Explanatio ſancti Thome
on̄dit cum dicit. Sꝫ ꝟbum dei. ⁊c. licꝫ enim corpus ſitalligatū tamen verbum dei non ē alligatū: quia p̄dicatiofuit ex voluntate apoſtoli que libera ē ⁊ precipue ꝓpterefficaciam charitatis que nihil timet. Ro. 8. Certꝰ ſumenim quia neqꝫ mors neqꝫ vita ⁊c. Quia ſicut pͥme Io.z. dicitur: Maior eſt deus corde noſtro ⁊cͣ. Et dicitur ꝙin vinculis exiſtens multos conuertit. ¶ Deinde cuꝫ dicit. Ideo omnia ⁊c. Oſtendit cauſam quia martyrē nonpena facit ſed cauſa. Duplex autem eſt cauſa martyrij .ſ.propter diuinū honorem ⁊ ſalutem proximi. Propt̓ deum quidē: quia Roma. 8. Propter te mortificamur tota die ⁊c. Propter ſalutē proximorū quia dicit hic Propter electos. Ioh. 15. Maiorem charitatem nemo habꝫvt animā ſuam ponat quis pro amicis ſuis ⁊cͣ. pͥme Io.3. Quoniam ille pro nobis animā ſuā poſuit ⁊ nos debemus pro fratribus animas ponere. Et dicit propter electos quia quecunqꝫ bona fiunt ſpecialiter ceduntᶠ in bonum electorum nō reproborū. Et quomodo? vt ⁊ ip̄i ⁊cͣ.Sed nunquid nō ſufficit paſſio xp̄i. Dicendum ē ꝙ ſiceffectiue: ſed paſſio apoſtoli dupliciter: quia dabat exemplum perſiſtendi in fide. Secundo quia confirmabat̉ fides: ⁊ ex hoc inducebant̉ ad ſalutem. Et hoc in xp̄o id ēque venit nobis per eum. Mar. pͥmo. Ip̄e enim ſaluumfaciet populū a peccatis eorum ⁊cͣ. Et hoc nō ſolū ſalutēgratie preſentē ſed etiam cū gloria celeſti. Mat. 5. Merces veſtra copioſa eſt in celis. ¶ Deinde cuꝫ dicit. Fidelis ſermo ⁊c. Ponit conſequentiā premij ad meritū martirij. Et primo ponit atteſtationē. Secundo cōſequentiam ibi. Nam ſi ⁊c. Tertio confirmat per teſtimoniū ibi.Hec cōmone ⁊c̄. Dicit ergo fidelis ⁊c. i. verbum qd̓ dicam ē fidele. Apoc̄. vltimo. Hec verba fideliſſima ſunt.⁊c. ¶ Deinde cum dicit. Nam ſi ⁊c̄. ponit conſequentiā⁊ primo de remuneratione bonorū. Secundo de punitione maloꝝ ibi. Si negauerimus ⁊c. In premio bonorumſunt duo ſcꝫ reparatio per reſurrectionem: ⁊ ſuperadditio glorie ad quam reſurgent. Et ideo primo oſtendit ꝙper chriſtum venit̉ ad reparationeꝫ vite. Scd̓o ꝙ ꝑ ipſūvenitur ad reſurrectione ibi. Si ſuſtinemus ⁊cͣ. Dic̄ ergo. Si cōmortui ſumus ſcꝫ cum chriſto ⁊ hoc per ſacramenti ſuſceptionē in baptiſmo. Roma. 6. Cōſepulti em̄ſumus cū illo per baptiſmū in mortem ⁊c. Item per penitentiā nos macerando. Gal̓. 6. Qui xp̄i ſunt carnem ſuācrucifixerunt cū vitijs ⁊ cōcupiſcentijs. Item pro cōfeſſion veritatis moriendo ſicut ⁊ chriſtus psͣ. Precioſa inconſpectu domini mors ſanctorum eius. Si ergo commortui ſumꝰ ⁊ conuiuemꝰ id eſt ſicut ip̄e reſurrexit ſic etnos. Ro. 6. Si conplantati facti ſumꝰ ſimilitudini mortis eius ſimul ⁊ reſurrectionis erimus. ¶ Deinde agit d̓gloria quā ſancti merent̉ per mortis ignominiā. Luc. vltimo. Nonne hec oportuit xp̄m pati. Et ideo dicit Si ſuſtinuerimꝰ ſcꝫ patienter ⁊ obprobria conregnabimꝰ id ēſimul cum ip̄o perueniemus ad regnū. Mat. 5. Beati qͥperſecutionē ⁊c. ¶ Deinde cum dicit. Si negauerimus⁊c. oſtendit conſequentiā quantum ad penas. Duplicit̓autē poteſt aliquis peccare contra fidē. Primo exteriusnegando. Secundo interius eam deponendo. Qantuꝫad primū dicit. Si negauerimus ſcꝫ coram alijs ip̄e negabit nos in iudicio. Matth. 25. Amen dico vobis neſcio vos ⁊c. Negare eſt non cognoſcere eos eſſe de ouibus ſuis. Quantum ad ſecundū dicit. Si non credimꝰid eſt ſi fidem a corde abijciamus ip̄e fidem ſuam tenet.Unde fidelis manet in ſua fide: quia fides nihil aliud eſtꝙͣ participatio veritatis. Ip̄e autem ē ip̄a veritas q̄ negare ſe non poteſt. Ergo non ē omnipotens. ReſpōdeoEx hoc ē omnipotens ꝙ ſeip̄m negare non poteſt. Poſſe enim deficere magis ē pertinens ad impotentiā quia
