Explanatio ſancti Thome
in anima ex conſideratione ſpiritualium et terrenorum.¶ Conſequenter cum dicit. Compagum quoqꝫ ⁊ medullarum ⁊cͣ. declarat illud quod dixerat de operatione dei⁊ quantum ad temporalia. ¶ Sciendū eſt autē ꝙ aliqͥdnon poteſt penetrando pertingere ad aliquid ꝓpter duoUnum eſt propter colligationē. Aliud autem eſt ꝓpterincluſionem. Neutrū iſtorum poteſt impedire verbū deiIn nobis quidem ſunt quedam colligationes ſcꝫ neruorum ⁊ arteriarum. Quedam etiam ſunt valde incluſa ⁊occulta ſicut medulle que in oſſibus includuntur. Omnia autem iſta diuino proſpectui manifeſta ſunt et ſubdita. Et ideo nihil eſt ei difficile ad penetrandum. Uelper compages poteſt intelligi coniunctio que ē inter partes anime ad inuicem vt inter animam ⁊ ſpirituꝫ. Quaſi dicat. Non ſolum pertingit ad cognoſcendū differentiam ⁊ diuiſionē anime ⁊ ſꝑiritus: ſed etiam ad cognoſcendum quomodo cōiungunt̉. Cognoſcit enī quomodo ſenſualitas regit̉ ratione. Medulla autē poteſt intelligi illud quod latet in rōne ⁊ ſenſualitate. Mat. 10. Timēteeum qui poteſt ⁊ animam et corpus mittere in gehēnam¶ Deinde cum dicit. Et diſcretor cogitationum ⁊cͣ. agitde cognitiōe verbi. Et circa hoc facit duo. Primo enimoſtendit ꝙ oīa ſubdunt̉ cognitioni eius. Secundo oſtēdit quomodo cognoſcit ibi. Omnia auteꝫ nuda ⁊cͣ. Exduobus autem contingit ꝙ aliquid nō cognoſcatur. ſcꝫaut quia eſt intra aliquid occultatum. Et ſicˡ maxime ſūtocculta que latent in corde quia ip̄m ē valde ꝓfundum⁊ inꝑſcrutabile. Iere. 7. Prauū ē cor hominis ⁊ inſcrutabile. Secūdum ꝟo ſeptuaginta interpretes habet̉ ſic.Profundū eſt cor hominis ⁊cͣ. In corde vero latent cogitationes. Iſtas aūt cognoſcit verbum dei. Eſa. pͥmo.Auferte malū cogitationū veſtrarum ab oculis meis. Etideo quantum ad hoc dicit diſcretor cogitationuꝫ. Aliomodo nō cognoſcitur aliquid qꝛ ē oīno ignotum ⁊ inuiſibile: ⁊ ſic ea que ſunt in voluntate ſunt ignota. In voluntate autē ē ip̄a intentio finis que de natura ſua ē inuiſibilis. Quid em̄ homo facit vel cogitat manifeſtatur peropus. Sed qua intentione hoc faciat penitus ē incertuꝫIſta autē nō ſunt occulta deo. p̄s. Scrutans corda ⁊ renes id ē cogitationes ⁊ intentiones. ¶ Sciendū eſt autēꝙ illud qd̓ dicit penetrans referri poteſt ad operationeꝫvt dictū eſt. Et ſic differūt penetrans ⁊ diſcretor. Si autem referatur ad cogitationem tunc qd̓ hic dicit. Et diſcrctor: ē expoſitio illius. Quaſi dicat. Tu dicis ꝙ ē penetrabilior ⁊c. Verū eſt quia eſt etiā diſcretor cōpagum⁊ medullarum id ē cogitationum ⁊ intentionū. Compages enim dicunt̉ quedam colligationes: ⁊ ſic cogitatio īqua ē quaſi quedam colligatio terminorum pōt dici cōpago dum de vno tendit in aliud. Eſa. 58. Diſſolue colligationes impietatis. Itē Eſa. 5. Ue qui trahitis iniqͥtates in funiculis vanitatis. Item medulla ē intima latens in oſſibus. Iob. 21. Medullis oſſa illius irrigantur. ¶ Deinde cum dicit. Et nō ē vll̓a creatura ⁊cͣ. oſtendit ꝙ illud qd̓ ẜm naturā ē inulſibile nō ē occultum deoꝘ em̄ aliquid nō videatur a nobis hoc eſt qꝛ ſimpliciꝰ⁊ ſubtilius eſt oculo noſtro ſiue corporali ſiue ītellectuali: ſicut ſunt ſubſtantie ſeparate quas in vita iſta viderenō poſſumꝰ. Diuino autē intellectu nihil ē ſimpliciꝰ velſubtilius: ergo nulla creatura eſt inuiſibilis in cōſpectueius. Sed nunquid cognoſcit in vniuerſali tm̄ ſicut qͥdāvoluerunt? Nō: ſed omnia nuda ⁊ aperta ſunt oculis eiꝰPer oculū autē intelligit̉ vis cognitiua. Intelligunturem̄ ſpūalia per ſenſibilia. Signanter aūt dicit in pluralioculos propter diuerſitatē intellectorum quia nō cognoſcit vnum tm̄ ſed etiam multitudinem rerū. Dicit etiamnuda ⁊ aperta. Dupliciter em̄ cognoſcitur aliqͥd. Uno
