in epiſtolam ad Sebreos IIII
hoc videtur ꝙ ille qui nō corrigit̉ punitione alteriꝰ: grauius punietur. Sed contra quia iam peccatum ade quinon peccauit exemplo alterius eſſet minus graue. Reſpondeo dicendū eſt ꝙ ſemper iſte locutiones intelligende ſunt ceteris paribus. Contingit enim duo peccata inſe conſiderata nō eſſe vnum genus altero: tamē propteraliquam circumſtantiā aduenientē aggrauatur vnū ⁊ nōaliud. ſicut duo adulteria de ſe equalia ſunt: tamē illudqd̓ eſt ex certa malicia grauius ē ꝙͣ illud qd̓ ē ex paſſiōevel infirmitate. Et ſimiliter verbum ocioſum grauius ēquando ſit ex certa malicia. ¶ Deinde cum dicit. Uiuuseſt enim ſermo dei ⁊c̄. ponit rōnem predicte monitiōis⁊ p̄cipue quantū ad periculum. Hec autem ratio ſumit̉ex parte chriſti. In ip̄o autem ē duplex natura. Una ſcꝫdiuina ẜm quam ē verbum patris. Alia eſt humana ẜmquā eſt pontifex offerens ſe in cruce. Primo ergo ponitrōnem ſumptam ex parte diuinitatis. Secundo rōnemſumptam ex parte humanitatis ibi. Habentes igit̉ pontificem ⁊c̄. De filio autem dei dicit tria. Primo eniꝫ aſſignat eius virtutem. Secundo eius cognitionem ibi. Etdiſcretor cogitationū. Tertio eius auctoritatem ibi. Adquem nobis ſermo ⁊c̄. Uirtutem eius oſtendit triplicit̓:Primo quantū ad naturam. Secundo quantū ad poteſtatem ibi. Et efficax. Tertio quantū ad operationē ibiEt penetrabilior ⁊c. Dicit ergo Uiuus eſt ſermo dei ⁊c̄.Iſta littera de ſe videtur habere difficultatē tamen conſiderando aliam tranſlationem planior eſt. Ubi em̄ noshabemꝰ ſermo: in greco habetur logos qd̓ eſt ideꝫ quodverbum. Vnde ſermo id ē verbum. Et ſic etiam exponitAugꝰ illud. Ioh. 12. Sermo quē locutus ſum id eſt egoip̄e qui ſum verbum. Sap̄. 18. Omnipotens ſermo tuusdomine exiliens de celo a regalibus ſedibuſ venit ⁊c̄. Etſimiliter hic ſermo dei ē viuus id eſt verbū dei viuū. Verbum enim dei ab eterno conceptuꝫ: in paterno intellectuē verbū primordiale. de quo Eccl̓. pͥmo dicit̉. Fons ſapientie verbum dei in excelſis. Et quia eſt primordiale iōab ip̄o deriuantur omnia alia verba que nihil aliud ſuntꝙͣ quedam conceptiones expreſſe in mente angeli vl̓ noſtra. Vnde illud verbum ē expreſſio omniū verborū quaſi fons quidam. Et illa que dicuntur de illo verbo quodāmodo aptantur ad alia verba ẜm ſuū modum. De illoautē dicit̉ ꝙ eſt viuus. Dicitur autem res viua ꝙͣdiu habet motū ⁊ operationem ſuam. Sicut enim fons ſcaturiens dicitur viuus: ſic ⁊ verbum illud qd̓ habet ꝑpetuuꝫvigorem. p̄s. In eternum domine verbum tuū ꝑmanet īcelo. Ioh. 5. Sicut enim pater habet vitā in ſe metipſoſic debit ⁊ filio vitam habere in ſemetip̄o. Vel pōt referri ad humanā naturam. Eſt enim viuus licet ab alijs reputetur mortuus. Apoc̄. pͥmo. Fui mortuꝰ ⁊ ecce ſuꝫ viuens in ſecula ſeculorum. Similiter etiam ſermo ſcripture eſt viuus ⁊ indeficiens. Roma. 9. Non autē ꝙ exciderit verbū dei. ¶ Conſequenter cum dicit. Et efficax. oſtēdit eius poteſtatē. Dicitur autem verbum efficax ꝓptermaximā virtutem ⁊ infinitam vim effectiuam quā habetPer ip̄m enim facta ſunt omnia. Ioh. pͥmo. ⁊ p̄s. Verbo domini celi firmati ſunt. Item ē efficax quia ex ipſoomnia verba prolata a deo mediante angelo vel homineefficaciam habent. Ecc. 8. Sermo illius ptāte plenus ēEſa. 55. Verbum qd̓ egrediet̉ de ore meo nō reuerteturad me vacuū ſed faciet quodcunqꝫ volui ⁊c. ¶ Deindecum dicit. Et penetrabilior ⁊cͣ. oſtendit eius oꝑationemEt circa hoc facit duo. Primo ponit eius operationem.Secundo exponit ibi. Et pertingens ⁊c. Dicit ergo. Etpenerrabilior. Illud proprie dicit penetrare qd̓ ingredit̉ꝓfunda rei. hoc autem pōt eſſe dupliciter. Uno mō qꝛoperatur in intimis rei. Eſa. 26. Omnia enim opera no
