Explanatio ſancti Thome

Heſideria vero quelibet alia vitia vt ſunt ambitio ⁊ auaritia ⁊ huiuſmodi. Ecc̄. 18. Poſt cōcupīas tuas nō eas⁊ a voluptate tua auertere ⁊cͣ. Ro. 6. Non regnet peccatū in veſtro mortali corpore vt obediatis cōcupiſcenijseius. 2. Ti. 3. Uoluptatum amatores magis ꝙͣ dei ⁊cͣ.¶ Deinde cū dicit. In malicia ⁊c. ponit peccata in ordine ad alios. Et pͥmo maliciā q̄ eſt volūtas nocēdi alteri.Effectꝰ em̄ denoīat̉ a fine. Qui gͦ intendit inferre malūdicit̉ malicioſus Iac. 1. Propt̓ qd̓ abijcientes oēm īmūdiciā ⁊ abundantiā malicie ⁊c. Secūdo ponit inuidiā q̄dolet de ꝓximi bono ſicut malicia infert malū: ꝓuer. 14.Putredo oſſiū inuidia. Tertio ponit odiū. Unde dicit.Odibiles ſcꝫ vel deo ꝑ hoc ꝙ faciūt pctm̄ Sap̄. 14. Similiter aūt ſunt odio deo impius ⁊ impietas eiꝰ. Ro. 1.Detractores deo odibiles ⁊c̄. Uel proximo qn̄ ſaciūt illud vnde ꝓximꝰ eos odio habere debeat. Et addit odientes inuicē. Quaſi dicat. Et nos etiaꝫ odiebamꝰ alios1. Io. 3. Qui odit fratrē ſuū homicida ē. ¶ Deinde cuꝫdicit. Cū aūt benignitas ⁊c. on̄dit ſtatū ſalutis nr̄e cuiꝰordinē ⁊ ꝓceſſum pͥmo deſcribit. Secūdo ꝯfirmat dictūibi. Fidelis ſermo ⁊c. Circa primū quattuor facit. qꝛ primo on̄dit cauſam ſalutis. Scd̓o rōem ſaluandi ibi. Nonex operibꝰ iuſticie ⁊c. Tertio modū eiꝰ ibi. Per lauacrū⁊cͣ. Quarto finē ibi. Vt iuſtificati ⁊c. Cauſa aūt nr̄e ſalutis eſt charitas dei. Eph̓. 2. Deꝰ aūt qͥ diues eſt in miſericordia ꝓpt̓ nimiā charitatē ſuā qͣ dilexit nos ⁊c. Hanccharitatē deſcribit pͥmo ꝙͣtū ad affectū. Scd̓o ꝙͣtū ad effectū. Interior charitatis affectꝰ deſignat̉ in benignitate q̄ dicit̉ bona igneitas. Ignis aūt ſignificat amorem.Can̄. 8. Lampades eiꝰ lāpades ignis atqꝫ flāmaꝝ. Begnitas gͦ eſt amor interior ꝓfundens bona ad exteriora.Hec ab eterno fuit in deo: qꝛ amor eius eſt cauſa oīm Ioel̓. 2. Benignꝰ ⁊ miſericors eſt ⁊c. ſꝫ hoc qn̄qꝫ nō apꝑebat Eſa. 63. Ubi nūc zelꝰ tuꝰ ⁊ fortitudo tua ml̓titudo viſcerū tuoꝝ ⁊ miẜationū tuaꝝ ſuꝑ me ꝯtinuerūt ſe. ¶ Sꝫꝑ effctm̄ apꝑuit qd̓ deſignat̉ cū dic̄. Hūanitas. qd̓ duplicit̉ pōt intelligi vel ẜm qd̓ ſignificat hūanā naturā. q. dicat. Apꝑuit benignitas ⁊ humanitas qn̄ deꝰ ex benignitate ē hō factus Phil̓. 