Druckschrift 
In epistolas Pauli
Entstehung
Seite
218r
Einzelbild herunterladen
 

Nepiſtolam Tad Timotheum

Supra oſtēdit viduas ab eccl̓ia ſuſtentādas: hic oſtēdit quales ſunt ſuſtentande. Et primo oſtendit qualis ſiteligenda. Secūdo qualis vitanda ibi. Adoleſcentiores.⁊c. Circa primū tria facit: quia primo on̄dit eſſe eligēdāex tempore. Secundo ex caſtitate. Tertio ex bonoꝝ oꝑerum exercitio. Ex tempore quia ſexaginta annoꝝ. Sꝫ dequa electione agit? Ad hoc pōt reſponderi dupliciter.Uno modo loquit̉ de electione qua eligit ad p̄ſidendūgubernationi aliaꝝ viduaꝝ que ab eccl̓ia nutriebanturque ſic antiqua preficiat̉ vt de cōtinētia eius nullus ſuſpicex. Numeri. 4. A triginta annis ſupra vſqꝫ ad annos. 50. ⁊c. Sed contra videt̉ qꝛ eccl̓ia facit cōtrariū qꝛabbatiſſe iuniores fiunt. Reſpondeo dicendū ē inordinatū ē nimis iuuencule fiant: ſed tamē ē tāta diligentia eccl̓ie in eis que ſūt incluſe vt in eis que ſunt libere. Alio modo loquat de electione qua eligitur adhoc ſuſtentēt̉ ſtipendijs eccleſie talis eligat̉ non minus ꝙͣ annorū ſexaginta: qꝛ iuuenes poſſūt laborare manibus ſicut apoſtolus: qui licet poſſet de euangelio viuere tamē laborabat: ſed vetule quieſcūt. Ex caſtitateetiam eligenda eſt vidua: ideo dicit. Que fuerit vniusviri vxor. Sicut em̄ requiritur in epiſcopo ſit vir vniꝰvxoris: ita in vetula ſit viri vnius vxor. Glo. hoc dicitpropter p̄dictū ſacramentū. Hec glo. ē magiſtralis parum valet. enim videt̉ ratio ſumi ex aliquo ſacramē.to: quia mulieres ſuſcipiunt aliqua ſacramenta miniſtranda. Sed hoc dicit propter firmitatē vt ſcꝫ habeantcontinuū ꝓpoſitum ſeruāde viduitatꝭ. Sed hieronymꝰin epl̓a ad aggerūtiā al̓s ad eſiciā aliā rationem aſſignatſcꝫ apud gentiles mos erat in ſacris deorum nullap̄erat que haberet duos viros. Et ideo apoſtolus voluitvt que alimentis eccleſie nutriebant̉ non minus eēnt caſte. Iudith. 15. Eo caſtitatē amaueris poſt virū tuūalterū neſcieris ⁊c. Luc̄. 2. Uixit annis ſeptē cum viroſuo a virginitate ſua ⁊c. Et ideo ē quaſi laudabile ſignuꝫcaſtitatis vnius viri fuit vxor. Deinde cuꝫ dicit. Inoperibus bonis ⁊cͣ. oſtendit vidua eligendam ex exercitatione bonoꝝ operū. primo in generali. Secūdo inſpeciali ibi. Si filios ⁊c. Tertio dat idem intelligere deomnibus bonis operibꝰ ibi. Si omne opus ⁊c. Quātuꝫad primū dicit. In operibus bonis ⁊c̄. Prouer. vltimoLaudent eam in portis opera eius. Er dicit. Teſtimonium habens. Iohā. 5. Opera que dedit mihi pater vtꝑficiā ip̄a opera que ego facio teſtimoniū perhibēt de me⁊c. Exteriora enī opera oſtendunt interiorem fidē Ia. 2.Oſtende mihi fidem tuā ſine operibus: ego oſtendamtibi ex operibus fidem meam ⁊c. Sed que opera: primoad ſuos: ſcd̓o ad alios. Ad ſuos dicit. Si filios educauitſcꝫ in timore dei caſtitate Eccl̓. 7. Filij tibi ſūt erudi illos. Quantum ad alios tangit tria opera pietatis. Primo ad miſericordiā: qꝛ mulieres habentes cor molle ſūtnaturaliter miſericordes. Primo ergo docet hoſpitalitatem ibi. Si hoſpitio recepit Ro. 12. Hoſpitalitatē ſectātes. Secundo hoc ſimul ponit humilitatē dicens. Siſanctorū lauit pedes: ſic enim ſunt ſancti recipiendihonorifice tractandi Luc̄. 10. Martha autem ſatagebatcirca frequēs miniſteriū: ſic xp̄s Ioh. 13. Si ergo ego laui pedes veſtros dominꝰ magiſter vos debetis alteralterius lauare pedes. ⁊c. Glo. auguſtini ſuꝑ Io. Faciunt hoc ſibi inuicē fratres etiā in ipſo opere viſibili qd̓manu faciunt corde faciunt. Multo aūt melius eſtvt etiā manibꝰ fiat. nec dedignet̉ qd̓ fecit xp̄s facere xp̄ianus. Qui em̄ ad pedes fratris inclinat̉ ei ī corde humilitas excitatur vel ſi iam inerat cōfirmat̉ humilitatis affectus. Tertio fortitudinem conſtantiā: vt ſcꝫ tribulatis aſſiſtat. Heb. 10. Uinctis cōpaſſi eſtis. Deinde cuꝫ

