Explanatio ſancti Thome
Poſita fiducia apl̓i de bonitate philemonis: ponit hicſuā petitionē. Et pͥmo oſtēdit perſonā ꝓ qua petit. Secundo ex hoc petitionem concludit ibi. Tu autē illū ⁊c̄.Circa pͥmū duo facit. qꝛ pͥmo deſcribēdo ꝑſonā on̄dit eāſibi acceptam ex ſpūali generationē. Secundo ex moruꝫmutatione. Dicit ergo. Vere ſum exaudiendus: qꝛ petitio continet honeſtatē ⁊ pietatem ꝓ meo filio honeſtiſſimo de quo eſt preſens mea ſollicitudo. Et acquirens filium tempore defectus magis eum diligit vt ſenes filiosin ſenectute genitos. Gen̄. 37. Iſrael autē diligebat ioſeph ſuper om̄es filios ſuos eo ꝙ in ſenectute genuiſſeteum. Hunc autē genuit in vinculis. Secundo eſt mutatio in moribus. Si em̄ in peccato perſeueraſſet nō fuiſſet dignus venia. Et nota ꝙ minus dicit ⁊ plus ſignificat. Docet em̄ tullius ꝙ quis factum ſuū debet attenuare quantū poteſt. Sic apl̓us leuiter de culpa huius loqͥtur dicens: Inutilis id eſt nociuus in ſubtrahendo restuas. nunc autē conuerſus a malo ad ſtatum virtutis vtilis eſt ad ſeruitiū dei ⁊ hominū. 2. Ti. 2. Si quis gͦ emūdauerit ſe ab iltis erit vas in honorem ſanctificatum ⁊c̄.ꝓuer. 25. Aufer rubiginem de argento. ⁊ egrediet̉ vaspuriſſimū. ¶ Deinde cum dicit. Tu autē illū ⁊c. ponitpetitionē ſuam. Et pͥmo ponit̉ petitio. Secūdo reſpondet queſtioni ibi. Quem ego ⁊c̄. Dicit ergo. Tu ergo illum ⁊c. Et hoc ideo: qꝛ vidi eum emendatū culus ſignūeſt qꝛ eum remiſi tibi. Contra. deut̓. 23. Non trades ſeruum domino ſuo: qui ad te confugerit ⁊cͣ. Reſpondeoverum eſt qn̄ dominꝰ querit eum ad mortem. ⁊ ideo dicit. Tu autē ⁊c. Phil̓. 1. Eo ꝙ habeam vos in corde etin vinculis meis ⁊ in defenſione ⁊cͣ. Et reſpondet queſtioni. qꝛ poſſet dicere. Si ē vtilis tibi quare nō retineseum ad mortem? Ideo dicit que eſt cauſa mittendi euꝫ.Primo autē oſtendit ꝓpoſitū retinendi eum. Secundoquare deſiſtit a ꝓpoſito ibi. Sine conſilio aūt tuo ⁊c. Dicit gͦ philemoni qͥ licet eſſet magnus: tn̄ apoſtolo ſolituserat miniſtrare Matth̓. 20. Quicūqꝫ voluerit inter vosmaior fieri ſit veſter miniſter ⁊c. Unde ex hac fiducia ꝓpoſuit eum tenere vt loco eius ſibi miniſtraret quod eratmaxime neceſſariuꝫ qn̄ erat in vinculis ꝓpter xp̄m. Eſtem̄ ꝓuidendū qn̄ quis patit̉ ꝓ dn̄o ſuo. Ratio aūt quare deſtitit eſt quia noluit vti re aliena ignorante domīo.Unde dicit. Sine conſilio ⁊cͣ. Quaſi dicat. Si retinuiſſem eum iam placeret tibi non valenti reſiſtere ⁊ eſſet q̄dam coactio. Sed magis volui ꝙ volūtarie fieret. Exo.25. Ab om̄i homine qui offert vltroneus accipietis easſcꝫ pͥmitias. 