2. Habitu inuentꝰ vt hō. psͣ. Benedices corone āni benignitatis tue ⁊c. Uel ẜm qd̓ deſignat virtutē que conſiſtit in exteriori ſubuentione in defectibꝰ alioꝝ. Un̄ humanū eſſe ē cōdeſcendere Act̓. vlt:Barbari aūt p̄ſtabāt nō modicā humanitatē nobis. Sicdeus condeſcendit nr̄is defectibꝰ. psͣ. Ipſe cognouit figmentū nr̄m. Et hoc ſaluatoris: qꝛ vt dicit. psͣ. Salꝰ aūtiuſtoꝝ a dn̄o ⁊c. ¶ Deinde cum dicit. Non ex operibus⁊c. ponit rōem ſaluandi. Et pͥmo exludit̉ ratio p̄ſumpta.Secūdo oſtendit̉ ratio vera. Ratio p̄ſumpta eſt ꝙ ꝓpt̓merita noſtra ſimus ſaluati qd̓ excludit cū dicit. Non exoperibꝰ ⁊c. Ro. 11. Reliquie ẜm electionē gratie dei ſalue facte ſunt ⁊cͣ. Deut̓. 9. Nō ꝓpter iuſticias tuas ⁊ eqͥtates cordis tui ingredieris vt poſſideas terrā eoruꝫ ⁊c.Sed vera ratio eſt ſola miſeratio dei. Vnde dicit. Sedẜm ſuā ⁊c. Tren̄. 3. Miſericordie dn̄i ꝙ non ſumꝰ conſumpti Luc 1. Et miſericordia eiꝰ a ꝓgenie in ꝓgenies⁊c. ¶ Modus ſalutis adipiſcende eſt ꝑ baptiſmū quempͥmo ꝓponit. Secūdo effectū eius. Tertio cauſam. Dicit ergo ꝑ lauacruꝫ id ē ſaluati ſumꝰ ꝑ ablutionē ſpūaleꝫ.Eph̓. 5. Mundans eam lauacro aque in verbo vite ⁊c.Zach. 13. Erit fons patens domui dauid ⁊ habitantibꝰhieruſalē in ablutione pctōris ⁊ menſtruate ⁊c. ¶ Quātum ad effectꝰ eius ſciendū eſt ꝙ hō indigebat duobꝰ inſtatu ꝑditionis q̄ conſecutus eſt ꝑ xp̄m: ſcꝫ participatiōediuine nature: ⁊ depoſitione vetuſtatis. Erat em̄ ſeparatus a deo Eſa. 59. Iniqͥtates vr̄e diuiſerūt inter vos etdeū vr̄m ⁊ pctā vr̄a abſcōderūt faciē eius a vobis ne ex-

audiret ⁊c. Et Baruch. 3. Inueteraſti in t̓ra aliena. Sꝫpͥmū ꝯſeqͥmur ꝑ xp̄m ſcꝫ ꝑticipationē nature diuine .1.De .1. Vt ꝑ hoc efficiamur conſortes diuine nature ⁊c.Sꝫ noua natura nō acqͥrit̉ niſi ꝑ generationē. Sꝫ tamēhec natura ita datur ꝙ etiam remanet noſtra. ⁊ ita ſuꝑadditur. Sic em̄ generat̉ participatio in filiuꝫ dei ꝙ nōdeſtruit̉ homo Io. 3. Oportet vos naſci denuo. Et ideodicit̉ generatio Iac. 1. Voluntarie genuit nos verbo veritatis ſue ⁊c. Homo etiam ꝑ chriſtū depoſuit vetuſtatēreparatus ad integritatem nature. ⁊ hoc vocat̉ renouatio. Eph̓. 4. Renouamini ſpū mentis veſtre ⁊c. ¶ Sꝫque eſt cauſa huius effectus vt cor abluat. Hec virtus ēa ſancta ⁊ indiuidua trinitate Matth̓. vltimo. In nomine patris ⁊ filij ⁊ ſpūſſancti ⁊c. Unde ex chriſto baptizato pater in voce: filius in carne: ſpūſſanctus in columbeſpecie apparuerunt. Et ideo dicit. Spūſſancti id eſt quāſpūſſanctꝰ facit ⁊cͣ psͣ.. Emitte ſpūm tuū ⁊c. Item eſt regeneratio ꝑ ſpūm Gal̓. 4. Miſit deus ſpirituꝫ filij ſui incorda veſtra clamantē abba pater ⁊c. Ro. 8. Non accepiſtis ſpirituꝫ ſeruitutis iterum in timore: ſed accepiſtisſpiritum adoptionis filiorū in quo clamamus abba pater. Sed hunc ſpūm dat deus pr̄ quem effudit abundevt deſignet copiaꝫ gratie in baptiſmo vnde fit plena peccatorum remiſſio. Iohel̓. 