alteri. Multitudini aūt ē credendū. Ois aūt multitudo cōplet̉ numero ternario. Etideo ſufficit ſint duo cum accuſante ſed tertiꝰ ſuꝑadditur ex abundanti. Deinde cum dic̄. Quāto magꝭ ⁊c.ponit̉ id qd̓ ſpectat ad nouum teſtamentū. Et pͥmo poītpenam. Scd̓o culpam ibi. Qui filiū dei ⁊c. Quantū adpenā dicit. Quāto magis putatꝭ deteriora mereri ſuꝑplicia. Ꝙꝛ em̄ ī nouo teſtamento per xp̄m p̄dicatū ē.peccās in ip̄o grauius punit̉. Mat. 11. Uerūtamen dicovobis tyro ſydoni remiſſius erit ꝙͣ vobis ī die iudicij. Sed nunqͥd plus punit̉ peccator xp̄ianus ꝙͣ infidel̓.Quia ſi ſic melius eēt omnes eēt infideles. Rn̄deodicendū eſt aliud ē de illis fidem cōtemnunt: qꝛ iſtiꝓprie ſunt cōtemptores. Aliud de illis qui ex ignorantia fidem annunciatā tenent: talibus peccatū infidelitatis imputat̉. Sed qui fidem annūciatā contēnit grauius punit̉: qꝛ peccatū infidelitatis maximum eſtSi ergo cōparamus iudeū xp̄ianum qui non contēnit vterqꝫ ſit adulter tunc grauiꝰ puniet̉ xp̄ianus ꝙͣ iudeꝰqꝛ ſolum pro adulterio ſed etiā qꝛ magis ingratus eſt.Sed nunquid vniuerſaliter verum ē ſemꝑ idem peccatum in ſpecie grauius punit̉ in maiori. Reſpondeo dicendum eſt dupliciter peccatur. Uno modo ex furręptione. Et ſic quanto aliquis dat ſe operibus diuinis: ſi

IdCCOS X&ex ſurreptione peccat minus punitur. ſecundi Parali.30. Dominus bonus propitiabitur conuictis qui in totocorde requirunt deum patrum ſuorum. p̄s. Cum cecidederit non collidetur. Sed ſi ex contemptu magis peccatqꝛ cum ſit in ſtatu altiori magis contemnit. Et de talibuſloquitur hic ſunt magis ingrati. Quātū vero ad culpam dicit. Qui filium dei ⁊c̄. Sciendum vero ē apoſtolus grauitatē culpe eorum qui peccant in nouo teſtamento on̄dit ex beneficijs nobis a deo ī illo collatis. Deus autē nobis dedit quicquid maximū precioſum habebat ſcꝫ filium ſuum vnigenitum. 2. Pet̓. pͥmo. Perqueꝫ maxima nobis precioſa promiſſa donauit ⁊c̄. Dedit etiam de ſpiritu ſancto. Ioelis. 2. Effundam de ſpiritu meo ſuper omnem carnem. Ro. 5. Charitas dei diſfuſa ē in cordibus nr̄is per ſpūm ſanctum qui datꝰ ē nobis. Ingratitudo autem ſuper tantis beneficijs aggrauat peccatum. Circa ingratitudinem vero ſuper dationefilij duo conſideranda ſunt ac ponderanda ſcꝫ myſteriuꝫincarnationis in qua datus ē nobis. Eſa. 9. Et ſacramētum paſſionis in qua nobis ſe obtulit. ſupra. 6. Sanguis xp̄i qui per ſpūm ſanctum ſemetipſum obtulit īmaculatum deo ⁊c. Et ideo quantū ad primum dicit. Quifilium dei ſcꝫ pro nobis incarnatum conculcauerit .i. vilipēderit ſcꝫ credēdo fides filli dei ſit ſufficiēs ad ſalutem ſicut illi legalia ſeruabant. Gal̓. 3. Ante quoruꝫoculos xp̄s ꝓſcriptꝰ ē. Itē non obendiendo eius mādatis nec viuendo ẜm doctrinam eiꝰ. pͥmi Regꝭ. 10. Quiautem contemnūt me erunt ignobiles. Quantū ad ſecundū dicit: Et ſanguinē teſtamenti id ē xp̄i ſanguinemconfirmatiuum noui teſtamēti. Mat. 26. Hic ē ſanguismeus noui teſtamenti ⁊cͣ. Pollutum duxerit id ē reputauerit pollutum: vt ſcꝫ poſſit mūdare ſicut pollutus inſe mundat. Eccl̓. 34. Ab īmundo qͥd mūdabit̉? Quaſi dicat. Nihil ſcꝫ ẜm mūdatio tantū fiebat per ſanguinem animalium. Item pollutum cum dicit. Qui in virtute eius in baptiſmo ablutus peccat redeundo ad vomitum. Apocal̓. pͥmo. Dilexit nos lauit nos a peccatꝭ noſtris in ſanguine ſuo. Et ideo dicit. In quo ſanctificatuſē id ē per quem ſanctificatus ē. pͥme Coꝝ. 6. Abluti eſtꝭſanctificati eſtis ī nomine dn̄i noſtri ieſu xp̄i. Item peccat poſt alia ſacramenta. Malach̓. primo. In omni locooffertur oblatio munda nomini meo quia magnū ē nomēineum in gentibus. Item aggrauat̉ peccatū ex contemꝑtu ſpūs ſancti. Et ideo dicit. Et ſpūi gratie iniuriam fecerit id ē contumeliam. Quam facit qui credit gratia ſpūs ſancti data per xp̄m. Io. 14. Rogabo patrem etalium paraclytum dabit vobis ſufficiat ad ſalutē ſine legalibꝰ vt ſcꝫ remiſſionē peccatorum aſcribat obſeruātijslegis. Vel cōculcat xp̄m qui libere abſqꝫ timore peccat:ſanguinē xp̄i polluit qui eo indigne cōmunicat ſpūi. gratis dato. Ephe. 2. Donū em̄ dei ē non ex operibus: iniuriam facit: qui xp̄m peccatum a ſe abijcit. Sap̄. pͥmoCorripiet̉ id ē expelletur a ſuperueniēte iniqͥtate. Eph̓.4. Nolite contriſtare ſpiritum ſanctuꝫ dei. pͥme Theẜ.5. Spiritum nolite extinguere. Deinde dicit. Scimus enim qui dixit ⁊c. probat quod dixit per auctoritates. Et circa hoc facit duo. Primo enim probat ponendo auctoritates. Secundo concludit ex eis ibi. Horrendum ē ⁊cͣ. Dicit ergo. Scimus illum qui dixit. Deuterono. 32. ẜm aliam litteram. Mihi vindictam ſupple ſeruate. Littera noſtra habet. Mea ē vltio. Et nunqͥd reddes: immo ego retribuam. Sed contra: Si ſoli deo ſeruatur vindicta quare iudices vindicant. Reſpondeo adhoc reſpondet apoſtolus. Roma. 13. iudex eſt miniſter dei. Unde non iudicat propria auctoritate ſed dei. Secunda auctoritas ē ibidem. Iudicabit dn̄s popu-