in epiſtolam ad Hebreos IX

fores tabernaculi. Iſta autē non poterant mundare. qꝛnon poſſunt facere perfectum ſeruientem ſeruituti latrieque pertinet ad cultum diuinum. Perfectuꝫ dico iuxtaconſcieniā. Eſt enim duplex mundatio. Vna a macula:⁊ reatu peccati. Et hec eſt quantū ad conſcientiam. Hocnon poteſt lex. infra. 10. Impoſſibile ē ſanguine thaurorum ⁊ hircorum auferri peccata Eſa. 1. Ne offeratis vltra ſacrificium fruſtra. Mich̓. 6. Nūquid placari poteſtdeus in milibus arietum aut in milibus hircorum pinguium. Alia mundatio erat ꝙͣtum ad culturam vt ſcꝫ liceret eis miniſtrare in illis ſacrificiis. Et ſic mundabat.Sed nunquid in veteri lege nō fuerunt multi perfecti?Et videt̉ ꝙ ſic. Dictum eſt em̄ abrae Gen̄. 17. Ambulacoram me ⁊ eſto perfectus. Moyſes etiā ⁊ multi alij valde ſancti ⁊ perfecti fuerunt. Reſpondeo. dicendū eſt ꝙlicet tūc multi perfecti ⁊ ſancti fuerint: hoc tamē, fuit exnoperibus legis. ſupra. 7. Nihil ad perfectū adduxit lex.Sed hoc fuit per fidem chriſti Gen̄. 15. Credidit abraaꝫdeo et reputatum eſt illi ad iuſticiam. Hoc ergo non eratvirtute cerimoniaꝝ legalium. Unde frequenter ibi dicit̉Orabit ꝓ eo ſacerdos ⁊ dimittet̉ illi Leuit. 5. et in multis alijs locis. Ꝙ ergo mandaret hoc erat ex fide. Sedin nouo teſtamento dicit̉. Matth̓. vltimo. Qui crediderit ⁊ baptizatus fuerit ſaluus erit. Sine ſacramentis em̄noue legis non eſt ſalus. Io. 3. Niſi quis renatus fueritex aqua ⁊ ſpūſancto ⁊c. Sꝫ qͣre nō mūdabāt ꝯſcīaꝫ qꝛ cōſiſtebant in cibis ⁊ potibꝰ. pctm̄ vero ē in conſcīa. Illudaūt qd̓ eſt pure corporale nō mundat animā: qꝛ non agitin animā. In ſacrificijs aūt illis erant cibi et potus ⁊ cetera que pertinent ad corpus. ⁊ ideo non poterant mundare conſcientiā. Dicit ergo in cibis ⁊ potibus id eſt indiſcretione ciborum ⁊ potuū interdictoruꝫ in veteri legeqꝛ abſtinere ab his non mundat conſcientiam vel vt hocreferatur ad vſuꝫ ſacrificioꝝ. quia comedebant̉ a ſacerdotibus illa que offerebant̉ ꝓ peccatis et ab alijs q̄ ꝓ alijsIſta em̄ non mundabant conſcientiā Iere. ηι. Nunquidcarnes ſancte auferēt a te malicias tuas. ¶ Et varijs baptiſmatibus id eſt lotionibus. quia ſicut dicit̉ Matth̓.7. Iudei ſeruabāt baptiſmata calicū ⁊ vrceorum ⁊ a foro redeuntes non comedūt niſi baptizent̉. Contra quosdicit dn̄s Mat. 23. Ue vobis ſcribe ⁊ phariſei ypocritequi mundatis qd̓ deforis eſt calicis ⁊ parapſidis. intusautē eſtis pleni rapina ⁊ īmundicia. Verūtamen apl̓usnon loquit̉ hic de ſuꝑſtitionibꝰ phariſeorū. ⁊ ideo oportet currere ad alias lectiones preceptas in lege ſicut eſtde aqua ī qua lauabant̉ ſacerdotes ⁊ de aqua purificationis in mundatione leproſi vel polluti. Unde frequenter dicit̉. Lauabant veſtimenta ſua ⁊c. Et hec dicunturhic baptiſmata. ¶ Et iuſticijs carnis. hoc addit vniuerſalit̓ de oīibus. Vocat iſta cerimonialia iuſticias carnisid eſt carnales: qꝛ pertinebāt tm̄ ad corporalem mūdiciam. nec erat in eis aliqua virtus ſpiritualis. Et ne aliqͥsdicat quare ergo inſtituta ſunt ſi non poterant ꝑficere.quia iam videret ꝙ deus ea inutiliter inſtituerit. Hoc remouet cum dicit. Vſqꝫ ad tempus correctionis impoſitis. Quaſi dicat. Hoc verum eſt ꝙ fuiſſent inutiliter inſtituta ſi ſemper deberent durare. Sed ſicut puero pͥmooportet dare pedagogum. quando autē iam peruenit adetatem ꝑfectam tunc dat ei modus ſe habendi ẜm iudiciū rectorꝭ reipublice. Ita ī veteri lege ea q̄ ſpectabāt adimꝑfectionem inſtituta fuerunt. ſed quando venit tempus perfectum tunc debuerūt inſtitui illa que ducunt adperfectionem. Et ideo dicit. Vſqꝫ ad tempus correctionis id eſt in quo corrigerent̉: non quidē ſicut mala. ſed ſicut imperfecta. Lex em̄ bona eſt Ro. 7. psͣ. Suꝑuenitmanſuetudo ⁊ corripiemur.