2. Effundā de ſpiritu meo ſuꝑomnē carnem ⁊c. Eſa. 44. Effundam ſpūm meū ſuꝑ ſemen tuum ⁊cͣ. Et ꝓpter diuerſa dona gratiarum Iac. i.Qui dat omnibus affluenter ⁊ non improꝑat ⁊ dabit̉ eiHoc etiam datur ꝑ xp̄m ieſum. Io. 16. Paraclitus quēego mittam vobis ⁊c. In xp̄o em̄ duas naturas inuenimus: ⁊ ad vtrāqꝫ pertinet ꝙ chriſtus det ſpūmſanctum.Quantū quidem ad diuinā quia eſt verbū ex quo ſimul⁊ a patre ꝓcedit amor. Amor autē in nobis procedit exconceptione cordis cuius conceptio eſt verbum. ꝙͣtumvero ad humanā quia xp̄s accepit ſummā plenitudineꝫeius ita ꝙ ꝑ eū ad oēs deriuat̉. Io. 1. Plenū gr̄e ⁊ veritatis. Et paulopoſt. Et de plenitudine omnes nos accepimus gratiam ꝓ gratia. Et capitulo tertio. Non enimad menſuram dat deus ſpiritum ⁊cͣ. Et ideo baptiſmus⁊ alia ſacramenta non habent efficaciam niſi ex virtutehumanitatis ⁊ paſſionis chriſti. ¶ Deinde cuꝫ dicit. Vtiuſtificati ⁊c. ponitur finis ſalutis noſtre que eſt participatio vite eterne. Vnde dicit. heredes. Idem autē eſt iuſtificati vel quod prius dixerat regenerati. In iuſtification impij ſunt duo termini. ſcꝫ a quo: qͥ eſt remiſſio culpe. ⁊ hec eſt renouatio. ⁊ ad quem: qui eſt infuſio gratie.⁊ hoc ad regenerationinē pertinet. Dicit ergo. Ideo verbum caro factum eſt vt iuſtificati id eſt renouati per gratiam: quia iuſtificatio non ſit ſine gratia. Sed nunquiddeus poſſet remittere culpam ſine gratie infuſione? Uidetur ꝙ ſic. quia a pͥncipio poterat conſtituere homineꝫeſſe ſine gratia ⁊ culpa. Reſpondeo dicendū eſt ꝙ aliudeſt de homīe qui nunꝙͣ offendit. qꝛ ſic poteſt eſſe ſine gratia ⁊ ſine culpa. ⁊ aliud eſt de homine qui iam peccauitqͥ nō poteſt eſſe quin odiat̉ vel diligat̉. ⁊ ſi a deo diligit̉oportet ꝙ diligat. ⁊ ſi diligit oportet ꝙ p̄ſtet̉ ei gr̄a. qꝛſine gratia non diligit. ⁊ ꝙ etiam per hoc efficiant̉ hereredes. 1. Pe. 1. Hereditatē incorruptibilem ⁊ incontaminatam ⁊ īmarceſſibilem conſeruatā in celis in vobis ⁊cͣ.Et hoc vite eterne. psͣ. Funes ceciderūt mihi in preclaris ⁊c̄. Sꝫ quomō heredes ẜm ſpem: quia iam nobis ineſt ſpes huius vite. Ro. 5. Gloriamur in ſpe ⁊ glorie filiorum dei. ¶ Deinde cum dicit. Fidelis ſermo ⁊c̄. probat dicta de ſalutē noſtra ⁊ ſpe. Quaſi dicat. hoc dictuꝫeſt fidele Apoc. vltīo. Hec verba fideliſſima ⁊ vera ſunt¶ Deinde cum dicit. Et de his volo ⁊c. mandat hoc p̄dicari. Et pͥmo ponit p̄ceptū. Secūdo rōem aſſignat ibi.