in epiſtolam ad Hebreos VIII

VIII

num teſtamētū. Et pͥmo ꝑ differentiā ad vetus. Secūdoꝑ ꝓprias conditiones ibi. Quia hoc eſt teſtamentū ⁊cͣ.Iterum pͥma in duas. Prima oſtendit diſtinctionē noui ⁊ veteris teſtamenti. Secundo infirmitatē veteris ibiIn die in qua ⁊c. Poſſet em̄ aliqͥs dicere. Nunqͥd iſtudnouum eſt illi ſimile? Ideo quaſi reſpondens dicit. Nonquia nō ẜm id qd̓ feci cum patribꝰ eoꝝ. in quo oſtenditꝙ non eſt ſeruandū vetus cū nouo. Gal̓. 5. State ⁊ nolite iterū iugo ſeruitutis ꝯtineri. Matth̓. 9. Neqꝫ mittūtvinuꝫ nonū in vtres veteres ⁊c. Et Ro. 7. Seruiamusin nouitate ſpūs ⁊ nō in vetuſtate Ir̄e. Ꝙ ſi aliqͥd inueniatur in veteri qd̓ gentibus indicat̉ ad ſeruandū: referendum eſt ad intellectum ſpūalem ſicut dicit Eſa. 19. Colent eū in hoſtijs ⁊ muneribus. qd̓ totū eſt ſpūaliter intelligendū. ¶ Deinde cū dicit. In die qͣ app̄hedi ⁊c. oſtēditdefectum veteris teſtamenti. Et pͥmo ex eius traditioneSecundo ex euētu ibi. Quoniā ipſi ⁊c. Uetus em̄ teſtamentū traditū eſt ſeruis ⁊ infirmis. Seruis quidē quiaqn̄qꝫ exierunt de ſeruitute egypti. Et ꝙͣtum ad hoc dicit. Cum educerē eos ⁊c. Gal̓. 4. Unū quidē in ſeruituꝫtē generans ⁊c. Item qꝛ erat lex tīmoris ſeruilis. Ro. 8.Non acccepiſtis ſpūm ſeruitutꝭ iterū in timore ⁊cͣ. Aug.Breuis differētia veteris ⁊ noui teſtamēti timor ⁊ amorItem infirmis qꝛ ꝑ ſe non poterant ſe iuuare. Et ꝙͣtū adhoc dicit. App̄hendi manū eoꝝ qd̓ eſt infirmoꝝ. psͣ. Tenuiſti manū dexterā meā Ro. 4. Qd̓ impoſſibile erat legi in quo infirmabat̉. Dicit autē patribꝰ eorum: ſcꝫ abraam: iſaac et iacob. cū quibus inijt fedus ſpeciale. psͣ.Memor fuit in ſeculū teſtamenti ſui verbi qd̓ mandauitin mille generationes qd̓ diſpoſuit ad abraā ⁊c̄. Sꝫ iſtisin exitu d̓ egypto ꝓmiſit carnalia. ¶ Dein̄ cū dicit. Qm̄ipſi nō ⁊c. oſtendit defectū veteris teſtamēti ex euentu. ⁊pͥmo ꝙͣtum ad culpā. ⁊ iō dicit. Qm̄ ipſi nō ꝑmanſerūtin teſtamento meo: qꝛ ſcꝫ non erat ſcpͥtuꝫ in cordibus ipſorum. Un̄ ſtatim poſt legē datā fecerūt vitulū conflatilēExo. 32. et. psͣ. Fecerūt vitulū in oreb ⁊ adorauerūt ſculptile. Et ꝙͣtum ad penā. Ideo dicit. Et ego neglexi eosIlld̓ eī aliqͥs d̓r negligere qd̓ ꝑmittit ꝑire. Et ſic neglexit eos. qꝛ ꝑmiſit eos perire ab exterminatore vt dicit̉ .1.Corin. 10. et. psͣ. Spreuiſti om̄es diſcedentes a iuſticijstuis. Alia lr̄a. Et ego dn̄atus ſum eorū id eſt puniendooſtendi me eſſe dn̄m ipſoꝝ. ¶ Deinde cum dicit. Quiahoc eſt teſtamentū ⁊cͣ. deſcribit conditiones noui teſtamenti. Et circa hoc facit duo. Primo ponit modū editionis eius. Secūdo effectū ipſius ibi. At ero eis in deum⁊c. Dicit ergo. Quia hoc eſt id eſt tale ē teſtamentū qd̓diſponā domui iſrael ⁊c. diſpoſitio importat congruitatem ordinis. Et ideo dicit. Poſt dies illos id ē poſt legēdatā. Debuit em̄ poſt legē veterē dari noua lex. ſicut pͥmo dat̉ pedagogus poſtea magiſter vt prius hō recognoſcat infirmitatē ſuam. In hoc gͦ patet congruitas temporis dandi nouū teſtamentū. Modus aūt tradēdi duplexeſt. Unus ꝑ exteriora. ſicut ꝓponēdo verba ad cognitionem alicuius. Et hoc poteſt homo facere. ⁊ ſic traditumfuit vetus teſtamentum. Alio modo interius operando.⁊ hoc ꝓpriuꝫ eſt dei. Iob. 32. Inſpiratio oīpotentis datintelligentiā Et hoc modo datū eſt nouū teſtamentū. qͥaconſiſtit in infuſione ſpūſſancti qͥ interius inſtruit. Nonautē ſufficit tm̄ cognoſcere: ſed requirit̉ operari. Et ideopͥmo illuminat intellectū ad cognoſcendū. Et ideo dicitDabo leges meas ⁊c. Et dicit in plurali ꝓpter diuerſa p̄cepta ⁊ conſilia. Et hoc facit ſpūſſanctꝰ. 1. Io. 2. Unctioeius docet vos Io. 14. Ille vos docebit oīa ⁊c. Item adbene operādū inclinat affectū. vnde imprimit cordi. Etꝙͣtum ad hoc dicit. In corde eoꝝ ſuꝑſcribā eas id ē ſuꝑcognitionem ſcribam charitatē. Super om̄ia aūt chari-