2. Corin. 9. Non ex triſticia aut ex neceſſitate hylarem em̄ datorem diligit deus. ¶ Deinde cum dicit. Forſitan em̄ ⁊c. ponit rationem quare debet eum recipere benigne. Et pͥmo ex parte dei. Secundo ex parteipſius apoſtoli ibi. Si ergo habes ⁊c. Tertio ex parte ipſius philemonis ibi. Confidēs ⁊c. Ex parte dei: qꝛ ſepedei ꝓuidentia id qd̓ videt maluꝫ ꝑmittit fieri: vt exindeſequat̉ bonum. vt patet de Ioſeph vendito vt liberaretegyptum ⁊ familiā patris. Gen̄. 45. Pro ſalute em̄ veſtra miſit me deus ante vos ⁊c. Et dicit forſitan: qꝛ incōprehēſibilia ſunt dei iudicia Ro. 11. Et dicit ꝓ ſeruo id ēloco ſerui Matth̓. 23. Omnes autē vos fratres eſtis. Etnon ſolum tibi ſed mihi in comꝑatione ad deum licet ſitfiliꝰ miniſterio: ꝙͣtomagꝭ tibi ⁊ ī carne ⁊ in dn̄o. qd̓ dupliciter poteſt exponi. Uno modo ꝙ referat̉ ad primā originem diuine creationis. ⁊ ſic eſt frater. Deut̓. 32. Nonneipſe eſt pater tuus qui poſſedit ⁊ fecit ⁊ creauit te Mal̓.⁊. Nunqͥd non pater vnus omniū noſtrū: nunqͥd non deꝰvnus creauit nos. Item in deo ꝑ fidem. Vel magis eratin bonum philemoni: qꝛ affinis eius ẜm carnem. qꝛ ẜmeam erat ſeruus eius. qꝛ hoc totum qd̓ erat ei carnaliter:
erat ſuum. Unde duplici ratione qͥs mouet̉ ex charitate.ſcꝫ ex amore ẜm carnis originē ⁊ ex amore ſpūali. ¶ Exparte autē apoſtoli primo allegat ſuam amicitiā ſub cuius obtentu vult eum ſuſcipi. Secundo fideibet ꝓ eode damno. Tertio oſtendit receptionis officiū. Secūdūibi. Si autē aliqͥd ⁊c. Tertiū ibi. Itaqꝫ frater ⁊c. Dicitergo. Si ergo ⁊cͣ. i. Io. 1. Si autē in luce ambulamꝰ ſicut ⁊ ipſe eſt in luce ſocietatem habemus ad inuicem ⁊c̄.Et dicit. Sicut ⁊ me quia iunctus eſt mihi. Matth̓. 10.Qui vos recipit me recipit ⁊c. ¶ Scd̓o autē obligat ſeꝓ eo ſatiſfacturū ꝓ damno. Dicit ergo ſi aliquid nocuitſcꝫ dimittens ſeruitiū tuum hoc mihi imputa. Quaſi dicat. Ego ſatiſfaciam. Gal̓. vltimo. Alter alterius oneraportate ⁊c. Et plus. qꝛ pͥmo ꝓmittit ſe ſoluturum. Secūdo oſtendit euꝫ eſſe debitorē ad hoc nō neceſſitatis: ſꝫvoluntatis. Dicit ergo. Ego paulus ⁊c. Quaſi dicat vtvt certus ſis de reſtitutione ſcribo manu mea. Et hoc nōē neceſſitatis: qꝛ tu debes mihi teipſum quē erui a morte et̓na. Et talis debet ſe liberatori. Tob. 9. Si meipſuꝫtradam tibi ſeruum non ero condignus ꝓuidentie tue.Et ſubiūgit dicens. Itaqꝫ frater ego te ⁊c̄. Quaſi dicat.