Explanatio ſancti Thome

Que em̄ ad xp̄m pertinent nullus ſermo exprimere pōtEccͣ. 43. Glorificates dn̄m ꝙͣtumcūqꝫ potueritis ſuperualebit adhuc ⁊ admirabilis magnificentia eius benedicentes dominū. exaltate illum ꝙͣtum poteſtis maior eſtomni lande. Alio modo affirmatiue interpretabilis id ēindigens interpretatione ꝓpter altitudinē ⁊ magnitudinem ⁊ ꝓfunditatē eius. ꝓuer. 1. Animaduertet parabolam ⁊ interp̄tationē ⁊c. Interpretatio em̄ ſcpͥture numeratur inter dona ſpūſſancti. 1. Corin. 12. Indiget etiā vtdicat̉ interpretatio eius ꝓpter tarditatem noſtram. Etideo ſubdit ipſoꝝ tarditatem cum dicit. Quoniam imbęcilles ⁊c. Illi qui ſunt debilis intellectus non poſſuntalta intelligere niſi eis exponant̉ ꝑ ſingula. Io. 16. Adhuc multa habeo vobis dicere: ſed non poteſtis portare modo. 1. Corin. 3. Non potui vobis loqui quaſi ſpūalibus ⁊c. ¶ Deinde cum dicit. Etem̄ cum deberetis ⁊c.oſtendit iſtam tarditatem eſſe culpabilem. Et circa hoctria facit. Primo em̄ oſtendit culpam tarditatis. Secūdo adhibet ſimilitudinē ibi. Et facti eſtis ⁊c. Tertio exponit ibi. Omnis em̄ qui lactis eſt particeps ⁊c. culpaenim alicuius eſt qn̄ diu audiuit ſi adhuc ſit tardus. ſecꝰautē eſt ſi ſit nouꝰ. Negligentia em̄ non ē ſine culpa. Iōdicit. Cum deberetis eſſe magiſtri ſcꝫ alioꝝ ꝓpter tempus quo ſcꝫ audierant legem ⁊ ꝓphetas Io. 5. Scrutamini ſcripturas ⁊c. Item ipſum chriſtum. Itē apl̓os etmultos ab ipſis conuerſos. Io. 14. Tanto tempore vobiſcum ſum ⁊ non cognouiſtis me. ¶ Rurſum indigetisQuaſi dicat. Magis deberetis docere ꝙͣ doceri tamenindigetis doceri que ſunt elementa. Elementa em̄ dicūtur illa que pͥmo tradunt in grāmatica qn̄ ponunt̉ ad litteras. Iſta vero ſunt ipſe lr̄e. Exordia ergo ſermonū deiet pͥma pͥncipia ⁊ elementa ſunt articuli fidei ⁊ preceptadecalogi. Qui ergo diu ſtuduiſſet ī theologia ⁊ illa neſciret: tempus curreret contra ipſum. Ideo dicit. Indigetis vt doceamini que ſunt elementa exordij ſermonuꝫdei id eſt pͥma pͥncipia. 2. Ti. 3. Semꝑ diſcentes ⁊ nūꝙͣad ſcientiam veritatis ꝑuenientes. Eſa. 65. Puer centum annoꝝ moriet̉. peccator centum annoꝝ maledictuserit. ¶ Deinde cuꝫ dicit. Et facti eſtis ⁊c. ponit ad hocſimilitudinē. Sciendum eſt ergo ꝙ doctrina ſacra eſt ſicut cibus anime Ecc̄. 