Druckschrift 
In epistolas Pauli
Entstehung
Seite
262r
Einzelbild herunterladen
 

in epiſtolam ad Hebreos IXI

ſpectu boni. Deinde dicit em̄ in manufactꝭ ⁊c.Oſtendit celeſtia mundantur melioribꝰ hoſtijs.tifex em̄ expiabat ſanctuariū qd̓ erat manufactū. ſed xp̄sintrauit in māufacta ſctā erāt ad nos exēplarta veroꝝ ſed ī ipſū celū qd̓ ī ſe ſꝫ ad nos expiauit vt dcm̄ē ſed expiauit carnalibꝰ hoſtijs. quia chriſtus venit ad offerendū talia. psͣ. Holocauſtuꝫ pro peccatopoſtulaſti. Itē holocauſtꝭ delectaberis. Itē ſupra. 7.Manifeſtū de tribu iuda ortus eſt dn̄s: de qua nulluspreſto fuit altario: ſed introiuit in ip̄m celū. Mat. vltimoDn̄s quidē ieſus aſſumptus eſt in celū Act̉ .1. Hic ieſusqui aſſumptus eſt a vobis in celū. Sed quare? Vt appareat pro nobis vultui dei. Et loquit̉ apl̓s alludēdo rituiveteris legis ẜm quā pontifex qui intrabat ſāctaſanctorum: ſtabat corā propiciatorio vt oraret pro populo: itaxp̄s intrauit celū ẜm homo: vt aſtaret deo ſalute noſtra. ſed differenter: quia ſacerdos impediente fumo quiaſcendebat de thuribulo videbat ſanctaſanctoꝝ: necvidebat aliquē vultum. ſed xp̄s apparet vultui deiſit ibi facies corporalis: nec aliqͣ nebula ſed cognitio manifeſta. Sed nūquid xp̄s exiſtens in terra poterat apparere vultui dei deus omnia videat. Reſpondeo dicendū eſt ſicut Auguſtinus loquens deo dicit: mecuꝫeras tecū non erā. quia ſcilicet deus eſt in omnibꝰ eſſentiā preſentiā potētiā. mali aūt ſunt deo gratiam. ita dicitur xp̄s introiſſe vt appareat vultui dei: qͥalicet ſemꝑ videret euꝫ clara viſionē: vt perfecte beatꝰ tn̄ſtatus viatoris in ꝙͣtū huiuſmodi non habet hoc: ſedtum ſtatus celeſtis. Et ideo qn̄ aſcendit perfecte beatꝰ incorpore anima intrauit vt appareat vultui dei. id eſt intrauit locū vbi deus manifeſte videtur et hoc pro nobis.Ad hoc em̄ aſcendit vt pararet nobis viā Ioh̓. 14. Uado parare vobis locū. Itē iterū veniā aſſumam vos admeipſum Mich̓. 2. Aſcendit pādens iter ante eos. Corpus em̄ debet ſequi caput ſuū. Mat. 24. Ubicunqꝫ fuerit corpus ibi congregabunt̉ aquile. Deinde dicit. Neqꝫ vt ſepe offerat ⁊c. Oſtendit mundatio nouiteſtamenti eſt perfectior ꝙͣ veteris. Hoc autem oſtenditper duo. Primo per hoc illa reiterabat quolibet annohec autē tm̄ ſemel. Itē ꝙͣtum ad effectū. qꝛ illa poterat aufferre peccata qd̓ iſta poteſt Circa hoc ergo duo facit. Primo em̄ oſtendit primū. Secūdo ſecūdū ibi. Umbram habēs lex ⁊c. Sciendū eſt autē apoſtolus ſupradixerat tria de chriſto. Primo ſcilicet eſt pōtifex. Secundo que ſit dignitas loci quē intrauit. Tertio quomodo intrauit. hic declarat quō intrauit: quia ſicut pontifexlegalis ſemel in anno: ita chriſtus ſemel tantū hoc eratquartum. Vnde circa hoc tria facit. Primo em̄ oſtenditquid fiebat in veteri teſtamento. Secundo eſſet incōueniens iſtud fieri in nouo teſtamento ibi. Alioquin ⁊c.Tertio on̄dit qͥd fiat in nouo teſtamēto ibi Nunc autemſemel. In veteri enim teſtamento pontifex licet intraret niſi tm̄ ſemel in anno. tamē quolibet anno ex p̄ceptolegis oportebat ip̄m intrare ſanguine alieno ſicut dicitur Leui. 16. Xp̄s autē intrauit non in manufacta ⁊c.nec vt ſepe offerat ſeip̄m quēadmodū pōtifex intrabat inſancta per ſingulos annos ſanguine alieno. Deind̓cum dicit. Alioquin oportebat ⁊c. Probat eſſet incōueniens iſtud fieri in nouo teſtamēto. qꝛ ſequerēt̉ maximum incōueniens. quia xp̄s intraret per propriū ſanguinem: ſequeretur oportuiſſet eum frequenter patiab origine mundi. Non ſic autē eſt de veteri hoſtia. quiailla offerabatur pro peccatis filiorū iſrl̓. Ille autē populꝰincepit ſpiritualiter quando data fuit lex. ideo oportet eam offerri ab origine mundi. Chriſtus autē ſeipſumobtulit pro peccatis totius mundi. quia ipſe propiciatio