ſi vis me habere ſociū ſuſcipe eum ⁊ ego ita fruar te frater id eſt ſi impleueris voluntatem meam gaudijs. Raꝫfrui eſt vti fructu. ⁊ ſicut ē vti ad vtile: ſic ſtui ad fructūImportat autē fructus dulcedinem. Can̄. 2. Et fructuseius dulcis gutturi meo. Item finem qꝛ vltimū de arbore eſt fructꝰ. Et ideo ꝓprie eſt habere aliquid vt delectabile ⁊ finale. Et inde eſt ꝙ dicit augu. Fruimur cognitis in quibus voluntas delectat̉ ꝓpter dulcedinem. Itēfrui eſt alicui inherere ꝓpter ſe. Aliquando ergo accipiuntur frui ⁊ vti cōmuniter ꝓut important delectationēabſqꝫ contrario. Ecc̄. 8. Fruere magnatis ſine q̄rela. Dicit ergo. Sic fruar qꝛ in nullo mihi contrarius es. Et ſiin hoc mihi ſatiſfacis nihil erit in corde meo de te quodcontriſtet me. ⁊ ſic delectabis me. Si aūt accipit̉ frui ꝓut finale quid eſt: ſic non eſt fruendū hoīe: ſed ſolo deo.Contra qd̓ eſt illud ſap̄. 2. Fruamur bonis q̄ ſunt. ⁊ vtamur creatura tanꝙͣ in iuuentute celeriter ⁊cͣ. Unde iſteaddit in dn̄o: id eſt fruar in te delectatione dei gaudensde bono diuno in te. quia eius actꝰ eſt dilectio ⁊ fruitioeffectus ſcꝫ charitatis. Ideo addit. In hoc refice viſceramea. Reficitur em̄ homo ſpūaliter quādo ſatiſſit deſiderijs anime ſue. Ac ſi dicat. Imple deſideria intima cordis mei. ⁊ non in malis: ſed in chriſto. Et ideo bona eſtimpletio deſiderij. ¶ Deinde cum dicit. Confidens ⁊c.ſumit̉ ratio ex parte philemonis ⁊ eſt ex cōmendationeobedientie eius. Et pͥmo oſtendit quō confidit de obedientia eius. Secūdo iuiungit ei aliud ſimile. Dicit ergo.Confidens ⁊c. 2. Corin. 7. Gaudeo ꝙ in omnibꝰ confido in vobis. 1. Reg. 15. Melior eſt obediētia ꝙͣ victime⁊c. Sed plus caute ſcribit. qꝛ homo magis exaudit aliquem quādo ſperat iterum ipſum viſurū ꝙͣſi deſperat.Et ideo dicit. Simul ⁊c. Solitꝰ em̄ erat cum eſſet coloſſis hoſpitari in domo ſua. Chryſoſtomus. Iocundū verbum vt homo pauper diuiti mandet vltra tot terrarumſpacia per epiſtolam p̄parationeꝫ hoſpicij. Quid em̄ ꝓeo parandum erat. qui pane et vili pulmento contentuserat? Dicendum ergo ꝙ non propter hoſpicij preparationem. ſed ad inſinuandaꝫ familiaritatem ⁊ dilectionemhoc dicit ⁊ magis ꝑ hoc ꝓuocat euꝫ ad obediendū. Hecille. Non ergo hoc apl̓us dixit ꝓpter apparatum exteriorem. ſed ad deuotionē eius. ¶ Nā ſpero ⁊c. Contra nūꝙͣ fuit eis redditus. ſed rome eſt mortuus. ergo ſpes eiꝰdefecit. Reſpondeo duplex eſt ſpes iuſti: ſcꝫ pͥncipalisad ꝓprium bonum. Et in hoc nunꝙͣ deficit ꝓſe. Alia ēſecundaria ſtꝫ ꝓbatio aliorum. ⁊ in hoc qn̄qꝫ deficit: qꝛ