15. Cibauit illū pane vite ⁊ intellectus. Et. 24. Qui edunt me adhuc eſurient. et qui bibunt me adhuc ſitient. Sacra ergo doctrina eſt cibus ⁊potus quia animā potat ⁊ ſatiat. Alie em̄ ſcientie tantūillumināt intellectuꝫ: hec autē illuminat. psͣ. Preceptūdomini lucidum illumiuās oculos Et etiaꝫ nutrit et rohorat animā. In cibo autē coporali eſt differentia. Alioem̄ cibo vtunt̉ pueri. ⁊ alio perfecti. Pueri em̄ vtunt̉ lacte quaſi magis tenui ⁊ cōnaturali ⁊ defacili conuertibili. ſed adulti vtunt̉ cibo ſolidiori. Sic in ſacra ſcripturailli qui de nouo incipiūt debēt audire leuia que ſunt qͣſilac: ſed eruditi debent audire fortiora. Et ideo dicit. Facti eſtis quibus lacte ⁊c. ſcꝫ ſicut pueris. 1. Pe. 2. Sicutmodo geniti infantes rationabiles ſine dolo lac concupiſcite ⁊c. 1. Corin. 3. Tanꝙͣ parualis in xp̄o lac vobispotum dedi non eſcaꝫ. ¶ Deinde cum dicit: Omnis em̄qui lactis ⁊c. exponit ſimilitudinē. Et pͥmo exponit illd̓quod dixit de lacte. Secundo illud quod dixit de ſolidocibo. ibi. Perfectorum autē ⁊c. Circa primū duo facit.Primo enim ponit expoſitionem. Secunddo expoſitionis rationem ibi. Paruulus em̄ eſt ⁊c. Dicit ergo. Itadico ꝙ indigetis lacte ſicut pueri. Omnis em̄ qui lactiseſt particeps expers eſt ſermonis iuſticie: id eſt omnis qͥindiget nutriri lacte expers eſt id ē nō poteſt habere partem in ſermonibꝰ inſticie ꝑfecte intelligendis. Matth̓.5 Niſi abūdauerit iuſticia veſtra pluſꝙͣ ſcribaꝝ. ꝓuer.

15. In abundanti iuſticia virtus maxima eſt. Huiuſmodi autē non ſunt ꝑticipes pueri. Eſa. 28. Queꝫ docebitſcientiam: aut quē intelligere faciet audituꝫ? ablactatosa lacte auulſos ab vberibus. Sed contra qꝛ apl̓us ſuperius multa valde difficilia tradidit eis ſcꝫ de myſteriotrinitatis ⁊ de ſacramento incarnationis ⁊ multa alia ardua. Ergo vel nō erāt ꝑuuli: vel talia tradēda ſunt ꝑuulis. Rn̄deo dicendū eſt ẜm aug. ꝙ nō ē ītelligēdū ꝙ indoctrina fidei alia ſūt tradēda maioribꝰ ⁊ ꝑfectis. ⁊ aliaimperfectis. Non em̄ eſt inter eos iſta differentia. Eadē.em̄ vtriſqꝫ ſunt tradenda. ſed paruulis ꝓponenda ſuntſed non exponenda nec ꝑtractanda. qꝛ intellectus eoruꝫmagis deficeret ꝙͣ eleuaret̉. Lac ẜm glo. eſt ſicut verbūcaro factum eſt. Contra nō minoris difficultatis eſt hocintelligere ꝙͣ quō verbū erat apd̓ deū. Unde auguſtinꝰdicit ꝙ iſtud inuenit̉ in libris platōnis. non tamen illudIpſe aūt auguſtinus non poterat ſuſpicari quid ſacramēti haberet verbum caro factum eſt. Reſpondeo dicendūeſt ꝙ cognoſcere verbum caro factum eſt: ꝑ ſimplicē fidēeſt ſatis facile. qꝛ poteſt cadere in imaginatione ⁊ aliqͣliter in ſenſu. ſed verbum apud deum oīno excedit omneꝫſenſum. ⁊ non niſi ꝑ rationē poteſt ⁊ cum multa ⁊ maxima difficultate comprehendi. ¶ Conſequenter aſſignatrationem cum dicit Paruulus em̄ eſt: non quideꝫ etateſed ſenſu. Tripliciter autē aliqͥs dicit̉ paruulus. Eſt em̄aliquis paruulus ꝑ humilitatem. Matth̓. 