ꝙ aliquid deficiat a ſuo eſſe ē per debilitatē virtutis ꝓprie. Chriſtum autē negare ſeip̄m ē deficere a ſeip̄o hocergo ip̄m ꝙ non poteſt negare ſe ē ratio perfecte virtutꝭ.Unde nec peccatum cadit in eum vt eſt dictum: nec pōtnegare ſuam virtutem ⁊ ſuā iuſticiā quin puniat. Mat.vltimo. Qui vero non crediderit condemnabit̉. Sꝫ nūquid non poteſt deus alicui remittere penam. Pōt quidē ſecundum ordinem ſapientie ſue: ſed contra ordinemſapientie ⁊ iuſticie nō. ¶ Deinde cū dicit. Hoc auteꝫ cōmone ⁊cͣ. confirmat per teſtimonium. Quaſi dicat. Simul cum alijs adnioneo vt ſemper habeas in corde teſtificans coram deo id eſt teſtem adducens coram quo loquor. ¶ Deinde cū dicit. Noli verbis ⁊c. oſtendit quomodo reſiſtat infidelibꝰ: ⁊ primo p̄mittit modū reſiſtendiSecundo oſtendit que ſunt quibus reſiſtat ibi. Prophana ⁊cͣ. Item primo excludit indebitum modū reſiſtendi.Secundo ponit debitū ibi. Sollicite ⁊c. Circa primumprimo excludit indebitū modū. Secundo rationem aſſignat ibi. Ad nihil ⁊c. Dicit ergo. Noli. ⁊c. Cōtentio importat concertationē in verbis. Poteſt ergo ſecūdū duointelligi: quia acrimoniā loquens deprauat̉ dupliciter.vel per hoc ꝙ acceditur ad fauorē falſitatis quando qͥscum confidentia clamoris impugnat veritatē. Alio modo propter inordinationē quando vtitur acrimonia. velvltra modum debitū vel contra qualitatē perſone. Sedſi moderate ⁊ cum circūſtantijs debitis ⁊ ꝓ veritate nōē peccatum. Et ſic in rethorica eſt vnum inſtrumētuꝫ exhortationis. Tamē in ſacra ſcriptura dicit̉ ẜm ꝙ importat inordinationē. pͥme Coꝝ. 11. Si qͥs videt̉ inter voscontētioſus eē nos non habemꝰ talē conſuetudinē neqꝫeccleſia dei. Et dicit verbis quia aliqui diſceptant ſoluꝫverbis improperij. Et hoc ꝓprie ē contendere. Si hocſit nō verbis tm̄ ſed veris rationibus: hoc eſt diſputarenō contendere. ¶ Deinde cum dicit. Ad nihil ⁊c. oſtendit rationē documēti. Nam moderata diſputatio quādocum ratione ſit ē vtilis ad inſtructionē: ſꝫ quando cū verbis tunc ē litigioſa. Iō dicit. Ad ſubuerſionē: ⁊ hoc dupliciter. Vno modo dū qd̓ ē certuꝫ venit in dubiū. Aliomodo quia audiētes ſcandalizant̉ Prouer. 14. Ubi verba ſunt plurima ibi frequenter egeſtas. Un̄ Iac. 3. Ubizelus ⁊ contētio ibi incōſtantia ⁊ oē opus prauum. Sednunquid nō ſine cōtentione debet quis diſputare corampopulo de fide. Reſpondeo diſtinguendū ē ex parte audientium: quia aut ſunt ſollicitati ab infidelibꝰ: ⁊ tunc ēvtilis publica diſputatio qꝛ ſimplices efficiunt̉ magꝭ inſtructi quādo vidēt errantes confutari. Si vero nō ſuntſollicitati ab infidelibus: tunc nō ē vtilis diſputatio ſedpericuloſa. Itē ē diſtinguēdum ex parte diſputantis: qꝛſi diſputans ē prudens ꝙ manifeſte confutet aduerſariūtunc debet publice diſputare. ſi vero nō nullo mō ¶ Deinde cum dicit. Sollicite ⁊c. ponit debitū modum reſiſtendi. Et primo quantum ad rectā intentionē. Secūdoquantum ad rectam oꝑationem. Tertio quantum ad rectam doctrinā. Qui enī vult diſputare pͥmo dꝫ ſcrutariſuam intētionē vtruꝫ moueatur bono zelo. Ideo dicit ꝓbabilē deo exhibere qui ſcꝫ probat cor. 2. Coꝝ. 10. Noenim qui ſeipſum cōmendat ille probatus ē ſed quē deꝰcōmēdat. p̄s. Probaſti cor meum ⁊ viſitaſti nocte. ⁊c̄.Itē ꝙ doctrinam quā p̄dicat ore ſtabiliat per oꝑa quodniſi faciat ē confuſione dignus. Ud̓ dicit. Operariū inconfuſibilem. Quaſi dicat. Hec facito: ſi non confunderis. Item ꝙ recte tractet verbum veritatis vera docēdo⁊ vtilia audiētibus: non querens lucruꝫ ⁊ gloriam. ſcd̓eCoꝝ. 2. Non ſumus ſicut plurimi adulterantes verbuꝫdei ſed ex ſinceritate ſicut ex deo coram deo in chriſto lo