Explanatio ſancti Thome
ſcꝫ tꝑalis vel ꝓprie glorie Sap. 15. Sed eſtimaueruntluſuꝫ eſſe vitā noſtrā ⁊ conuerſationē vite compoſitā adlucrū ⁊ oportere vndecūqꝫ etiā ex malo acquirere. ¶ Deinde cū dicit. Dixit quidaꝫ ⁊c. deſeribit auditores: quiaiſti erant cretenſes et ad hos refert hoc opus. Et primooſtendit conditionē. Secūdo dat remediū. ibi. Quā obcauſam ⁊c. Circa primū primo deſcribit conditionē perteſtimoniū. Secūdo cōfirmat. Dicit ergo. Tales ſūt doctores: ſed ⁊ auditores ſūt ſimiliter ſeducibiles iuxta teſtimoncū cuiuſdā poete eoꝝ. ſcꝫ epimenidis. Vbi notaꝙ ꝓpheta aliquis dicit̉ qui a deo illuminat ẜm intellectū ad cognoſcendū aliqua ſupra cōmunem cognitionēNumeri. 12. Si quis fuerit inter vos ꝓpheta dn̄i in viſione apparebo ei vel per ſomniū loquar ad illū ⁊c̄. Itēqui exponit ꝓphetias eodem ſpiritu ⁊ eodē modo quoſunt tradite. Item qui profert aliquid ꝓpheticū. Vndepoteſt ꝓferri aliqͥd ꝓpheticū ex quodaꝫ interiori inſtinctu etiā preter ſuū intellectū. Ioh. 11. Cayphas cū eſſetpontifex ꝓphetauit ⁊c. Non em̄ ꝓphetauit ẜm ſuaꝫ intentionē qui dicebat expedire eū mori ne ſeduceret populū. Nihilominus tamē fuit motus. ad dicendū per ſpiritū. Et hic modus ꝓphetandi eſt apud illos qui accipiunt primū verbū aliquoꝝ pro omne qd̓ etiā fit a demonibus. Et dicit. Proprius. quia ꝓprie deſcripſit eoꝝ conditiōes. ¶ Deinde cū dicit. Cretenſes ⁊c. ꝓponit teſtimoniū ⁊ notat eos de tribus. ſcꝫ de corruptionē rationalis cū dicit. Semper mēdaces. p̄s. Perdes oēs qui loquūtur mendaciū. Item de corruptiōe iraſcibilis cū dicit. Male beſtie. id eſt crudeles. Beſtie dicunt̉ quaſi vaſtie: quia crudeles ſunt. Prouerb̓. 28. Leo rugiēs ⁊ vrſus eſuriēs. princeps impius ſuper populū pauperē ⁊cͣ.Et dicit male quia ẜm philoſophū in politicꝭ. hō qn̄ ẜmrationē operat̉ eſt optimū animaliū: ſed quādo declinatad maliciā eſt peſſimuꝫ. qꝛ ſi declinat ꝓpter crudelitatēnulla beſtia ita ē crudelis. Unde dicit. ꝙ decies millieseſt peior malus homo ꝙͣ mala beſtia. Item de corruptione cōcupiſcibilis cū dicit. Ventres pigri. id eſt pigritiāhabētes ex ventre. Erant em̄ guloſi ⁊ tales querūt quie.tem. Luce. 12º. Anima habes multa bona repoſita inannos plurimos. requieſce comede bibe epulare ¶ Confirmat aūt teſtimoniū cū dicit. Teſtimoniū ⁊c. Glo. perhec intelligimꝰ ꝙ doctor ſacre ſcripture accipit teſtimoniū veritatis vbicūqꝫ inuenerit. Vnde apl̓us in pluribꝰlocis recitat dicta gentiliū ſicut in. 1. ad corinth. 15. Corrumpūt bonos mores colloquia mala ⁊c. Item Act. 17In ip̄o viuimus mouemur ⁊ ſumus. Nec ꝓpter hoc approbat̉ tota eoꝝ doctrina ſed eligit̉ bonū: qꝛ verū a quocūqꝫ dicat̉ eſt a ſpirituſancto. ſed reſpuit malū. Unde dicit̉ Deutro. 21. in figura huius ꝙ ſi quis viderit puellāin numero captiuoꝝ debet precidere vngues ⁊ capillosid eſt ſuperfluitates.Lectio quarta.Uam ob cauſam increpa illos durevt ſani ſint in fide: non intendentesiudaicis fabulis: ⁊ mandatis hoīmauerſantiū ſe a veritate. Omnia mūda mūdis. coinquinatis autem ⁊ infidelibus nihileſt mundū: ſed inquinate ſunt eoꝝ ⁊ mens⁊ cōſcientia. Conſitent̉. ſe noſſe deum. factisauteꝫ negant: cū ſint abominati ⁊ incredibiles. ⁊ ad omnę opus bonū reprobi.Poſita conditiōe cretenſis populi: hic ponit remediū.Et primo ponit remediū reprehēſionis. Scd̓o aſſignat
