in epiſtolam ad Hebreos IXI
ſpectu boni. ¶ Deinde cū dicit Nō em̄ in manufactꝭ ⁊c.Oſtendit ꝙ celeſtia mundantur melioribꝰ hoſtijs. Pōtifex em̄ expiabat ſanctuariū qd̓ erat manufactū. ſed xp̄sintrauit nō in māufacta ſctā q̄ erāt qͦ ad nos exēplarta veroꝝ ſed ī ipſū celū qd̓ nō ī ſe ſꝫ qͦ ad nos expiauit vt dcm̄ē ſed nō expiauit carnalibꝰ hoſtijs. quia chriſtus nō venit ad offerendū talia. psͣ. Holocauſtuꝫ ⁊ pro peccato nōpoſtulaſti. Itē holocauſtꝭ nō delectaberis. Itē ſupra. 7.Manifeſtū ꝙ de tribu iuda ortus eſt dn̄s: de qua nulluspreſto fuit altario: ſed introiuit in ip̄m celū. Mat. vltimoDn̄s quidē ieſus aſſumptus eſt in celū Act̉ .1. Hic ieſusqui aſſumptus eſt a vobis in celū. Sed quare? Vt appareat pro nobis vultui dei. Et loquit̉ apl̓s alludēdo rituiveteris legis ẜm quā pontifex qui intrabat ſāctaſanctorum: ſtabat corā propiciatorio vt oraret pro populo: ita ⁊xp̄s intrauit celū ẜm ꝙ homo: vt aſtaret deo ꝓ ſalute noſtra. ſed differenter: quia ſacerdos impediente fumo quiaſcendebat de thuribulo nō videbat ſanctaſanctoꝝ: necvidebat aliquē vultum. ſed xp̄s apparet vultui dei nō ꝙſit ibi facies corporalis: nec aliqͣ nebula ſed cognitio manifeſta. Sed nūquid xp̄s exiſtens in terra nō poterat apparere vultui dei cū deus omnia videat. Reſpondeo dicendū eſt ꝙ ſicut Auguſtinus loquens deo dicit: mecuꝫeras ⁊ tecū non erā. quia ſcilicet deus eſt in omnibꝰ ꝑ eſſentiā preſentiā ⁊ potētiā. mali aūt nō ſunt cū deo ꝑ gratiam. ita dicitur xp̄s introiſſe vt appareat vultui dei: qͥalicet ſemꝑ videret euꝫ clara viſionē: vt perfecte beatꝰ tn̄ſtatus viatoris in ꝙͣtū huiuſmodi non habet hoc: ſed tātum ſtatus celeſtis. Et ideo qn̄ aſcendit perfecte beatꝰ incorpore ⁊ anima intrauit vt appareat vultui dei. id eſt intrauit locū vbi deus manifeſte videtur et hoc pro nobis.Ad hoc em̄ aſcendit vt pararet nobis viā Ioh̓. 14. Uado parare vobis locū. Itē iterū veniā ⁊ aſſumam vos admeipſum Mich̓. 2. Aſcendit pādens iter ante eos. Corpus em̄ debet ſequi caput ſuū. Mat. 24. Ubicunqꝫ fuerit corpus ibi congregabunt̉ ⁊ aquile. ¶ Deinde cū dicit. Neqꝫ vt ſepe offerat ⁊c. Oſtendit ꝙ mundatio nouiteſtamenti eſt perfectior ꝙͣ veteris. Hoc autem oſtenditper duo. Primo per hoc ꝙ illa reiterabat quolibet annohec autē tm̄ ſemel. Itē ꝙͣtum ad effectū. qꝛ illa nō poterat aufferre peccata qd̓ iſta poteſt Circa hoc ergo duo facit. Primo em̄ oſtendit primū. Secūdo ſecūdū ibi. Umbram habēs lex ⁊c. Sciendū eſt autē ꝙ apoſtolus ſupradixerat tria de chriſto. Primo ſcilicet ꝙ eſt pōtifex. Secundo que ſit dignitas loci quē intrauit. Tertio quomodo intrauit. hic declarat quō intrauit: quia ſicut pontifexlegalis ſemel in anno: ita chriſtus ſemel tantū ⁊ hoc eratquartum. Vnde circa hoc tria facit. Primo em̄ oſtenditquid fiebat in veteri teſtamento. Secundo ꝙ eſſet incōueniens iſtud fieri in nouo teſtamento ibi. Alioquin ⁊c.Tertio on̄dit qͥd fiat in nouo teſtamēto ibi Nunc autemſemel. In veteri enim teſtamento pontifex licet nō intraret niſi tm̄ ſemel in anno. tamē quolibet anno ex p̄ceptolegis oportebat ip̄m intrare cū ſanguine alieno ſicut dicitur Leui. 16. Xp̄s autē intrauit non in manufacta ⁊c.nec vt ſepe offerat ſeip̄m quēadmodū pōtifex intrabat inſancta per ſingulos annos cū ſanguine alieno. ¶ Deind̓cum dicit. Alioquin oportebat ⁊c. Probat ꝙ eſſet incōueniens iſtud fieri in nouo teſtamēto. qꝛ ſequerēt̉ maximum incōueniens. quia cū xp̄s intraret per propriū ſanguinem: ſequeretur ꝙ oportuiſſet eum frequenter patiab origine mundi. Non ſic autē eſt de veteri hoſtia. quiailla offerabatur pro peccatis filiorū iſrl̓. Ille autē populꝰincepit ſpiritualiter quando data fuit lex. ⁊ ideo nō oportet eam offerri ab origine mundi. Chriſtus autē ſeipſumobtulit pro peccatis totius mundi. quia ipſe propiciatio
