in e piſtolam ad Vebreos I

merita illoꝝ contrariant̉ ſicut iuſti qn̄qꝫ nō exaudiunturpro alijs. Sed nunquid fuit deceptꝰ de ſua fiducia? Dicendum eſt ꝙ futura ſcire eſt ſoliꝰ dei non autē in cognitione humana niſi prophetica. Et nullꝰ ꝓphetaꝝ ſciuitomnia futura de ſeipſo niſi ſolus xp̄s qui nō habuit ſpiritūſanctū ad menſurā. Sic yſaac magnus propheta fuit deceptus in Iacob. Unde nō eſt mirū de apl̓o ſi neſciret. ¶ Tunc terminat epiſtolā in ſalutationeꝫ. et pͥmo exparte alioꝝ. Secūdo ex ꝑte ſua. Dicit ergo Salutāt ⁊cͣ.De his omnibus habet̉ col̓. 4. Sed dubitat̉ de hoc qd̓dicit Demas ⁊cͣ. Quomodo poteſt hoc eſſe. qꝛ dicit̉. 2.thy vlti. Demas dereliquit me: diligens hoc ſeculum.Quō gͦ vtit̉ nomine eius. Dicenduꝫ eſt ꝙ iā redierat adeum. Sed nec hoc videtur. qꝛ hec epiſtola p̄ceſſerat ſecūdā epl̓aꝫ ad thi. qꝛ hic dicit̉ Spero ⁊c. ibi p̄nunciat mortē ſuā dicēs: Et tēpꝰ mee reſolutionis inſtat ⁊c. Et ideodicendū eſt ꝙ paulus fuit rome fere nouē ānis et hec fuit facta in principio. Secūda vero ad thimo. in fine viteſue et tunc demas attediatus ex longis vinculis dimiſiteū. Et epl̓e pauli nō ordinant̉ ẜm tēpus. qꝛ epl̓e ad coꝝ.fuerunt ante epl̓am ad romanos. et hec fuit ante vltimāad thimo. Et premittit̉ illa ꝓpt̓ materiā qꝛ de digniori.Salutatio ſua eadē eſt cū ſecūda ad thi. Deo gr̄as Amē¶ Explicit deuotiſſima expoſitio ſctīſſimi doctoris Thomē de aquino ordinis fratrū predicatoꝝ ſuꝑ epl̓a glorioſi gentiū apl̓i ſancti Pauli ad Philemone.Incipit profūdiſſima ac mirabilis explanatio eiuſdem angelici doctoris ſanctiſſimiThome aquinatis ordinis fratrū predicatoꝝ ſuꝑ epl̓a eiuſdē beatiſſimi totiꝰ orb̓ apoſtoli pauli ad hebreos.Prologus.IUN ENimilis tui in dijs dn̄e et nō ē ẜm opera tua. psͣ. In ꝟbis iſtis expͥmit̉xp̄i excellētia ꝙͣtū ad duo. Et pͥ-mo ꝙͣtū ad cōparationē ad aliosdeos cū dicit. Non eſt ſimilis tuiin dijs domine. Secundo ꝑ comparationē ad effectꝰ cū dicit: Etnō eſt ẜm opera tua. Circa primū ſciendum eſt ꝙ licet ſittm̄ vnus deꝰ naturalit̓: tn̄ ꝑticipatiue et in celo ⁊ in terra ſunt dij multi. 1. coꝝ. 8. Sunt quidē dij ml̓ti et domini multi. Dicunt em̄ angeli dij. Nam Iob. 1. ⁊. 2. dicuntur filij dei. Itē Exod̓. 7. Conſtitui te deuꝫ pharaonis:dicit̉ ad moyſen. Itē ad ſacerdotes Exod̓. 22. Dijs nondetrahes. Itē ibi Si latet fur. dominꝰ domꝰ applicabit̉ad deos. Angeli autē dicunt̉ dij propt̓ abundantiſſimaꝫrefulgentiā diuine claritatis Iob. 25. Super quē nō fulget lumen illiꝰ. Xp̄s ergo multomagis eſt deus qui eſtſplendor gl̓ie vt dicit̉ infra. 1. Ephe. 1. Conſtituēs eumad dexterā ſuā in celeſtibus ſupra omnē principatū ⁊c.Prophete vero dicuntur dij. quia ad ipſos ſermo dei factus eſt Ioh̓. 10. Ergo multo excellētius eſt deus xp̄s qͦeſt verbū dei. Ioh̓. i. Sacerdotes vero dicunt̉ dij. qꝛ deimīſtri Eſa. 61. Vos ſacerdotes dn̄i vocabimini. Sꝫ xp̄smulto fortius qui nō eſt miniſter: ſed dn̄s vniuerſorum.Heſter. 14. Itē apoc̄. 19. Dn̄s dominātiū. Et īfra tertioTanꝙͣ dn̄s in omni domo ſua. Xp̄s ergo: deus magnusſuper omnes deos. qꝛ ſplendor. qꝛ verbū. qꝛ dn̄s eſt. Se

