Druckschrift 
In epistolas Pauli
Entstehung
Seite
242r
Einzelbild herunterladen
 

n epiſtolam ad Sebreos I

mo. Portentis quātū ad maiora ſicut ſuſcitatio mortuiActuū. 9. Thabita ſurge ⁊c. Dicitur auteꝫ portentumquaſi porro vel procul tenſum qd̓ ſcꝫ aliquid in longinquū demonſtrat.. Paralip. 32. In legatione principūbabylonis qui miſſi fuerant ad eum vt interrogarent deportento ſcꝫ fuerat ſol retrogreſſus ⁊c. Precipuuꝫ vero portentum eſt deus factus eſt homo. Eſa. 8. Egopueri mei quos mihi dedit deus in portentuꝫ ſcꝫ egoſum homo pueri mei hoc crederent. Mirum enī fuit cor humanū hoc potuit credere. Dicit vero. Uarijsvirtutibus vt ſigna portenta referantur ad ea que excedunt virtutem nature vt ſignum dicatur qd̓ eſt p̄ter ſupra naturam: non tamē contra. Sed portentum eſt qd̓ ēcontra naturaꝫ vt partus virginis: ſuſcitatio mortui. Sꝫvirtus referat̉ ad ea que ſunt ẜm naturam licet non eodem modo ſicut ſanatio febris qd̓ vtiqꝫ poſſunt medici licet non ſtatim. Vel virtutes referantur ad virtutestis quas dominus ſuis p̄dicatoribꝰ dedit ſcꝫ fides: ſpes: charitas. Sed quantū ad ſecundū ſcꝫ quantū ad donadicit. Et ſpirituſſancti diſtributionibꝰ. Sed cōtra vt dicitur Sap̄. 7. Spirituſſanctus vnus ē. Quomodo ergodiſtribuitur? Dicendū ē diſtribuitur ẜm eſſentiamſed inquantū dona eius diſtribuūt̉. pͥme Coꝝ. 12. Diuiſiones gr̄arum ſunt idē autē ſpiritus. Om̄s autē gratieattribuunt̉ ſpiritui ſancto: quia datur ex amore. Amorvero appropriatur ſpiritui ſancto. Grego. Certe ſpiritꝰſanctus amor eſt. Uel diſtributionibus .i. diſtributiones que fiunt a ſpiritu ſancto: qꝛ alij datur ſermo ſapīe.alij ſermo ſcientie: alij oꝑatio miraculoꝝ. alij prophetia: ſic de alijs. Et hoc totū non meritis nec ex neceſſitate nature ſed per ip̄ius voluntatē. Ioh. 3. Spiritus vbivult ſpirat ⁊c. Mat. vltimo. Dn̄o cooperante ſermonem confirmante ſequentibus ſignis.GLectio ſecunda.On enī angelis ſubiecit deꝰ orbē ternre futurū: de quo loquimur. Teſtatus eſt autem in quodam loco quisdicens: Quid eſt homo memor es eius:aut filius hominis: quoniam viſitas eum.Minuiſti eum paulominus ab angelis gloria honore coronaſti eum: cōſtituiſtiſuꝑ oꝑa manuū tuarum. Omnia ſubieciſtiſub pedibus eius. In eo enim oīa ei ſubiecit nihil dimiſit ſubiectū ei. Nūc auteꝫnec videmꝰ omnia ſubiecta ei.Supra fecit apoſtolus quandā comparationem oſtēdēseſſe maiorem neceſſitatem obſeruandi precepta xp̄i ꝙͣ legis date per angelos: hic confirmat ꝯn̄am. vbi duo facit.Primo enim confirmat dictam ꝯſequentiā oſtēdēs maiorem eſſe poteſtatem xp̄i angelorum. Secundo probat idem per auctoritatem ibi. Teſtatus eſt autē quidā.⁊c. Dicit ergo. Ita dixi maiora ſupplicia ſuſtinebuntꝙͣ qui faciunt contra mandata angelorum: quia ip̄e chriſtus dominus eſt magis punitur qui peccat cōtra dominū ꝙͣ qui peccat cōtra ſeruos. Et chriſtus ſit dominus oſtendit quia ſubiecit deus orbem terre futurumſubiectum xp̄o angelis. Et duo dicit. Primo quia orbisnon eſt ſubiectus angelis. Secundo oſtendit de quo orbe intendit ibi. De quo loquimur. Orbis enī ē ſubiectus angelis. Iob. 34. Quem conſtituit alium ſuꝑ terram aut quē poſuit ſuꝑ orbē quem fabricatus ē. Sedtra Dan̄. 10. dicitur. Angelus princeps regni grecoruꝫ

