Explanatio ſancti Thome

Hhi Eſt autē fides ⁊c. Intendit aūt oſtendere excellētiaꝫxp̄i ad vetus teſtamentū ꝙͣtum ad tres ꝑſonas ſolennesin ip̄o veteri teſtamento ꝯtentas ſcꝫ angelos ꝑ quos lextradita eſt Gal̓. 3. Ordinata per angelos ⁊c. Quantumad moyſen a quo vl̓ per quē data eſt Ioh̓. 1. Lex ꝑ moyſen data eſt. Et deutro. vl. Nō ſurrexit vltra ꝓpheta ⁊cͣ.Quantuꝫ ad ſacerdotiū per quod miniſtrabat. infra. 9.In priori tabernaculo ſemꝑ introibāt ſacerdotes ſacrificiorū officia conſūmantes ⁊cͣ. Vnde prīo prefert xp̄m angelis. ſecūdo moyſi. tertio cap̄. ibi. Vnde fratres ⁊c. Sꝫtertio ſacerdotio veteris teſtamēti. 5. cap̄. ibi. Om̄is potifex ⁊c. Circa primū duo facit. qꝛ primo prefert xp̄m angelis in iſto cap. Secundo concludit qualis reuerentiaexhibenda ſit noue legi. 2. cap̄. ibi Propter hoc abūdātius ⁊cͣ. Adhuc circa primū duo facit. qꝛ primo excellentiam xp̄i on̄dit. Secūdo probat ꝙ hoc veꝝ ſit de xp̄o. etſic angelos deficere ab illa excellētia ibi. Tanto melior.⁊c. Hoc aūt eſt in hac epl̓a ſingulare ꝙ ſingula verba habent ordinē ſuū. Excellentiā vero xp̄i denotat ꝙͣtū ad qͣtuor. Primo ꝙͣtuꝫ ad proprietatē originis. Secūdo ꝙͣtum ad magnitudinē dominationis ibi. Quē conſtituit⁊c. Tertio ꝙͣtum ad virtutē operatiōis ibi. Per quē fecit ⁊c. Quarto ꝙͣtū ad ſublimitatē dignitatis ibi. Quicū ſit ſplendor glorie ⁊c. Quia vero intēdit cōmendarexp̄m vt hoc redundet in nouo teſtamēto: ideo prefert nouum teſtamentū veteri. Circa aūt vetus teſtamētū qͥnqꝫponit. Primo modū tradendi. qꝛ multipharie multiſqꝫmodis ⁊c̄. Secūdo tp̄s cū dicit Olim. Tertio actorē ſiue datotē. quia deus. Quarto quibus ſit traditū. qꝛ patribus noſtris. Quinto quibus miniſtris. qꝛ in ꝓphetisDicit ergo Multipharie. et hoc ꝙͣtum ad diuiſionē q̄ attēdit̉ ꝙͣtū ad tria. Primo ꝙͣtū ad diuerſas ꝑſonas. quianō vni ꝑſone ſed pluribus. ſcꝫ abrae. noe. et ſic de alijs.Secundo ꝙͣtū ad diuerſa tꝑa. et hoc totū ad eius certitu.dinē Un̄ Mat. 20. Exijt primo mane et circa horā tertiam ⁊c. Itē ꝙͣtum ad ea q̄ ibi oſtēſa ſunt. qꝛ diuina Exo.3. Ego ſum qui ſum ⁊c. Itē euētus futuri Sap̄. 8. Signa et mōſtra ſcit anteꝙͣ fiant ⁊c. Itē ꝓmiſſiōes futuroꝝbonoꝝ ſaltē in figura Ecc̄. 3. Plurima ſuꝑ ſenſuꝫ hominum monſtrata ſunt tibi ⁊c̄. Itē multipharie ꝙͣtū ad diuerſas figuras. qꝛ modo in figura leonis. modo in figura lapidis. ſicut danielis ſecundo Abſciſus eſt lapis demonte ſine manibus. Ioh. 11. Et ꝙ multiplex ſit lex oriseius. ¶ Sequitur Multiſqꝫ modis. qd̓ refertur ad tria.