modo in ſuperficie. Alio modo ī ꝓfundo ſicut homo nudus videt̉ in ſuꝑficie: nō autem veſtitus ſed oīa deo manifeſta ſunt que videntur in ſuꝑficie. Nihil em̄ eſt extraqd̓ impediat cognitionem dei: ſicut veſtis impedit ne videatur homo. Et iō dicit nuda. Iob. 26. Nudus ē infernus corā illo. Dicit etiā aperta quia nihil ē ita occultumin re ꝙ dei cognitionē effugiat. ¶ Conſequenter oſtendit perfectionem auctoritatis ip̄ius cum dicit. Ad quemnobis ſermo ⁊c. Iſta vero auctoritas ē auctoritas iudicandi. Act̉. 10. Ip̄e eſt qui cōſtitutꝰ eſt a deo iudex viuorum ac mortuorum. Ad iſtū ergo nobis ſermo vt ſcꝫ reddamus rōnem de oꝑibus noſtris. 2. Coꝝ. 5. Om̄s nosmanifeſtari oportet ante tribunal xp̄i vt referat vnuſqͥſqꝫꝓpria corꝑis ꝓut geſſit ſiue bonū ſiue malū ſit. Et ioqꝛſic̄ ē potēs ſic ſciēs ⁊ ſic magnꝰ: feſtinemꝰ ergo īgredi ⁊c̄.Lectio tertia.Abentes ergo pontificem magnuꝫqui penetrauit celos ieſum filiū deiteneamus ſpei noſtre cōfeſſionem.Nō enim habemus pontificem qui nō poſſit cōꝑati infirmitatibꝰ noſtris: tēptatū aūtper omnia pro ſimilitudine abſqꝫ peccato:Adeamꝰ ergo cum fiducia ad thronum gr̄eeius: vt miſericordiā cōſequamur: et gr̄aminueniamꝰ in auxilio oportuno.Supra apoſtolus monuit ad feſtinandū ingredi in requiem dei: ⁊ ad hoc inducendum poſuit magnitudinem xp̄iquantū ad diuinam naturam: hic oſtendit idē quantū adhumanā naturam. et circa hoc facit tria. Primo em̄ ponit eius dignitatem. Scd̓o on̄dit eiꝰ pietatē ibi. Nō em̄non habemus pontificem ⁊c̄. Tertio inducit ad habendam de eo fiduciam ibi. Adeamus ergo ⁊c. Dicit ergo.Ita dictū ē ꝙ nobis eſt ſermo ad eum qͥ eſt viuꝰ ſermo:verus iudex ⁊ pontifex. Ergo habentes pontificem ⁊c̄.p̄s. Tu es ſacerdos in eternum. ⁊c. Nec et tantum ponti fex ſed etiam magnus Iacharie. 3. Et oſtendit mihidominus ieſum ſacerdotem magnū ſtantem coram angelo ⁊c. Hic autē dicitur magnus qꝛ nō eſt pontifex tm̄ bonorum tp̄alium ſed ⁊ futurorum. Infra. 9. Xp̄s aſſiſtenspontifex futuroꝝ bonorum ⁊c. Duo autem pertinebantad magnum pontificem. Unum quo ad officiū ſcꝫ ſemelin anno cum ſanguine intrare in ſanctaſanctoꝝ: ſic̄ habetur infra. 9. ⁊ Leuit̓. 16. Hoc aūt precipue conuenitxp̄o. Ille em̄ intrat cum ſanguine in ſancta figuralia: ſꝫxp̄s per ꝓprium ſanguinē intrauit in ſancta id ē ſacra celeſtia. et ideo dicit. Qui penetrauit celos. Scd̓m eſt ꝙdebebat eſſe ex certa tribū ſcꝫ de ſtirpe aaron: ſicut dicit̉Exo. 29. ⁊ numeri. 16. ⁊. 17. Hoc autem cōpetit xp̄o quieſt nobilioris originis. Vnde dicitur filius dei. Mat 3.Hic eſt filiꝰ meus dilectꝰ. p̄s. Flliꝰ meus es tu ⁊c. Quiaergo habemus hunc pontificem teneamus confeſſionemid eſt inhereamus corde: quia vt dicitur Ro. 10. Cordecreditur ad iuſticiam: ore autem confeſſio fit ad ſalutemHanc autē cōfeſſionem requirit a nobis xp̄s pontifex maximus. Mat. 8. Qui me confeſſus fuerit corā hominibus ⁊c. Sed dicit ſpei noſtre: qd̓ dupliciter pōt intelligiUno modo ꝙ confeſſio prout hic ſumitur ſit confeſſio fidei. Fides autem ē principium ſpei: ſicut habet ex glo.Mat. pͥmo. Abraam autē genuit yſaac id ē fides genuitſpem nō quideꝫ ꝙͣtū ad habitū ſꝫ ꝙͣtū ad ordineꝫ actus.Nullus em̄ pōt ſperare nec dꝫ niſi qd̓ pōt ꝯſequi. Ꝙ ātpoſſumus conſequi eterna habemꝰ ꝑ fideꝫ. Ul̓ ꝯfeſſiōeꝫſpei .i. eiꝰ de quo ſperamus ſcꝫ videre pͥmam veritatem.