Inoſtra factus eſt pro peccatis noſtris et totius mundi .i.Ioh̓ .2. ſic ſi ſepe offerret̉ oportuiſſet ipſum naſci patiab origine mundi. quod fuiſſet maximū incōueniēs. Sꝫcontra Apo. 13. Agnus qui occiſus eſt ab origine mundi. Reſpondeo verū eſt. occiſus. id eſt prefiguratꝰ ab origine mundi occidi ſicut in occiſione abel. Deinde cuꝫdicit. Nunc autē c. Oſtendit quid fiat in nouo. circahoc facit duo. Primo quare non iteratur hoſtia in nouoteſtamento dat duas cauſas. Secundo explicat eas ibi.Et quemadmodū ⁊c. Dicit ergo Nunc ergo chriſtus ſemel apparuit in conſummatiōe ſeculoꝝ .1. coꝝ. 10. Nosſumus in quos fines ſeculoꝝ deuenerūt. Et hoc dicitpter numerū annoꝝ. quia iam ſunt plus ꝙͣ mille anni exquo hoc dixit. Etates eniꝫ mundi acciꝑiunt̉ ſcd̓m etateshominis que principaliter diſtinguunt ſcd̓m ſtatū ꝓficiendi non ẜm numerū annoꝝ. Ita prima etas fuit ante diluuium in qua nec lex ſcripta: nec punitio ſicut ī infantiaAlia a noe vſqꝫ ad abraā. et ſic de alijs. ita vltīa etaseſt ſtatus preſens poſt quē non eſt alius ſtatus: ſicut necpoſt ſenium. Sicut autē in alijs etatibus eſt numerꝰ annorū determinatus: non autē in ſenio: quia ſeniū incipita 60. anno et aliqui viuunt per cētū et. 20. annos. itaeſt determinatū quantū iſte ſtatus mundi debeat duraretamen eſt conſummatio ſeculorū. quia non reſtat aliꝰ adſalutē. In iſto autē xp̄s ſemel apparuit cuius pōit duasratiōes quare ſcꝫ ſemel tm̄ offerebatur. Prima eſt. qꝛ inveteri teſtamento non aufferebantur peccata quod fithoſtiam xp̄i. Alia eſt. quia ſacerdos legalis non offerebat proprium ſanguinē ſicut xp̄s. Unde dicit apparuit ad deſtitutionē peccati per hoſtiā ſuam. ſcꝫ ſuiipſiusideo illa reiteratur non autē iſta. 1. Pe. 3. Xp̄s ſemelpeccatis noſtris mortuus eſt. Deinde dicit Et quēadmodum ⁊c. Explicat iſtas rationes. primo ſecūdamSecundo primā ibi Umbrā habens lex ⁊c. Secundamexplicat per ſimilitudinem alioꝝ hominum. Vnde circahoc facit duo. Primo em̄ oſtendit quid accidit alijs hominibus. Secundo oſtēdit qͥd accidit xp̄o ibi. Sic xp̄sſemel ⁊c. In quolibet em̄ homine duo inuenimus. ſcilicet neceſſitatē moriendi. Itē reſurgat non vt emundetur: ſed vt iudicetur de factis eius. Primū tangit dicit: Et quemadmodū ſtatutū eſt ⁊c̄. Sed contra videtur hoc non ſit ſtatutū: ſed magis homo peccando hoc fecerit. quia Sap̄. 1. dicitur deus mortē non fecit: nec letatur in perditione viuoꝝ. Et paulo poſt. Impij autemmanibus et verbis accerſierunt ſibi illā. Reſpondeo dicendum eſt in morte tria ſunt conſiderāda. ſcilicꝫ cauſa naturalis. et quantū ad hoc ex conditione nature ſtatutum eſt hominē ſemel mori inꝙͣtum componitur ex contrarijs. Secundo donum inditū et quantū ad hoc inditioneꝫ datū eſt homini beneficium originalis iuſtitiequā anima continebat corpus vt poſſet mori. Tertiomeritū mortis. et ſic homo peccando meruit illud beneficiū amittere ſic mortem incurrit. Unde dicit impijmanibus ſcꝫ pomū vetitū cōtrectādo accerſierūt mortemHomo demerēdo cauſa eſt mortꝭ: ſꝫ deꝰ vt iudex. Stipēdia em̄ peccati mors Ro. 6. Semel̓. Qd̓ qͥdē verū ēde cōi conſuetudīe: licet aliqui fuerint reſuſcitati ſicut lazarus et filius vidue poſtea mortui ſunt. Quantū autēad ſecundū dicit Poſt hoc autē iudiciū. qꝛ poſtꝙͣ reſurget iteꝝ moriet̉ ſꝫ ſtatim iudiciū ſequet̉. Om̄es enimmanifeſtari oportet an̄ tribunal xp̄i vt referat vnuſqͥſqꝫpria corporis ꝓut geſſit. vt dicit̉. 2. coꝝ. 5. Deinde cudicit. Sic xp̄s ⁊c. On̄dit quō hec ꝯueniūt xp̄o. Et ꝙͣ ad pͥmū dicit. ſic xp̄s ſemel oblatꝰ eſt. Et in hoc ꝯuenit alijs. Sꝫ differt in duobꝰ. pͥmo qꝛ cuꝫ xp̄s non deſcēderit ab adā rationē ſeminalē: ſꝫ ꝙͣtū ad corpulentā

X ij