Explanatio ſancti Thome
ꝓuer. 30. Oculū qui ſubſannat patrē. ⁊ qui deſpicit partū matris ſue effodiāt eū corui de torrētibus ⁊ comedāteum filij aquile. Item benefactor inquantū huiuſmodiEt quantū ad hoc dicit. Ingrati. psͣ. Qui retribuūt mala ꝓ bonis ⁊c. Col̓. 3. Grati eſtote Sap̄. 16. Ingrati em̄ſpes tanꝙͣ hybernalis glacies tabeſcet ⁊ diſperiet tāꝙͣaqua ſuꝑuacua ⁊c. ¶ Tunc ponit mala que ſunt ad eqͣlem ⁊ proximum. ⁊ ſunt tria. Primū pertinet ad opus.Unde dicit. Sceleſti id eſt qui ſcelera grauia perpetrātin proxīos Eſa. 1. Ue genti peccatrici ppl̓o graui iniqͥtate ſeruis neꝙͣ filijs ſceleratis ⁊c. Secūdū ad effectū. Unde dicit. Sine affectione id eſt ſine affetu charitatis ⁊ ſine pace. Tertio ꝙͣtum ad verbum. Vnde dicit. Criminatores. Leuit̓. 19. Non eris criminator nec ſufurro inpopulis. Itē ꝙͣtū ad ſeipſuꝫ on̄dit quedā alia tripliciterPrimo ꝙͣtum ad corruptionem concupiſcibilis. Secūdo iraſcibilis. Tertio rationalis. Quantū ad pͥmum dicit. Incontinentes. Un̄ dicit̉ incōtinens qͥ ſe nō tenet inbono ꝓpoſito propter prauas concupiſcentias Eccͣ. 26.Omnis autem ponderatio nō eſt digna continentis anime. Quantum ad iraſcibilem dicit ꝓprie immites id ēnon manſueti. hec moderatur paſſiones ire. Matth̓. 13.Diſcite a me quia mitis ſum ⁊ humilis corde. psͣ. Docebit mites vias ſuas. Item ponit aliud quod pertinet adaffectum iraſcibilis ſcꝫ benignitatis excluſio. Unde dicit. Sine bengnitate. hoc em̄ eſt naturale ꝙ quando dominatur vnū contrariorū excludit aliud Ephe. 4. Eſtote inuicem benigni ⁊c. ¶ Deinde ponit vitia que ſuntad corruptionem rationalis. Hec autē potentia perficit̉per prudentiam. prudentie autē opponit̉ aliquod vitiuꝫꝑ abuſuꝫ prudētie ⁊ aliqd̓ ꝑ eiꝰ priuatiōꝫ: ⁊ vtrūqꝫ ponitQuantū ad pͥmum dicit. Proditores. Ad prudentiamautē pertinet ſagacitas: qua quidam abutunt̉ in maluꝫ.⁊ hi ſunt proditores ꝓuer. 11. Qui ambulat fraudulenter reuelat archana ⁊c. Item ꝯſtantia qua quidam abutūtur dum in malo ꝓteruiūt. ꝓuer. 3. Ne innitaris prudentie tue. ¶ Deinde ponit vitia que ſunt ad pͥuationeꝫprudentie. Et pͥmo ponit priuationis cauſam. Vnde dicit. Tumidi. Superbi em̄ inflantur in agendis. quia nōmetiunt̉ vires ſuas. ⁊ iō deficiūt ꝓuer. 11. Ubi ſuperbiaibi erit et contumelia. vbi auteꝫ humilitas ibi ⁊ ſapientia. Secundo ponitur priuatio ſcꝫ ignorantia: quam addit ſuperbie. Superbus enim eſt nihil ſciens. Unde dicit. Ceci quaſi non habentes vſum rectū rationis Mat:15. Ceci ſunt ⁊ duces cecorum ⁊cͣ. Tertio ponit priuationis effectuꝫ: qꝛ temporalia preponūt eternis. Vnde dicit. Voluptatum ⁊c. Eſa. 13. Syrene in delubris voluptatis. Sed uunquid eſt idem eſſe incontinentem ⁊ voſuptatum amatorē? Ręſpondeo. dicendum eſt ꝙ nō qꝛꝓprie incontinens dicit̉ qui habet ſpem fugiendi. ſꝫ vin.citur ab eis. ſed ꝓprie amator earum eſt intemperatus qͥhabet corruptam eſtimationē. ¶ Conſequenter ponit ſimulationem dicens. Habentes ⁊c. 2. Corin. 11. Operarij ſubdoli: virtutem autē eius abnegantes: virtutem ſcꝫpietatis que dicit̉ hic dupliciter. Vno modo ipſa vis pietatis id eſt eius virtus. Vnde dicit. Abnegantes id eſtveritatem non habentes Thit̓. 1. Confitent̉ ſe noſce deum: factis autē negant. Alio modo quia virtus rei dicitur illud ex qͦ dependet tota virtꝰ eius. Tota auteꝫ virtus pietatis dependet ex charitate. ideo dicit virtutē eiꝰſcꝫ charitatem abnegantes.Lectio ſecundaT hos deuita. Ex his em̄ ſunt qͥpenetrant domos: ⁊ captiuas ducūt mulierculas oneratas peccatꝭ