ſcꝫ ad diuerſa genera viſionū. ſcꝫ ad viſionē corporalemſicut danielis. 5. Apparuerunt digiti quaſi manꝰ ſcribē.tis in pariete ⁊c̄. Aliquando aliquibꝰ per viſionē ymaginariam Eſa. 6. Uidi dn̄m ſedentē ⁊c. Aliquibꝰ vero apparebat per viſionē intellectualē ſicut dauid. Unde deiſtis dicit̉ Oſee. 12. Ego viſiones multiplicaui eis. Refertur ętiā ad diuerſos modos loquēdi. qꝛ aliqn̄ plane loquebat. aliqn̄ vero obſcure. nec eſt aliqͥs modus loquendi quo ſcriptura veteris teſtamenti nō loquat̉. ꝓuer. 22.Ecce deſcripſi eā tibi tripliciter in cogitationibus ⁊ ſcientia ⁊c. Tertio quia arguendo malos. alliciendo iuſtos.inſtruendo ignorantes. ⁊. thim̄. tertio Omnis ſcripturadiuinitꝰ inſpirata vtilis eſt ad docēdū. ad arguendū ⁊c.¶ Secundo tāgit tēpus. qꝛ olim. id eſt nō ſubito qꝛ tammagna erant que de xp̄o dicebant̉ ꝙ nō poterāt credi niſi cū incremento tempoꝝ priꝰ didiciſſent Eſa. 48. Priora ex tunc annūciaui et ex ore meo exierunt: et audita feciea ⁊c. ¶ Tertio tangit auctorē. quia deꝰ qui loquit̉. psͣ.Audiā quid loquat̉ in me dn̄s ⁊c. Hic aūt eſt qui nō mētitur. Numeri. 23. Non eſt deus quaſi homo vt mentiat̉Ex his aūt tribus cōmendat vetus teſtamentū ſcꝫ ab auctoritate. quia eſt a deo. A ſubtilitate et a ſublimitate. qꝛ

multipharie ml̓tiſqꝫ modis. A firmitate. qꝛ olī. ¶ Quarto oſtendit quibus traditū ſit. qꝛ patribus. Et ideo ē nobis familiare et acceptū. Act̉. 13. Annūciamus vobis eāque ad patres noſtros facta eſt repromiſſio. Luc̄. 1. Sic̄locutus eſt ad patres noſtros ⁊c. ¶ Sed. 5º. oſtendit qͥbus miniſtris. qꝛ nō ioculatoribus: ſed in ꝓphetis. id ēper ꝓphetas. Ro. 1. Quod ante ꝓmiſerat per ꝓphetas⁊cͣ. Act̉. 10. Huic omnes ꝓphete teſtimoniū perhibent⁊c. ¶ Conſequent̓ cū dicit Nouiſſime ⁊c. Deſcribit doctrinā noui teſtamenti et ponit quinqꝫ. quoruꝫ quatuorſunt diuerſa a quatuor premiſſis vnum autem eſt idemvtrobiqꝫ. Quod em̄ dixerat Multipharie multiſqꝫ modis ⁊c. oſtēdit qꝛ oīs multitudo ordinata ad vnū debetreferri. Ideo dicit ꝙ licet ſit modus multiplex tamē totū ordinatuꝫ eſt ad iſtud nouiſſimū. ꝓuer. 23. In timoredn̄i eſto tota die ⁊ habebis ſpem in nouiſſimo ⁊c̄. Eſa. i0Conſummatio abbreuiata inundabit iuſticiā. Conſummationē em̄ ⁊ abbreuiationē dn̄s deus exercituuꝫ facietin medio omnis terre Item illud olim in tēpore expectationis et tenebraꝝ: ſed iſtud in diebus iſtis. id eſt in tempore gratię Ro. 13. Nox preceſſit dies autē appropinqͣuit ⁊c. Sed tamē vtrobiqꝫ dicit Locutus eſt vel loquēs⁊ denotat eundē eſſe actorē veteris ⁊ noui teſtamenti cōtra manicheū Ephe. 2. Per ip̄m habemus acceſſum ambo in vno ſpiritu ⁊c. et Ro. 3. An iudeoꝝ deus tm̄. Nōne et gentiū ⁊cͣ. Itē illud fuit traditū patribus noſtris.