Lectio tertiaHriſtꝰ aūt aſſiſtēs pontifex futuroꝝcbonorū ꝑamplius ⁊ ꝑfectius tabernaculū nō manufactū id eſt nō huiꝰcreationis: neqꝫ ꝑ ſanguinē hircoꝝ aut vituloꝝ ſed ꝑ propriū ſanguinē introiuit ſemelin ſancta: eterna redemptione inuenta. Sienim ſanguis hircorum aut thaurorum. etcinis vitule aſperſus: inquinatos ſanctificat ad emundationem carnis: quantomagꝭſanguis chriſti qui per ſpiritumſanctuꝫ ſemetipſum obtulit immaculatum deo: emūdabit conſcientiam noſtram ab operibꝰ malis ad ſeruiendū deo viuenti.Supra poſuit apoſtolus ſignificationem eoruꝫ que pertinent ad vetus teſtamentū ⁊ primū tabernaculum: hicponit conditiones eorum que ꝑtinent ad ſecundū tabernaculū qd̓ repreſentabat nouū teſtamentū. Et circa hocfacit duo. Primo em̄ ponit illam ſignificationē. Secūdo ꝓbat quoddā quod ſuppoſuerat ibi. Si em̄ ſanguishircorum ⁊cͣ. Sciendum eſt aūt ꝙ ſi cōſiderent̉ ſupradicta quinqꝫ: dicta ſunt de ſecundo tabernaculo: ſcꝫ qͥs intrabat quia ſolus pontifex. Secūdo dignitas ⁊ conditioloci quo intrabat: quia dicebat̉ ſanctaſ anctoruꝫ. Tertioquomō intrabat quia cum ſanguine. Quarto quādo intrabat: quia ſemel in anno. Quinto quare intrabat. qͥaꝓ expiatione peccatorū. Hic autē apl̓us illa quinqꝫ explicat. Et primo quis ſit ille qui intrat quia xp̄s. Pontifex em̄ eſt pͥnceps ſacerdotū. Talis aūt eſt xp̄s. 1. Pe.5. Cum apparuerit pͥnceps paſtorum ⁊c. ſupra. 4. Habentes ergo pontificem magnū qui penetrauit celos ieſum ⁊cͣ. Sed quilibet pontifex diſpenſator eſt alicuiꝰ teſtamenti. In quolibet autē teſtamento duo conſideranda ſunt ſcꝫ finis repromiſſus in illo teſtamēto. Bona aūtrepromiſſa in veteri teſtamento erant bona temporalia.Eſa. 1. Si volueritis ⁊ audieritis me bona terre comedetis. Ille gͦ pontifex erat bonoꝝ temporaliū. Sꝫ xp̄s ēpontifex bonoꝝ celeſtiuꝫ Matth̓. 5. Gaudete ⁊ exultateqm̄ merces vr̄a copioſa eſt in celis. Eſt gͦ pōtifex ſūmorūbonoꝝ. qꝛ ꝑ pōtificatū eiꝰ introducimur in bona futura.psͣ. Replebimur in bonis domꝰ tue. Itē in veteri diſpēſabant figuralia ſed chriſtus diſpenſat ſpūalia q̄ ꝑ illa figurabantur Luc. 11. Pater veſter de celis dabit ſpiritūbonum petentibus ſe. Sic ergo per bona futura poſſuntintelligi vel bona celeſtia ⁊ hoc reſpectu noui teſtamenti. Vel bona ſpūalia reſpectu veteris. reſpectu cuiꝰ figura erant. Iſte pontifex non eſt negligens: ſed aſſiſtens.Pontifex em̄ mediator eſt inter deuꝫ ⁊ populum. Chriſtus vero mediator eſt. 1. Ti. 2. Mediator dei ⁊ hominūhō xp̄s ieſus. Deut̓. 5. Ego medius ⁊ ſequeſter fui interdn̄m ⁊ vos. Et iō ipſe aſſiſtit pr̄i ad interpellandū ꝓ nobis. Supra. 7. Ro. 8. Chriſtꝰ ieſus qui eſt ad dexteraꝫpr̄is qͥ etiā interpellat ꝓ nobis. Item aſſiſtens nobis adauxiliandū. psͣ. A dextris eſt mihi ne cōmouear. Act̉. ⁊Ecce video celos apertos ⁊ ieſum ſtanteꝫ a dextris dei.Sic ergo patet qͥs intrabat. ¶ Secūdo oſtendit dignitatem interioris tabernaculi qꝛ dicit. Perampliꝰ ⁊c. quiaiſtud eſt perfectius vtpote qꝛ eſt īmobile Eſa. 33. Oculitui videbūt hieruſalē ciuitatē opulentā tabernaculū qd̓nequaꝙͣ vltra trāſferri poterit. Hoc aūt eſt tabernaculūceleſtis gl̓ie. psͣ. Dn̄e qͥs habitabit in tabernaculo tuo.Dicit̉ autē tabernaculum: quia eſt locus peregrinorum.