Explanatio ſancti Thome
ne forte pereffluamus. Si enim qui per angelos dictus eſt ſermo: factus ē firmꝰ ⁊ omnis preuaricatio ⁊ inobediētia accepit iuſtāmercedis retributionē quomodo nos effugiemus ſi tantam neglexerimꝰ ſalutē Quecum initiū accepiſſet enarrādi per dominūab eis qui audierunt in nos confirmata ē cōteſtante deo ſignis ⁊ portentis ⁊ varijs vir.tutibus ⁊ ſpirituſſancti diſtributionibꝰ ẜmſuam voluntatem.Supra oſtendit apl̓s multipliciter eminētiam xp̄i ad angelos: hic ex hoc cōcludit ꝙ magis obediendū eſt doctrine xp̄i ſcꝫ nouo teſtamento ꝙͣ veteri teſtamēto. Et circahoc tria facit. Primo enim ponit concluſionem intentāScd̓o inducit rōnem ad cōcluſionē intentā. Tertio confirmat ꝯn̄am rōnis. Primū in principio. ſecūdū ibi. Sienm̄ qui per angelos ⁊c. Tertiuꝫ ibi. Non em̄ angelis⁊cͣ. Circa primū ſciendū eſt ꝙ Exo. 23. Datis preceptislegis ⁊ iudicibus ſubiungit. Ecce ego mitto angelū meum ⁊c. Et ſequit̉. Obſerua igit̉ ⁊ audi ⁊c. Si igit̉ mādatuꝫ angeli per quē lex data ē ſeruaretur: introitus diſponeret̉ ad patriaꝫ. Unde ⁊ Mat. 19. dictū ē. Si vis ad vitā ingredi ſerua mandata. Oportet ergo ſeuare mandata illa legis: ergo oportet magis obedire mādatis eiusqui maior eſt angelis per quos lex data ē Et hoc ē ꝙ dic̄Propterea obſeruare oportet ea que audiuimꝰ. Abdieprimo Auditū audiuimꝰ a domīo. Abac. 3. Domine audiui auditū tuum ⁊ timui. Oportet ergo obſeruare abundantius qꝛ ſcꝫ a maiore dicta ſunt. p̄s. Ideo dilexi teſtimonia tua ⁊c. Et hoc ꝓpterea id ē propter īminens periculum. ne ſcꝫ ſupereffluamꝰ. Aliquis enim fluit per penas corporales. ſcd̓i Regꝭ. 14. Quaſi aque dilabimurſuper terram. ſed effluit per culpam ſed ſuꝑeffluit corporaliter per damnationē eternam. ¶ Conſequenter inducit rōnem ad hoc que continet vnaꝫ cōditionalem continentē comparationem noui ⁊ veteris teſtamēti In antecedenti ponit̉ conditio veteris teſtamenti. In ꝯn̄ti conditio noui teſtamenti. Circa vetus autē tria ponit ſcꝫ legis auctoritatē. Scd̓o firmitatē veritatis ibi. Qui factꝰē firmus. Tertio neceſſitatē obſeruandi ibi. Et oīs prenaricatio ⁊c. Primo ponit auctoritatē: quia nō humanarōne data eſt lex ſed per angelos. Gal̓. 3. Ordinata perangelos ⁊c. Act̉. 7. Hic moyſes qui fuit in eccl̓ia ī ſolitudine cū angelo qui loquebat̉ ei in monte ſyna ⁊cͣ. Nechoc ē mirū quia vt ꝑrobat dionyſius reuelationes diuinarū illuminationū ad nos ꝑueniunt mediantibus angelis. ¶ Firmitatē veritatis oſtendit cum dicit. Qui factꝰē ⁊c. quia totū impletur qd̓ ibi mandatū ē. Mat. 5. Iotavnum aut vnus apex nō p̄teribit a lege donec oīa fiant.⁊c. ¶ Neceſſitatē oſtendit qua puniunt̉ preuaricantes.Unde dicit. Et omnis preuaricatio ⁊cͣ. Ubi ponit vnuꝫqd̓ reſpondet duplici culpe ſcꝫ peccato omiſſionis ⁊ trāſgreſſionis. Primū reſpondet p̄ceptis affirmatiuis: alid̓negatiuis. Primū notatur noīe inobedientie. Sꝫ nunquid inobedientia ē peccatū generale? Et videt̉ ꝙ ſic. ꝑhoc qd̓ dicitur hic. Ad qd̓ dicendum ē ꝙ peccatuꝫ dicit̉eſſe ſpeciale ex intentione ſpēalis finis. Vnde qn̄ aliqͥsnon ſeruat preceptum hac intentione vt contemnat preceptum: ſic ē ſpeciale peccatū: ſed quādo ex aliqua cauſaputa quādo ex concupiſcētia tunc eſt conditio cōſequēspeccatū non tamē ſpeciale peccatū. Aliud autem vocat̉p̄uaricatio. p̄s. Preuaricantes reputaui ⁊c. Item aliud
