Druckschrift 
In epistolas Pauli
Entstehung
Seite
238r
Einzelbild herunterladen
 

in epiſtolam ad VebreosI

rantē genuit et ſecula. Seculū dicitur ſpaciū rei tēporalis. Secula ergo ſunt ſucceſſiones temporū. ergo fecit tm̄ tēpora ſempiterna: ẜm philoſophi aliqͦ dixerūtdeū tm̄ feciſſe ſempiterna: ſed angelos creaſſe tēporaliaſed etiā fecit tēporalia que vocat hic ſecula. infra. 11 Fide intelligimus aptata eſſe ſecula Io. 1. Om̄ia per ip̄mfacta ſunt. In hoc ergo remouet errorē mani chei dupliciter. Primo in hoc dicit actorē veteris teſtamēti.Secūdo dicit ip̄m feciſſe temporalia.Lectio ſecunda.Ui cum ſit ſplendor glorie et figura ſubſtantie eius: portāſqꝫ omniaverbo virtutis ſue: purgationē peccatorum faciens: ſedet ad dexteram maieſtatis eius in excelſis.Superius oſtendit apl̓s xp̄i excellentiā ꝙͣtum ad origīsꝓprietatē: ꝙͣtuꝫ ad dominij maieſtatē: et ꝙͣtū ad operationis virtutē: hic aūt oſtēdit eius excellentiā ꝙͣtum adglorie dignitatis ſublimitatē. Et pars iſta diuiditur induo. Primo em̄ oſtendit xp̄m eſſe idoneū ad dignitateꝫiſtā. Secundo ponit ipſam dignitatē ibi. Sedet ad dexterā ⁊c̄. Idoneītatē vero oſtendit ex duobus redduntaliquē ydoneū ad aliquid magnū. vnū eſt facultas adminiſtrandi. aliud eſt induſtria et ſtrennuitas exequendi.Primo ergo oſtendit eius facilitatē. Secūdo eius ſtrennuitatē ibi. Purgationē peccatorū faciens ⁊c. Circaprimū ſciendū eſt tria requirunt̉ que faciunt facilitatēad dignitatē aliquā miniſtrandā. Primū quidē ſapiētiane erret gubernādo Ecc̄. 10. Eſt alid̓ malū qd̓ vidi ſubſole eſt ſtultū in dignitate ſublimi. ꝓuer. 8. Per me reges regnant. Scd̓m eſt generis ꝓſapia ne cōtēnat̉ p̄cipiēdo. ꝓuer. vlti. Nobilis in portis vir eiꝰ ſederitſenatoribus terre. Tertiū virtutis potētia in exequendoEcc̄. 7. Noli querere fieri iudex niſi valeas virtute irrūpere iniquitates. Et quantū ad iſta tria apl̓s oſtendit inxp̄o facilitatē ad dignitatē predictā. Primo. qꝛ ſoluꝫeſt ſapiēs: ſed etiā ip̄a ſapiētia. Unde dicit ſit ſplendor gl̓ie. Secundo quia non ſolū eſt nobilis: ſed eſt ipſanobilitas. qꝛ eſt figura ſubſtantie eius. Tertio. qꝛ ſolum eſt potens: ſed et ipſa potētia Portās om̄ia verbo.Tria autē ſunt vt ſupra dictuꝫ eſt que faciunt hominemydoneum vt magnā dignitatē aſſequatur. Primū eſt ſapientie claritas. ꝓuer. 3. Gloriā ſapientes poſſidebunt.Et ideo oſtendit xp̄i ſapientiā dicens: Qui cum ſit ſplēdor glorie. Ubi eſt conſiderādum ẜm Ambroſiuꝫ gloria eſt clara laude notitia: quaſi quedā maniſeſta notitia: que de bonitate alicuius habet̉ Sed ſic̄ dicit̉ Mat.10. Remo bonus niſi ſolus deus. Et etiā Lu. 18. Undeipſe eſt bonitas antonomafice per eſſentiaꝫ. Alia veroper participationē. ita ſoli deo conuenit gl̓ia antonomaſice Eſa. 42. Gloriā meaꝫ alteri dabo. ī. thi. i. Regiautē ſeculorū immortali inuiſibili ſoli deo honor et gloria. Cognitio ergo diuine bonitatis excellent̓ et antonomaſice dicitur gloria. id eſt clara laude notitia bonitatis diuine. Iſta aliqualit̓ habet̉ ab homīe. qꝛ nūc cognoſco ex parte. j. cor. 13. ſed habet excellentius ab angelis:ſed a ſolo deo ꝑfecte. Deū em̄ nemo vidit vnꝙͣ Iohā. I.Uerū eſt nec angeli cōprehenſiue: ſed ip̄e ſolus ſeipſumcōprehēdit. Ergo ſola cognitio dei de ſeipſo perfecte dicitur gloria. qꝛ perfectā noticiā habet clariſſimaꝫ de ſeipſo. Quoniā autē ſplendor eſt illud quod a fulgentemo emittitur. Sapientia vero eſt quiddā fulgēs. Eccl̓s8. Sapientia homīs lucet in vultū eius. Inde eſt prima conceptio ſapientie eſt quaſi quidā ſplendor. Verbū