11. Reuelaſtiea paruulis. Etate. Gal̓. 4. Quāto tempore heres paruulus eſt ⁊c. Sēſu. 1. Corin. 14. Nolite pueri effici ſenſibus. ſed malicia paruuli eſtote: ſenſibus autē ꝑfecti ſitis. Et iſto modo accipit̉ hic paruulus. ¶ Deinde cumdicit. Perfectoꝝ autē ⁊c. exponit illud qd̓ dixerat de cibo ſolido. Hoc em̄ patet in corporalibꝰ ꝙ qn̄ hō ꝑuenit.ad etatem ꝑfectam: vtitur fortiori ⁊ nobiliori ⁊ ſolidioricibo. Sic ſpūalis qn̄ ꝑuenit ad ꝑfectionem ſpūalem debet ei proponi doctrina ſolidior. Iſta autē perfectio duplex eſt. Una eſt perfectio ẜm intellectum qn̄ aliqͥs habꝫiudicium intellectus ad recte diſcernendum et iudicandum de his que ſibi ꝓponunt̉. Alia eſt perfectio ẜm affectuꝫ quā facit charitas que eſt cum aliquis totaliter deoinheret. Unde Matth̓. 5. poſt precepta charitatis dicitur Eſtote ergo perfeeti ⁊cͣ. Eſt autē perfectio charitatis vt dicit auguſtinus vbi nulla eſt cupiditas. Quantoem̄ quis magis aſcendit in deū: tāto plus contemnit tēporalia. psͣ. Quid em̄ mihi eſt in celo ⁊cͣ. Hoc em̄ habꝫſacre ſcpͥture doctrina ꝙ in ipſa non tm̄ tradunt̉ ſpeculanda ſicut in geometria: ſed etiaꝫ approbāda ꝑ affectū.Unde Matth̓. 5. Qui autē fecerit et docuerit ⁊c̄. In aliis ergo ſcientijs ſufficit ꝙ homo ſit ꝑfectus ẜm intellelectuꝫ. In iſtis vero requirit̉ ꝙ ſit ꝑfectus ẜm intellectū⁊ affectum. Loquendū eſt igit̉ alta myſteria ꝑfectis .1.Corin. 2. Sapientiā loqͥmur inter ꝑfectos. Unuſquiſqꝫem̄ ẜm ꝙ eſt diſpoſitus ſic iudicat: ſicut iratus aliter iudicat durante paſſione. ⁊ aliter ipſa ceſſante. Et ſimilit̓incontinens aliter iudicat aliquid eſſe bonum temporepaſſionis. aliter poſt. Et iō dicit ph̓us ꝙ vnuſquiſqꝫ qͣlis eſt talis ſibi finis videt̉. ⁊ qꝛ ea q̄ ī ſacra ſcriptura tradūt̉ ꝑtinent ad affectū non tm̄ ad intellectū. ideo opoteteſſe perfectū in vtroqꝫ. Et ideo apl̓us volēs oſtendere qͥſiut ꝑfecti quibꝰ ſit tradēdus iſte ſolidus cibus. dicit ꝙſunt iſti qͥ ꝓ ſua cōſuetudine hn̄t ſenſus exercitatos. Un̄in iſta ꝑfectione quattuor ſunt attendenda: ſcꝫ ipſa ꝑfectio in ſe in quo conſiſtat. ⁊ ꝙͣtum ad hoc dicit. Qui habent ſenſus exercitatos. Et cōuenienter loquit̉. In hocem̄ exprimit vtrāqꝫ perfectionē. qꝛ vt dicit ph̓us intellectus ꝓut iudicat de appetendis ⁊ agendis dicit̉ ſenſus:qꝛ eſt relatus ad aliquid ꝑticulare. Un̄ non accipit̉ hic