tatē habētes ⁊c. Col̓. 3. et Ro. 5. Charitas dei diffuſa ēin cordibus noſtris ⁊c̄. Et hec eſt epiſtola de qua ſubdit2. Corin. 3. Non attramento ſed ſpiritu dei viui nō in tabulis lapideis ſed in tabulis cordis carnalibus.Lectio tertia.T ero illis in deum: ⁊ ipſi erūt miZhi in populū. Et non docebit vnuſquiſqꝫ ꝓximū ſuū: ⁊ vnuſquiſqꝫ fratrem ſuū dicens: cognoſce dn̄m: quoniā oēsſcient me a minore vſqꝫ ad maiorē: qꝛ ꝓpicius ero iniquitatibꝰ eorum: ⁊ peccatoꝝ eoꝝiā nō memorabor. Dicēdo aūt nouū veterauit prius. Qd̓ aūt antiquat̉ ⁊ ſeneſcit ꝓpeinteritum eſt.Supra poſuit apoſtolus conditiones noui teſtamenti exeditione ipſius: nunc ponit tres effectus ipſius. Primꝰeſt hominis ad deum perfecta coniūctio. Secundus eſtdei perfecta cognitio ibi. At nō docebit ⁊c. Tertius eſtpeccatorum remiſſio. ibi. Quia propicius ero ⁊cͣ. Circaprimum ſciendum eſt ꝙ ad hoc ꝙ homo iungat̉ deo requiritur auxilium diuine gratie. quia ad hoc non poteſtpropria virtute Iere. 31. In charitate perpetua dilexi teideo attraxi te miſerans. Primo ergo tangit̉ illa coniunctio ex parte dei. Secundo ex parte hominis ibi. Et ipſierunt ⁊c. Dicit ergo. Ero illis in deum. Nomen dei ſignificat vniuerſalem prouidentiam. Tunc ergo eſt nobis deus quando habet curam de nobis et corda noſtraad ſe trahit ⁊ hoc eſt reſpectu iuſtorū ſpecialiter Ex hocergo ꝙ ero eis in deum. ſequit̉ ſecundū ſcꝫ ꝙ ipſi eruntmihi in ppl̓m .i. exhibebūt ſe mihi in populū. Sicut em̄dicit aug. 2º. d̓ ciuitate dei. ca. 21. Populꝰ ē cetꝰ multitudinis iuris cōſenſu cōmunione vtilitatis ſociatꝰ. Qn̄ergo conſentiunt in ius diuine legis vt ſint ad inuicē vtiles vt tendant in deum tunc eſt populus dei. Apoc. 21.Ipſi populus eius erunt ⁊ ipſe deus cum eis erit eorumdeus. ¶ Deinde cum dicit. Et non docebit ⁊cͣ. ponit ſecundum effectum noui teſtamēti. Et circa hoc facit duoPrimo enim ponit ſignum effectus illius. Secūdo effectum ipſum ibi. Quia omnes ⁊c. Signum perfecte cognitionis eſt quando quis non indiget doceri. quia doctrina eſt via ad acquiſitionem ſcientie. ⁊ ideo ceſſat doctrina: acquiſita perfecte ſcientia. Sed nunquid in nouoteſtamento vnus non docet alium? Et videtur ꝙ non ꝑlitteram iſtam. Sed contra. quia apoſtolus vocat ſe doctoreꝫ gentiū. 1. Timo. 2. ⁊ Ephe. 4. Alios paſtores ⁊doctores. Ro. 12. Siue qui docet in doctrina. Reſpondęo. dicendum eſt ꝙ hoc quod dicitur hic poteſt dupliciter intelligi. Vno modo de preſenti ſtatu: ⁊ ſic nō verificatur vniuerſaliter de omnibus: ſed tantum de primis.fundatoribus noui teſtamenti ſcilicet apoſtolis qui immediate fuerunt inſtructi a deo quando aperuit illis ſenſum vt intelligerent ſcripturas Luc. vltimo. Apoſtoliergo facti ſunt perfecte cognoſcentes nō ab alijs inſtructi ſed ſimul a chriſto acceperunt ſapientiam infuſam.Alio modo ꝙ referal̓ ad ſtatum patrie futurum ad quaꝫꝑ nouum teſtamentū introducimur non ꝑ vetus. Et ſicvl̓r verū eſt qd̓ dicit̉ hic. Sꝫ ꝯtra. Hoīes beati ſunt eqͣles angelis nō maiores. ſꝫ ẜm dionyſiū vnꝰ angelꝰ docetaliū illuminādo ip̄m. Ergo ⁊ homo beatꝰ alium docebitReſpondeo. dicendū eſt ꝙ duplex eſt cognitio in beatisangelis. Una que beatos facit. ſcꝫ cognitio diuinitatisque ſola beatos facit. ſicut dicit auguſtinus in libro confeſſionū. Beatus qui te nouit ⁊c. Alia eſt q̄ eſt omniū q̄