ſtra operatꝰ es in nobis. Alio mō quia cognoſcit intimarei. Ioh. 2. Opus ei non erat vt quis teſtimoniū perhiberet de homine: ip̄e enim ſciebat quid eſſet in homine:Eccl̓. 24. Penetrabo inferiores partes terre. Operatōenim dei ⁊ cognitio pertingit ⁊ penetrat intima rei. Un̄dicit. Omni gladio ancipiti. Inter omnia enim gladiuseſt penetrabilior propter acumen ⁊ maxime gladius anceps: qui ſcꝫ eſt acutus ex duabꝰ eius partibus. Et ideoquia verbū dei acutum ē ⁊ ad operandū ⁊ ad cognoſcendum ideo cōparat̉ gladio ancipiti. Ephe. 6. Et gladiumſpūs quod ē verbū dei. Eſa. 27. In illa die viſitabit dominus in gladio ſuo duro ⁊ grandi ⁊ forti ⁊c. ¶ Uel dicitur anceps qꝛ habet aciem ad bona ꝓmouenda ⁊ mala deſtruenda. Apoc. pͥmo. Ex ore ip̄ius ꝓcedebat gladius ex vtraqꝫ parte acutus. In ordine enī cauſarum videmus ꝙ ſemꝑ cauſa prior intimius operat̉ ꝙͣ cauſa poſterior. Vnde illud qd̓ natura producit ē intimius ꝙͣ illd̓qd̓ producitur per artē. Quia ergo deus ē prima cauſaſimpliciter: ideo eius operationē ꝓducitur illud qd̓ ē intimiſſimū ip̄i rei ſcꝫ eē eius. ¶ Conſequenter cum dicit.Et pertingens ⁊c. manifeſtat qd̓ dixerat de operatione.Et circa hoc facit duo: quia primo oſtendit hoc quantūad ſpūalia. Secundo quantū ad corporalia ibi. Compagum quoqꝫ ⁊ medullarum: ẜm enim apl̓m tria ſunt ī homine ſcꝫ corpꝰ: aīa ⁊ ſpūs. 1. Theẜ. 5. Integer ſpūs veſter aīa ⁊ corpus ⁊c. Quid enim ſit corpus notuꝫ ē. Aīaaūt ē que dat corpori vitam. Spūs vero in rebus corporalibꝰ dicit̉ quid ſubtile: ⁊ ideo ſignificat ſubſtantias immateriales. Eſa. 31. Egyptus homo ⁊ non deus ⁊ equieorum caro ⁊ nō ſpūs. Spiritus ergo in nobis dicit̉ illd̓per qd̓ cōicamus cum ſubſtantijs ſpūalibus. Anima vero illud per qd̓ cōicamus cum brutis. Et ſic ſpūs ē menshumanā ſcꝫ intellectꝰ ⁊ volūtas. De hoc aūt dicunt aliqͥꝙ in nobis ſunt diuerſe aīe. Vna ſcꝫ q̄ ꝑficit ⁊ viuificatcorpꝰ: ⁊ iſta dicit̉ aīa ꝓprie. Alia vero ē ſpūs quo intelligimꝰ. Et iō iſta duo magis dicunt̉ ſubſtantie ꝙͣ animeHoc aūt dānatū ē in libro de eccl̓iaſticis dogmatibꝰ. Etideo dicendū ē ꝙ vna ⁊ eadem ē eſſentia aīe ꝑ eſſentiamſuā ⁊ viuificat corpus: ⁊ per potentiā ſuam que dicit̉ intellectus ē pͥncipiū intelligendi. Et per iſtam intelligiteterna: qd̓ quō ſit ſic patet. Videmꝰ em̄ ꝙ quāto forma ēꝑfectior tanto oꝑatio eius minꝰ ſubdit̉ materie ſicut ptꝫꝙ forme elementoꝝ qꝛ ſūt imꝑfectiſſime nō extendunturvltra materiā. Cuꝫ ergo anima inter om̄s formas ſit nobiliſſima oportet ꝙ habeat aliquā oꝑationem ⁊ p̄cipueaīa rōnalis que oīno excedit potentia materie. Et iſtamoꝑatiōꝫ vocamꝰ intelligere ad quā ſequit̉ ſua inclinatioſcꝫ velle. ¶ Eſt aūt triplex dr̄ia inter oꝑatōes aīe: ita ꝙaīa dicat̉ ad quā ꝑtinēt potentię quibꝰ aīa oꝑat̉ cum corpore. Ad ſpm̄ vero ille qui oꝑat̉ ſine corpore. Prīa aūtdr̄ ia inter iſtas potentias ⁊ oꝑatiōes ab ip̄is procedentes ē ip̄ius rōnis ad ſenſualitatem q̄ eſt potentia ꝑ quaꝫaīa oꝑatur cum corꝑe: qꝛ rō app̄hendit īmaterialia: ſenſualitas vero materialia ⁊ ſenſibilia. Scd̓a differentiaeſt partiū ſenſualitatis: qꝛ aliū ſtatum ⁊ ordinem habetſenſualitas ẜm ꝙ tendit in proprium obiectum ſuum exnatura ſua: ⁊ alium ẜm ꝙ regulatur a ratione. Ip̄a eniꝫconcupiſcibilis aliter conſideratur vt eſt vis quedam inordine ad obiectum ſuum: et aliter vt ꝑticipat ratione.Tertia differentia ē partium ip̄ius rōnis ẜm diuerſa obiecta ipſius quia vel tendit in deum: ⁊ hoc ē ſupremumin ipſa: vel in effectus ſpirituales vel in effectus temporales. Om̄s autem iſtas diuiſiones ⁊ differentias operatur et diſcernit verbum dei ſcꝫ quomodo ſenſualitasdiſtinguat̉ a rōne. Differentiaꝫ etiā ip̄ius ſenſualitatisin ſe: dr̄iam etiam partium rationis et quid proueniat