dicit. In omnibus ⁊c. Concludit in quibus debet bona dicens. Si omne opus bonū ſubſecuta eſt id ē ꝓſecuta eſt. Gal̓. 6. Dum tempus habemꝰ operemur bonū adomnes ⁊c. Deinde dicit Adoleſcentiores ⁊c. oſtendit que ſint vitande. Et primo hoc oſtendit. Secundoaſſignat rationem ibi. Cum enim luxuriate ⁊c. Dicit ergo eligantur vidue talis etatis: ſed deuita adoleſcentiores viduas id eſt paſſim non recipias ad ſuſtentationemin eccleſia precipue infames diſſolutas: vel deuita easquantum ad conſortium familiaritatem Eccl̓. 42. Melior eſt iniquitas viri id eſt ſecurior ad cōmorandū ꝙͣ mulier benefaciens. Unde ſubditur: mulier confundensin obprobrium. Prima expoſitio eſt litteralis. Deinde cum dicit. Cum enim ⁊c. aſſignatur duplex ratio exduplici periculo quod īminet. Circa primū duo facit: qꝛprimo ꝓponit primuꝫ. Secundo reſpōdet queſtioni ibiHabentes damnationē ⁊c̄. Si enim adoleſcētes aſſumātur ad ſuſtentationem eccl̓ie ſunt duo cōſequentia: ſcꝫhabeant ſufficientiam cogantur manibus operare. Ex vtroqꝫ autē imminet periculum. Ex primo ꝑiculūcaſtitatis. Vnde dicit. Cuꝫ enī luxuriate fuerint ⁊c. Luxuria quandoqꝫ ſumit̉ pro ſuperfluitate actus venerei. ſic eſt vnū de ſeptem vitijs capitalibus: quandoqꝫ veroſumit̉ pro omni ſuꝑfluitate rerū corporaliū. Et ſic ſumit̉hic. Quaſi dicat. Cum habuerint ſuꝑabundantiā ſuffragiū xp̄i: tunc nubere volunt. Exo. 32. Sedit populusmanducare bibere ſurrexerunt ludere. Valeriꝰ dicit a cerere id ē cibo. libero patre propinquꝰ eſt locꝰ advenerē. Oſee. 4. Comedent ſaturabunt̉: fornicatiſunt ceſſauerunt ⁊c. Deinde cum dicit. Habētes⁊c. Reſpondet tacite queſtioni. Poſſet enim aliqͥs dicere. Quid enim mali eſt ſi nubant. Tu em̄ dicis. 1. Coꝝ.7. Mulier peccat ſi nubat. Ideo dicit. In hoc habētdamnationē qꝛ primā fidē ſcꝫ caſtitatis qua vouerūt al̓senim non fuiſſent aſſumpte ad alimoniā. Vnde dicit auguſtī. hic ex ſolo ꝓpoſito quis incurrit damnationemUerum eſt ſi ſit ad determinatum cum conſenſu. Ecc.5. Si quid vouiſti deo ne moreris reddere ⁊c. Luce.9.Remo mittēs manū in aratrū aſpiciens retro aptus eſtregno dei ⁊c. Ex ſecundo ſcꝫ laborant tria mala incurrunt. Primū malum eſt ocioſitas Eccl̓. 33. Multammaliciā docuit ocioſitas. Ezech. 16. Hec fuit iniquitasſodome ſororis tue: ſuꝑbia. ſaturitas panis abundātia ociū ⁊cͣ. Prouer. 12. Qui ſectat̉ ociū ſtultiſſimus ē ⁊cͣEx ocioſitate ſequūtur hec mala. Cor mulieris ē firmuꝫ ſicut viri: propter hoc ad diuerſa mouet. Si ergo aſtringatur ad operandum oportet ferri ad diuerſa.Et ideo ē periculum mulieres ſint ocioſe: vnde antiqͥoccupabant eas. Itē efficiunt̉ inſtabiles ꝙͣtum ad locuꝫquia diſcunt circuire domos. Prouer. 7. Nūc foris nūcin plateis nunc iuxta angulos inſidians ⁊c. Iere. 14. Dilexit mouere pedes ſuos quieuit dn̄o non placuit.Quantū ad verba dicit. Verboſe: exquo enim occupant̉ multum vacant nugis. Prouer. 7. Garrula vagaquietis impatiens ⁊c. Quantum ad cor curioſe: quia exquo occupantur in ſuis: intromittunt ſe de alienisideo loquūtur que non oportet quia omniū facta diiudicant. Eccl̓. 9. Colloquium eiꝰ quaſi ignis exardeſcit ⁊c. Deinde cuꝫ dicit. Volo ergo ⁊c. oſtēdit cui operi ſintapplicande ſcꝫ vt nubant. Et proponit primo documentum. Secundo aſſignat rōnem ibi. Iam enim ⁊c. Dicitergo. Volo iuuenes ſcꝫ viduas nubere ⁊c. Contra pͥmeCoꝝ. 7. Bonum eſt eis ſi ſic permaneant ⁊c̄. Ergo debet melius dicere. Volo continere. Rn̄deo. Hieronymus dicit illud pͥme Coꝝ. 7. volebat ex pͥncipali intētione ſꝫ vnuſqͥſqꝫ hꝫ ꝓpriū donū a deo. Et ideo ſubdit.