ponit ex parte pene cum dicit. Quia accepit iuſtā mercedis retributionem. Retributio em̄ reſpicit quantitatēculpe: vt qui magis peccauit magis puniat̉. Merces vero reſpicit qualitatem vt qui igne libidinis peccauerit igne cruciet̉. Accipiet ergo mercedē bonā pro bonis ⁊ malam pro malis. Et ſic merces accipit̉ in bonū ⁊ in maluꝫinquantū importat iuſticiā diſtribuendi. Iuſtum dicit ꝓpter equalitateꝫ pene vt ſcꝫ ẜm menſurā peccati ſit plagarū modus. De penis autē habet Leuit. 26. ⁊ Deuterono. 28. Glo. dicit Iuſtam. ne putetur perire iuſticia ꝓpter miſericordiā. ¶ Conſequenter cum dicit. Quomodo nos effugiemꝰ ⁊c̄. ponit cōſequēs ſue cōditionalis inquo deſcribit cōditionem noui teſtamenti vbi tria facit.Primo em̄ oſtendit neceſſitatem obſeruandi. Secundooriginē noui teſtamenti. Tertio firmitatē veritatis ip̄iꝰSecūdū ibi. Que cū initiū accepiſſet ⁊cͣ. Tertium ibi.Cōteſtante deo ⁊c̄. Dicit ergo. Si ſermo factus per angelos putat p̄uaricatores ⁊ inobedientes quō uos effugiemꝰ ⁊c̄. In quo denotat periculū qd̓ īminet non obſeruantibus. Supra autē vetus teſtamentū vocauit ſalutēCuiꝰ rō ē: quia ſermo ordinat̓ ad cognitionē tm̄: hoc em̄facit vetus teſtamentū qꝛ ꝑ ipſū ē cognitio peccati. Ro.3. Per legē cognitio pctī. psͣ. Nō fecit talit̓ om̄i nationiEt alibi. Notꝰ in iudea deꝰ ⁊c. Nō tn̄ conferebat gr̄amſed in nouo teſtamento confert̉ gratia. Io. 1. Gr̄a ⁊ veritas ꝑ ieſum xp̄m facta ē. Et. 6. Dn̄e ad quē ibimꝰ verbavite eterne habes. p̄s. Ignitū eloquiū tuū vehementer.Et dicit tātā. id ē valde magnā. Et certe valde magna ēſi conſideres a quibus ꝑiculis liberat quia nō ſolum liberat a periculis mortis corporalis ſed etiā ſpūalis. Mat.pͥmo. Ip̄e enim ſaluum faciet populū ſuū a peccatis eoꝝItem magna ē: quia eſt vniuerſalis: id ē nō vnius populi tm̄ nec ab vno ꝑiculo ſed ē omniū hominū ⁊ ab hoſtibus omnibꝰ. 1. Thi. 4. Qui ē ſaluator omniū maximeaūt fideliū. Luc̄. pͥmo. Sine timore de manu inimicorūnoſtrorū liberati ⁊c. Iteꝫ magna eſt qꝛ eterna. Eſa. 45.Saluatꝰ ē iſrael in domīo ſalute ſempiterna. Et iō nonē negligenda ſed debemꝰ eē ſolliciti ad obtinendū eam.Iudic̄. 18. Uidimus terrā valde opulentaꝫ ⁊ vberē. Etſequit̉. Nolite negligere nolite ceſſare ⁊c̄. Et vere nō debemus negligere qꝛ ſi negligētes fuerimꝰ puniemur nōtm̄ perdendo bonū: ſed etiam incurremus malū ſcꝫ eterne dānationis qd̓ effugere nō poterimꝰ. Mat. 3. Quisdemonſtrabit vobis fugere a ventura ira. Iob. 11. Effugiū peribit ab eis ⁊c. p̄s. Quo ibo a ſpū tuo ⁊ quo a facietua fugiā. ¶ Originē doctrine noui teſtamēti oſtēdit cūdicit. Que cum initium accepiſſet ⁊cͣ. Ubi ponit duplicem eius originē. Prima fuit nō ꝑ angelos ſed ꝑ ipſumxp̄m: ſupra pͥmo. Locutus ē nobis in filio. Io. 1. Unigenitus qui ē in ſinu patris ip̄e enarrauit. Et iō dicit Quecum accepiſſet initium enarrandi per dn̄m ⁊c. qꝛ hꝫ duplex initiū. Unū ſimpliciter ⁊ illud ē ab eterno: ⁊ hoc eſtper ip̄m verbum Ephe. x. Elegit nos in ipſo an̄ mūdi cōſtitutionē. Aliud ē initiū enarratiōis: ⁊ iſtud fuit in tp̄eꝑ verbū incarnatū. Scd̓a origo fuit ꝑ apl̓os qͥ audierūta xp̄o. Un̄ dicit. Ab eis qͥ audierūt .i. ꝑ ip̄oꝝ p̄dicatiōempͥme Io. 1. Qd̓ fuit ab initio qd̓ vidimꝰ ⁊ audiuimꝰ ⁊cͣ.Luc̄. 1. Sicut narrauerūt nobis qͥ ab initio ip̄i viderunt¶ Firmitatē eiꝰ ponit q̄ maior ē ꝙͣ firmitas veteris teſtamenti: qd̓ on̄dit ex teſtimonio dei qͥ mentiri nō pōt. Un̄dicit Deo ꝯteſtante ⁊c. ¶ Sciendū ē aūt ꝙ teſtimoniū ēꝑ loquelā: loquela ē ſignū ſenſibile. Deus aūt duplici ſigno ſenſibili conteſtatus eſt .ſ. miraculis ⁊ donis ſpūſſācti. Quantū ad pͥmū dicit ꝙ ꝯfirmata ē conteſtante deoſignis qͦ ad minora miracula vt ſanatio claudi vl̓ febrisDe primo Actuū. 3. ⁊ 14. De ſecundo autem Act. vlti