S II4L perſarū. Et deutero. 32. Conſtituit fines populorū luxta numerū filiorū dei ẜm aliam litteram. Et dicendumeſt non eſt eis ſubiectus vice dominij ſed vice cuiuſdāminiſterij. Tota enim creatura corporalis miniſtraturper angelos. p̄s. Miniſtri eius qui facitis ⁊c̄. ſupra. 1.Omnes adminiſtratorij dicuntur. Uel non enī ſubiecitorbem terre angelis: orbē dico futurum ſcꝫ mundū iſtuꝫqui dicit futurus qꝛ in ſcriptura qn̄qꝫ dicitur futurū nonreſpectu noſtri ſed reſpectu eius cui cōparatur: ſicut idēapoſtolus dicit Ro. 5. de adā reſpectu xp̄i qui ē forma futuri: xp̄s enī ē futurus reſpectu ſui ſed reſpectu ade.Sic hic orbis futurus dicit̉ reſpectu noſtri ſed reſpectu xp̄i qui ē ab eterno ſed orbis in tempore. Et qꝛ manichei dicunt orbem ſubiectū malo deo aūt bono. ideoſubdit. De quo loquimur quia ſcꝫ de alio ſed de iſto.Uel quia ſupra primo dixerat. Ipſi peribūt ſcꝫ celi mutabunt̉: qd̓ ſicut ibi dictum fuit intelligit̉ quo ad ſtatumnon quo ad ſubſtantiā: ita duplex ē ſtatꝰ mundi. Unqui nunc ē p̄ſens.. Pet̓. 3. Celi qui nunc ſunt terraeodē verbo repoſiti ſunt reſeruati igni ⁊c. Et alius ē futurus. In orbe autem ẜm iſta qui nunc ē omnia ſuntei ſubiecta vt ſupra dictū ē: hoc per executionem potentie licet ſubiecta ſint per auctoritatē ſed nūc in illo ſtatufuturo erit ei orbis ſubiectus. Et ideo ſubdit. De quo loquimur. Conſequenter probat auctoritatē dicit.Teſtatus ē autē quidā ⁊c. Vbi tria facit. Primo em̄mendat auctoritatē teſtimonij inducendi. Secūdo inducit teſtimoniū ibi. Quid ē memor es eius ⁊c̄. Tertio explicat ſenſum teſtimonij. In eo enī ei omnia ⁊c̄ͣ.Circa teſtimoniū vero ponit prīo verba veteris teſtamenti ſunt quedā teſtimonia xp̄i. Io. 5. Scrutamī ſcripturas ⁊c. Et paulopoſt. Et ille ſunt teſtimoniū perhibent de me. Et ideo dicit. Teſtatus ē autem. Secūdo qꝛapud iudeos erant quedā ſcripture minus note q̄dammagis note: maioris dignitatis ſunt ſcripture pſalmoꝝ quibꝰ ip̄i vtebant̉ in oībus ſacrificijs ſuis. Et ideodicit. In quodā loco noto. ſcꝫ manifeſto. Tertio ponuiauctoritatē dicentis ſcꝫ dauid qui ſcꝫ fuit maxime auctoritatis. 2. Regꝭ. 23. Dixit vir cui conſtitutū ē de xp̄o deiiacob egregius pſaltes iſrl̓. Deinde inducit teſtimoniū dicit. Quid ē homo ⁊cͣ. vbi tria facit. Primo em̄ponit myſteriū incarnationis. Scd̓o paſſionis ibi. Minuiſti paulominꝰ ab angelis ⁊c. Tertio myſteriū exaltatiōis ibi. Gl̓ia honore ⁊c. Dicit ergo. Quid ē.⁊cͣ. Et debet legi deſpectiue. Quaſi dicat. valdedicū quid ē reſpectu dei. Eſa. 40. Oēs gentes quaſiſint ſic ſunt corā eo: quaſi nihilū inane reputate ſuntei. Si em̄ aliquis diligit aliquē dimittit diu in miſerijs nec ſubuenit videt̉ eius obliuiſci. Deus aūt huma genꝰ dilexit qꝛ ip̄m fecit ad imaginē ſuam qꝛ ī medio paradiſi ip̄m poſuit. Sꝫ pꝰ peccatū qꝛ ſtatī ei ſubuenit videt̉ eiꝰ fuiſſe oblitꝰ. pͣs. Mem̄to ē nr̄i dn̄e in bn̄placito tuo ⁊c. Et dicit. Quid ē ⁊c. Quaſi dicat.Si cōſideremꝰ vilitatē hominis miꝝ ē memor es eiꝰ.Sic ergo prīo ponit cām incarnatiōis. Scd̓o ponit ipſāincarnationē dicit. Filius homīs. In ſcriptura em̄ ſacra xp̄s vocat̉ filiꝰ hoīs ſicut pꝫ Dan̄. 7. Et in euāgelioin multis locis huiꝰ ē: qꝛ alij ſunt filij hoīm. p̄s. Filij hoīm vſqꝫ quo graui corde ⁊cͣ. Sꝫ xp̄s tm̄ filius ē hominis ſcꝫ virginis beate. Et ip̄e a deo viſitat. Aliquādovlſitatio in ſcriptura refertur ad gratiam: ſicut dicitur:Geneẜ. 21. Uiſitauit dominus ſaram ⁊c. Quandoqꝫ autem ad penam. p̄s. Uiſitabo in virga iniquitates eorum. Hic autem refertur ad beneficium. Uiſitas. id eſtexcellentiſſimum beneficium ei confers: quia facis eumfilium dei ex hoc ſcilicꝫ hūanitas aſſumpta ē a verbo