Inoſtra factus eſt pro peccatis noſtris et totius mundi .i.Ioh̓ .2. ⁊ ſic ſi ſepe offerret̉ oportuiſſet ipſum naſci ⁊ patiab origine mundi. quod fuiſſet maximū incōueniēs. Sꝫcontra Apo. 13. Agnus qui occiſus eſt ab origine mundi. Reſpondeo verū eſt. occiſus. id eſt prefiguratꝰ ab origine mundi occidi ſicut in occiſione abel. ¶ Deinde cuꝫdicit. Nunc autē ⁊ c. Oſtendit quid fiat in nouo. ⁊ circahoc facit duo. Primo quare non iteratur hoſtia in nouoteſtamento dat duas cauſas. Secundo explicat eas ibi.Et quemadmodū ⁊c. Dicit ergo Nunc ergo chriſtus ſemel apparuit in conſummatiōe ſeculoꝝ .1. coꝝ. 10. Nosſumus in quos fines ſeculoꝝ deuenerūt. Et hoc dicit ꝓpter numerū annoꝝ. quia iam ſunt plus ꝙͣ mille anni exquo hoc dixit. Etates eniꝫ mundi acciꝑiunt̉ ſcd̓m etateshominis que principaliter diſtinguunt ſcd̓m ſtatū ꝓficiendi non ẜm numerū annoꝝ. Ita prima etas fuit ante diluuium in qua nec lex ſcripta: nec punitio ſicut ī infantiaAlia a noe vſqꝫ ad abraā. et ſic de alijs. ita ꝙ vltīa etaseſt ſtatus preſens poſt quē non eſt alius ſtatus: ſicut necpoſt ſenium. Sicut autē in alijs etatibus eſt numerꝰ annorū determinatus: non autē in ſenio: quia ſeniū incipita 60. anno et aliqui viuunt per cētū et. 20. annos. ita nōeſt determinatū quantū iſte ſtatus mundi debeat duraretamen eſt conſummatio ſeculorū. quia non reſtat aliꝰ adſalutē. In iſto autē xp̄s ſemel apparuit cuius pōit duasratiōes quare ſcꝫ ſemel tm̄ offerebatur. Prima eſt. qꝛ inveteri teſtamento non aufferebantur peccata quod fit ꝑhoſtiam xp̄i. Alia eſt. quia ſacerdos legalis non offerebat proprium ſanguinē ſicut xp̄s. Unde dicit ꝙ apparuit ad deſtitutionē peccati per hoſtiā ſuam. ſcꝫ ſuiipſius ⁊ideo illa reiteratur non autē iſta. 1. Pe. 3. Xp̄s ſemel ꝓpeccatis noſtris mortuus eſt. ¶ Deinde cū dicit Et quēadmodum ⁊c. Explicat iſtas rationes. ⁊ primo ſecūdamSecundo primā ibi Umbrā habens lex ⁊c. Secundamexplicat per ſimilitudinem alioꝝ hominum. Vnde circahoc facit duo. Primo em̄ oſtendit quid accidit alijs hominibus. Secundo oſtēdit qͥd accidit xp̄o ibi. Sic ⁊ xp̄sſemel ⁊c. In quolibet em̄ homine duo inuenimus. ſcilicet neceſſitatē moriendi. Itē ꝙ reſurgat non vt emundetur: ſed vt iudicetur de factis eius. Primū tangit cū dicit: Et quemadmodū ſtatutū eſt ⁊c̄. Sed contra videturꝙ hoc non ſit ſtatutū: ſed magis homo peccando hoc fecerit. quia Sap̄. 1. dicitur ꝙ deus mortē non fecit: nec letatur in perditione viuoꝝ. Et paulo poſt. Impij autemmanibus et verbis accerſierunt ſibi illā. Reſpondeo dicendum eſt ꝙ in morte tria ſunt conſiderāda. ſcilicꝫ cauſa naturalis. et quantū ad hoc ex conditione nature ſtatutum eſt hominē ſemel mori inꝙͣtum componitur ex contrarijs. Secundo donum inditū et quantū ad hoc in cōditioneꝫ datū eſt homini beneficium originalis iuſtitie ꝑquā anima continebat corpus vt poſſet nō mori. Tertiomeritū mortis. et ſic homo peccando meruit illud beneficiū amittere ⁊ ſic mortem incurrit. Unde dicit ꝙ impijmanibus ſcꝫ pomū vetitū cōtrectādo accerſierūt mortemHomo gͦ demerēdo cauſa eſt mortꝭ: ſꝫ deꝰ vt iudex. Stipēdia em̄ peccati mors Ro. 6. Semel̓. Qd̓ qͥdē verū ēde cōi conſuetudīe: licet aliqui fuerint reſuſcitati ſicut lazarus et filius vidue qͥ poſtea mortui ſunt. Quantū autēad ſecundū dicit Poſt hoc autē iudiciū. qꝛ poſtꝙͣ reſurget nō iteꝝ moriet̉ ſꝫ ſtatim iudiciū ſequet̉. Om̄es enimmanifeſtari oportet an̄ tribunal xp̄i vt referat vnuſqͥſqꝫ ꝓpria corporis ꝓut geſſit. vt dicit̉. 2. coꝝ. 5. ¶ Deinde cudicit. Sic ⁊ xp̄s ⁊c. On̄dit quō hec ꝯueniūt xp̄o. Et ꝙͣtū ad pͥmū dicit. ꝙ ſic xp̄s ſemel oblatꝰ eſt. Et in hoc ꝯuenit cū alijs. Sꝫ differt in duobꝰ. pͥmo qꝛ cuꝫ xp̄s non deſcēderit ab adā ꝑ rationē ſeminalē: ſꝫ ꝙͣtū ad corpulentā
X ij