ſed iſtud nobis. id eſt apoſtolis qui xp̄m in ꝓpria perſona vidimus Deutro. 5. Non cum patribꝰ noſtris iniuitpactū ſed nobiſcum: qui in preſentiaꝝ ſumus ⁊ viuimus⁊c. Itē illud per prophetas: ſed iſtud in filio. id eſt per filium: qui eſt dn̄s ꝓphetarū Ioh̓. 1. Unigenitꝰ qͥ eſt in ſinū patris ip̄e enarrauit ⁊c. Et iſta occaſione apl̓s introducit eū eſſe filiū. ¶ Cōſequēter oſtendit magnitudineꝫdonationis xp̄i cum dicit Quem conſtituit heredeꝫ ⁊cͣ.quia vt dicitur Gal̓. 4. Si filius et heres ꝑ deū. In xp̄oaūt ſunt due nature. ſcꝫ diuina et humana Scd̓ꝫ ergo ꝙeſt filius naturalis non eſt conſtitutus heres. ſꝫ eſt naturalis: ſed inqͣtū homo factus eſt filius dei Ro. 1. Qui factus eſt ei ex ſemīe dauid ẜm carnē ⁊c̄. Et ẜm hoc eſt cōſtitutus heres vniuerſoꝝ ſicut verꝰ filius patris Mat.vl. Data eſt mihi omnis poteſtas ⁊c̄. Et hoc ꝙͣtū ad totam creaturā in qua accepit dominationē. Itē nō tantūquo ad vnū genus hominū ſed vniuerſoꝝ. ſcꝫ tā iudeoꝝꝙͣ gentiū. psͣ. Poſtula a me et dabo tibi ⁊c. ¶ Conſeq̄nter cū dicit Per quē fecit et ſecl̓a. Oſtendit virtutē operationis xp̄i: quare ſit conſtitutus heres vniuerſorū nonꝙ ipſe ſit factus in tēpore ⁊ hoc meruerit merito bone vite ſicut dicit Fotinus. ſed ꝙ eque oīa facta ſunt ꝑ ip̄ꝫ ſic̄⁊ ꝑ pr̄eꝫ Per ip̄ꝫ em̄ fecit pr̄ ſecl̓a. ¶ Sꝫ ſciēdūē ꝙ iſtaprępoſitio ꝑ. denotat cām actus. Sed hoc eſt dupliciterUno modo quia eſt cauſa factionis ex parte faciētis. vtcū ſcꝫ caſuale cui adiungit̉ eſt cauſa actionis ẜm ꝙ exitab agente. Semꝑ em̄ factio eſt mediū inter faciens ⁊ factum. Poteſt ergo denotare circa agens cauſam finaleꝫvt artitex operat per lucrū. Aliquando cauſam formale.vt ignis calefacit per calorē. Aliqn̄ vero cauſam efficientem. vt baliuus operatur per regē. Nullo iſtoꝝ modorūeſt filius cauſa patris. ꝙ per illū operetur: ſicut nec ꝙ abipſo ſit. Aliquando vero cauſale eſt cauſa actiōis ẜm ꝙterminatur ad factū. vt artifex operat̉ ꝑ martellū. Martellus em̄ nō eſt cauſa artificis ꝙ agat: ſed eſt cauſa artificiato qd̓ ab artifice procedat. vt ferro qd̓ recipiat operationē ab artifice. et ſic filius eſt cauſa facti: et pater operatur per filium. Sed nunquid filius eſt minor patre? Nōquia eadem virtus numero et eodem modo eſt in patreet in filio. Vnde dicit Per quē fecit et ſecula. id ē ope-