que ducuntur varijs deſiderijs. ſemper diſcentes ⁊ nunqͣꝫad ſcientiam veritatis peruenientes. Quemadmodū auteꝫ iamnes ⁊mambres reſtiterunt moyſi. ita ⁊ hi reſiſtūtveritati. homines corrupti mente. reprobicirca fidem. ſed vltra non proficient. Inſipientia enim eoruꝫ manifeſta erit omnibus:ſicut et illorum fuit. Tu auteꝫ aſſecutus esmeam doctrinam: inſtitutionem: propoſitum: fidem: longanimitatem: dilectionem:patientiam: perſecutiones: paſſiones: qualia mihi facta ſunt. antiochie: iconio: liſtrisquales perſecutiones ſuſtinui. ⁊ ex omnibꝰeripuit me dominus.Supra apoſtolus deſcripſit pericula nouiſſimoꝝ temporum ⁊ cauſam aſſignauit: hic docet huiuſmodi etiam inpreſenti eſſe vitanda. Et pͥmo premittit monitionem dehorum vitatione. Secundo oſtendit in quibus hominibus in preſenti appareant predicta ibi. Ex his enim ⁊c.Dicit ergo. Dixi ꝙ in nouiſſimis temporibus erunt homines peſſimi. Sed non credas te in preſenti eſſe tutuꝫ.ſed etiam nunc hos ⁊ tales homines deuita ſcꝫ ne in ſimilem errorem labaris. Tit. vltimo. Hereticum hominem poſt vnam ⁊ ſecundam correctionem deuita ⁊c. Sꝫtn̄ ꝙͣtū ad aliqua vitandi ſunt ſed non ꝙͣtuꝫ ad ſermonēexhortationis. Et tunc oſtendit ꝙ etiam modo ſunt aliqui tales. Et pͥmo oſtendit nocumentuꝫ quod inferunt.Secundo defectum quem patiunt̉ ibi. Homines reprobi ⁊c. Tertio impedimentū quo artantur ibi. Sed vltra⁊c. Circa primū duo facit. qꝛ pͥmo oſtendit impedimentum quod inferunt ſubditis. Secundo impedimentumquod inferunt prelatis ibi. Quemadmodū aut ē ⁊c. Iterum pͥma in duas. qꝛ pͥmo oſtendit eorum imprudentiāSecundo eorum aſtutiam ibi. Et captiuas ⁊cͣ. Quantum ad primū dicit. Deuita ergo: qꝛ iam ſunt aliqui tales. Nam ex his ⁊c. id eſt eorum numero ſunt 1. Io. 2.Nūc anti chriſti multi ſunt ⁊c. nec debetis intelligere ꝙex his fuerunt: ſed ſunt ſcꝫ ſceleſti ⁊ ingrati ⁊c. quia peccatores iam conuerſi nō debent dici peccatores. psͣ. Recmemor ero nominū eorum ꝑ labia mea. ¶ Deinde cū dicit. Qui penetrant ⁊c. oſtendit eorum maliciam. Et adlr̄am poteſt exponi quaſi inordinateⁱ ingerentes ſe ⁊ circum euntes ꝓpter lucrū. Contra quod Eccͣ. 21. Pes fatui facilis in domū proximi ⁊c. Sed ꝓpter hoc non prohibentur aliqui viſitare afflictos in domibus Iac. 1. Religio munda ⁊ immaculata apud deuꝫ ⁊ patrem: hec eſtviſitare pupillos ⁊ viduas in tribulatione eoruꝫ ⁊c. Uelmetaphorice poteſt exponi domus id ē cōſcientia Sap̄.8. Intrans in domū meaꝫ conquieſcam ⁊c̄. Illi ergo penetrant domos qui cum aſtutia volunt ſcire ſecreta conſcientie vt decipiant alios. Eccͣ. 13. Ex multa loquela tcptabit te. ⁊ ſubridens interrogabit te ⁊c. Nihilominustamen illis qui curam habent licet inquirere ſtatum conſcientie. ꝓuer. 27. Diligenter agnoſce vultum pecoristul tuoſqꝫ greges conſidera. ¶ Deinde cum dicit. Et eaptiuas ⁊c. oſtendit eorum aſtutiam. Et pͥmo tangit̉ eoꝝmalicia. quia abducunt a libertate ⁊ ſtatu gratie Iac. j.Qui autem ꝑſpexerit in lege perfecte libertatis ⁊cͣ. Etducunt in ſtatuꝫ ſeruitutis qui eſt ſtatus peccati. psͣ. Inconuertendo dominus captiuitateꝫ ſyon ⁊c. Hoc em̄ nomen captiuitatis importat Eſa. 5. Propterea captiuusductus eſt populus meus: quia non habuit ſcientiam ⁊cͣ