ergo patris qd̓ eſt quidā conceptus: intellectus eius eſtſplendor ſapientie qua ſe cognoſcit. Et ideo apoſtolus filium vocat ſplendorē glorie. id eſt diuine clare noticie in oſtēdit ip̄m ſolū ſapientē ſed ſapientiā genitā Eſa.62. Donec egrediat̉ vt ſplendor iuſtus eius ⁊c. Secūdum qd̓ facit hominē ydoneū ad magnā dignitate eſt generis nobilitas. Et hoc oſtendit eſſe in xp̄o. quia diciteſt figura ſubſtātie eius. Decet em̄ cum ſapientia eſſe nobilitatē in principe Deut̓. 1. Tuliqꝫ de tribubus vr̄is ſapientes et nobiles conſtitui eos principes ⁊c. Figurahic pōitur pro caractere vel ymagīe. Quaſi dicat. Ymago ſubſtantie. Sciendū tamē licet ymago dicat ſimilitudinē: tamē quelibet ſimilitudo eſt ymago. Albedoem̄ in pariete eſt ymago albedinis mee. ſed ymago ēſimilitudo in ſpecie. Inter accidentia vero nihil ita ē expreſſum ſignū ſpeciei ſicut figura. Unde qui deſcribit figurā animalis deſcribit ymaginē eius. Filius ergo eſtymago inuiſibilis dei. Col̓. 1. proprie dicitur figura. Sꝫculus? Subſtantie eius. Ymago em̄ alicuius eſt multiplex. Aliquando eniꝫ eſt ſignuꝫ repreſentans ſpeciem innullo ipſo conueniēs. ſicut ymago hominis in parieteque in nullo habet verā ſpēm hominis. Aliqn̄ vero aſſimilatur ei in ſpecie non tantū in repreſentando. ſed etiaꝫin eſſendo ſicut filius eſt ymago vera patrꝭ. Gen̄. 5. Adāgenuit filiū ad ymaginē ſuā. Unde dicit auguſtinꝰ filius eſt ymago patris. quia aſſimilatur patri in naturaſpeciei ſicut filius eſt ymago regis Dicit ergo eſt figura ſubſtantie. Sed quare non dicit eſt figura nature?Quia poſſibile eſt natura ſpeciei ml̓tiplicetur ad multitudinē indiuiduoꝝ in compoſitis ex materia et forma.Ande filius ſortis habet eandē naturā numero patre ſuo. Subſtantia vero nunꝙͣ multiplicat. Non enimalia eſt ſubſtantia patris alia filij. Nec em̄ diuiditur ẜmdiuerſa indiuidua. Quia ergo vna eadem eſt numeronatura in patre et filio dei: ideo dicit nature que diuiditur. ſed ſubſtantie indiuiſibilis Ioh̓. 10. Ego patervnū ſumꝰ. et. 14. Ego in patre pater in me eſt. Tertiū quod facit homineꝫ ydoneum eſt virtus et poteſtas.Unde eccle. 7. Noli querere eſſe iudex niſi valeas virtutute irrumpere iniquitates ⁊c. Et ideo oſtendit virtuteꝫcum dicit Portanſqꝫ omnia verbo virtutis ſue. Proprium autē principū et potentuꝫ eſt portare Iob. 9. Subcuruant qui portāt orbē. Ipſe ergo portat. Sed videndum eſt quid portat et quo vel per quid. Quantū adprimū ſciendū eſt id quod de re nec ſtare nec ambulare poteſt indiget portari. Omnis autē creatura de ſe necſubſiſtere nec operari poteſt. primum patet. quia remotacauſa remouetur effectꝰ. Deus autē eſt cauſa om̄is ſubſiſtentie. nec tm̄ eſt cauſa ſubſiſtentie rei ꝙͣtum ad fieri. ſicut domificator eſt cauſa fieri domus. Et ſicut ad abſentiam domificatoris ceſſat fieri domus. abſentiā ſol̓ ceſſat et fieri et eſſe luminis in aere. ita ad ſubtractionē virtutis diuine ceſſat et eſſe et fieri ſubſiſtere omnis crealture. Portat ergo omnia ꝙͣtum ad ſuū eſſe. Portat etiam omnia ꝙͣtum ad operari. quia ſubtracta influētia eiꝰceſſat omnis motio cauſarum ſecundaꝝ cum ipſe ſit cauſa prīa. et cauſa prīa plus influit ꝙͣ ſecūda. Iob. 38. Suꝑquo baſes illius ſolidate ſunt. Sic ergo patet omniaportat. Sed per quid portat? Verbo virtutis ſue. Quiaem̄ apoſtolus loquens de creatione rerum dixit deusomnia fecit per filium. quia ſcilicet dixerat per quem fecit et ſecula. Ille autē per quem aliquis operatur non videtur virtute ſua operari. ſed virtute eius qui per operatur ſicut baliuus per quem rex operatur. non operaturvirtute propria. Ergo per hoc videtur filius non operetur virtute propria. Ideo dicit apoſtolus portat ver

R