dictoꝝ rationē ibi. Omnia munda ⁊c. Circa primū triafacit. Quia primo hortat̉ tytuꝫ ad reprehendendū eos.Secūdo reprehenſionis finem oſtendit. ibi. Vt ſani ⁊c.Tertio docet debitū modū perueniendi ad finē ibi. Nōintendentes ⁊c. Dicit ergo. Cretenſes ſunt male beſtiequibus ſcꝫ debet̉ flagelluꝫ ⁊ caſtigatio. Et ideo increpaeos dure. Prouer. 6. Uia vite increpatio. p̄s. Incrępaferas arūdinis. Sed cōtra. 2º. tymoth. 4. In omni patientia ⁊c. Reſpodeo duplex eſt ratio exhortatiōis huius. Una ex parte eoꝝ qui reprehendunt̉. Cretēſes eniꝫduri ⁊ pertinaces erāt. ⁊ ideo dure eos reprehēdi iubetnon aūt epheſij quoꝝ archiepūs erat tymotheus. Aliaex parte reprehendentiū: quia ⁊ tytus fuit lenis ⁊ manſuetus. ⁊ ideo inducit̉ quaſi ad contrariū: ſed tymotheꝰerat rigidus. ⁊ ideo inducit̉ ad patientiā. ¶ Deinde cuꝫdicit. Vt ſani ⁊c. tangit finem reprehenſionis. Nam homo eſt ſanus in quo nō eſt corruptio. Et ſic ſanus eſt infide qui in nullo habet eam corruptā. Hoꝝ autem fidesvitiabat̉ per hereticos. 2ͤ. coꝝ. 11º. Timeo ne ſicut ſerpens euā ſeduxit aſtutia ſua: ita corrumpant̉ ſenſus veſtri ⁊ excidāt a ſimplicitate que eſt in xp̄o ieſu .i. tymoth6º. Si quis aūt aliter docet ⁊ nō acquieſcit ſanis ſermonibus dn̄i noſtri ieſu xp̄i ⁊c. ¶ Modus perueniēdi ad ſanitatē eſt ſi vitent errores iudeoꝝ. Vnde dicit. Non intendētes ⁊c. In lege em̄ erant duplicia documēta fidei.ſcꝫ quedā circa credenda. Item quedā mandata religionis que erāt ſeruanda circa cultū dei. Et prima vocat fabulas. Secūda mandata hominū ⁊ nō dei. Exquo videtꝙ cōdemnet vetus teſtamentū vt dicūt manichei. Sedꝙ dicit fabulis poteſt referri ad eoꝝ narrationes: preterdoctrinā legis que ſunt fabuloſa vt thalmuth. 1ᵉ. tymothei. 1. Ne intēderent fabulis ⁊ genealogijs interminatis ⁊c. Uel ip̄a doctrina que fuit olim veritas: nūc ẜm.ꝙ ip̄i intelligūt ſunt fabule. ſicut illud Eſaie. 7. Uirgoconcipiet ⁊c. fuit veritas: ſed nūc quia ip̄i dicunt adhuchoc eſſe implendū eſt fabuloſum. Item mādata hominūpoſſunt intelligi nō que ſunt in lege moyſi: ſed traditiones ſenioꝝ. Math. 15. Sed nūquid mandatis hominūnon eſt obediendū? Reſpondeo ꝙ ſic quādiu nō auertūta veritate dei. Et ideo ſubdit. Auerſantiū ſe a veritate.2ᵉ. tymoth. 4. A veritate quidē auditū auertēt ⁊c. Simile habet̉ Math. 15. Sine cauſa colūt me docētes doctrinas ⁊ mādata hominū. Simile dicit̉ Marci. 7. Ueldicendū eſt ꝙ mādata que ſunt in lege dei ſunt facta mādata hominū. Quādo em̄ ſaluant̉ in ſignū future veritatis ſunt mādata dei: ſed quia volūt ea ſaluare poſtꝙͣ corpus noſtrū mortuū eſt legi ſunt mandata hominū. ¶ Deinde cū dicit. Omnia mūda ⁊c. in ſpeciali oſtendit dictorū rationē. ſcꝫ quomō auertūt ſe a veritate. ⁊ quomō dicunt fabulas ⁊ mādata hominū qd̓ eſt precipue de diſcretione ciboꝝ ẜm legem quā pſeudo quidā dicebāt eſſe ſeruandā. Et ideo primo oſtendit quomō hi cibi habent ſead bonos. Secūdo quomō ad malos ibi. Coinquinatisautē ⁊c. Dicit ergo. Non intendētes fabulis de cibis qꝛom̄ia ſcꝫ cibaria ſunt mūda. Sed infert. Ergo adulteriūeſt mundū mūdis. Reſpondeo. Dicendū eſt ꝙ nō. quiaex hocip̄o ꝙ adeſt immūdat. Sed illa ſunt mūda mūdisque de ſe nō immūdant. Math. 15. Ea que intrāt in osnō coinquināt hominē. gͦ omne qd̓ intrat in os mūdumeſt. Sed duplex eſt obiectio. Una qd̓ Leuitici. 11. dicit̉ꝙ quādo aliqd̓ animal nō ruminat vel nō ſcindit vngulam eſt immūdum. Reſpondeo ẜm auguſti. cōtra fauſtūaliquid eſt immūduꝫ: vel ẜm rei naturā: vel ẜm ſignificationē. puta: ſi hoc nomen ſtultus ẜm ſe ſumat̉ inquantūeſt vox quedā ſic nō eſt immūduꝫ ſed bonū. Si vero ẜmſignificationē: quia ſignificat defectū ſapientie ſic habet