cundo manifeſtat̉ hec excellētia per effectus. Eſt autemtriplex opꝰ excellēs xp̄i. Unū qd̓ ſe extēdit ad totā creaturā Ioh̓. 1. Omnia per ipſum facta ſunt. Aliud quideꝫtantū ad creaturā rationalē que per xp̄m illuminat̉ Io.1. Erat lux vera ⁊c̄. Tertiū qd̓ tm̄ ad ſanctos qui per ip̄ꝫper gratiā viuificantē viuificant̉ ⁊ iuſtificant̉. Hijs enimtribus modis non poſſunt operari dij predicti. Angeliem̄ non ſunt creatores. psͣ. Qui facis angelos tuos ſpiritus ⁊c. Prophete etiā ſunt illuminati nō illuminātesIoh̓ .1. Non erat ille lux ⁊c̄. Sacerdotes etiā nō iuſtificabant. in fra. 10. Impoſſibile eſt em̄ ſanguine hyrcoruꝫ etthauroꝝ aufferri peccata. Sic gͦ manifeſte in verbis iſtisdemonſtratur xp̄i excellentia. et hec eſt materia huiꝰ epiſtole ad hebreos que ab alijs diſtinguit̉. quia in quibuſdam epiſtolis agitur de gratia noui teſtamēti quantū adtotū corpus miſticū eccl̓ie. et hoc in omnibꝰ epl̓is qͣs mittit eccleſijs. In quibuſdā vero quantū ad mēbra principalia ſicut in his quas mittit ſingularibus perſonis. Iniſta vero cōmendat ip̄am gratiā ꝙͣtuꝫ ad caput ſcꝫ xp̄m.In corpore em̄ eccl̓ie iſta tria reperiunt̉ ſicut et in corpore naturali. ſcꝫ ip̄m corpus miſticū mēbra principalia .ſ.prelati et maiores. et caput a quo vita fluit in toto corpore ſcꝫ xp̄s. ¶ Sed ſciendū eſt ꝙ ante ſynodū nicenā quidam dubitauerunt an iſta epl̓a eſſet pauli. Et ꝙ non ꝓbant duobus argumentis. Unū eſt. quia non tenet hūcmodū quē in alijs epl̓is. Non em̄ premittit hic nec ſalutationē: nec nomē ſuū. Aliud eſt. qꝛ nō ſapit ſtilū aliarūimmo habet elegantiorē: nec eſt aliqua ſcriptura que ſicordinate ꝓcedat in ordine verboꝝ et in ſententijs ſicutiſta Vnde dicebant ip̄am eſſe vl̓ luce euangeliſte. vl̓ barnabe. vel clementis pape ⁊ martyris. Ip̄e enim ſcripſitathenienſibus quaſi per omnia ẜm ſtilū iſtum. Sed antiqui doctores precipue dyoniſius et aliqui alij accipiuntverba huius epl̓e ꝓ teſtimonijs pauli. Et Hieronymusillā inter epl̓as pauli recipit. ¶ Ad primū ergo dicendūeſt ꝙ triplex ratio fuit quare non poſuit nomē ſuū. Unaeſt quia non erat apl̓s iudeoꝝ ſed gentium Gal̓. 2. Quioperatus eſt petro in apoſtolatū ⁊c̄. ⁊ ideo non fecit mentionē de apoſtolatu ſuo in in principio huius epl̓e. Secūda quia nomē ſuū iudeis erat odioſum. vt patet Act̉. 22et ipſum tacuit ne ſaluberrima doctrina huius epiſtoleabijceretur. Tertia quia iudeus erat. Hebrei ſunt ⁊ ego2. coꝝ. 11. Et domeſtici non bene ſuſtinent excellentiā ſuorū. Nō eſt ꝓphecia ſine honore niſi in patria ſua ⁊ in domo ſua Mat. 13. ¶ Ad argumētū ſecūdū dicēdū ē ꝙ id̓oeſt elegātior ī ſtilo. qꝛ ⁊ ſi ſciebat omnē linguā. 1. cor. 14Omniū vr̄m lingua loquor. tamē meliꝰ ſciebat hebreaꝫtanꝙͣ ſibi magis cōnaturalē in qua ſcripſit epl̓aꝫ iſtā. Etideo magis ornate potuit loqͥ in ydeomate ſuo ꝙͣ in aliqͦalio. Vnde dicit. Et ſi īperitꝰ ẜmōe ſꝫ nō ſciētia. 2. cor.ti. Lucas aūt qͥ fuit optimꝰ ꝓlocutor iſtū ornatū trāſtulitde hebreo in grecū.Capitulū primū.Ultipharie ml̓tiſqꝫ modis olimindeus loquēs patribꝰ in ꝓphetisnouiſſime diebus iſtis locutꝰ eſtCnobis in filio quē cōſtituit heredem vniuerſoꝝ: per quē fecit ⁊ ſecula.Scripſit aūt epl̓aꝫ iſtā ꝯtra errores quorūdā qͥ ex iudaiſmo ad fidē xp̄i ꝯuerſi volebāt ẜuare legalia cū euāgelioquaſi non ſufficeret gr̄a xp̄i ad ſalutē. Vnde ⁊ diuidit̉ induas ꝑtes. Prīo em̄ ml̓tiplicit̓ cōmēdat excellētiā xp̄ivt per hoc preferat nouū teſtamētū veteri. Secūdo agitde his per que mēbra iūgūt̉ capiti .ſ. de fide. īfra. 11. ca.R

R